fríggjadagur 27. mai 2011síða 69

nr. 61 · 27. mai 2011 21 VIKUSKIFTI vorð­in kendur nógvastaðni sum sangari og sang­skrivari. Á teirri plátuni vóru m.a. »Blowin' in the Wind« og »A Hard Rain's a-Gonna Fall.« Eftir hetta gjørd­ ist Bob Dylan kendur um allan heim og varð róptur forsprákari fyri  sítt ættar­lið. Kendir sangarar sungu sangirnar, sum Bob Dylan gjørdi. Pete Seger, Joan Baez, Peter, Paul and Mary, The Byrds, The Hollies, Manfred Mann og Sonny and Cher vóru millum teirra, sum gjørdu sangirnar uppaftur kendari, og so væl eydnaðist teimum at gera hetta, at plátufelagið hjá Bob Dylan mátti minna lurtararnar á, at ongin sang Bob Dylan so væl sum Bob Dylan. Og stórur var hann vorðin. Saman við Joan Baez sang hann á víðagitna mótmælisfundinum í Washington 28. august í 1963, tá Martin Luther King helt sína kendu røðu um stóra dreymin, hann hevði.   Tíðirnar broytast Um hetta mundið kom so triðja plátan, The Times They Are a-Changin'. Hon gjørdi hann uppaftur kendari, og boð­skap­urin í heitislagnum rakti seymin á høvdið um hetta mundið. Martin Luther King skipaði fyri sínum mótmælisgongum, og John F. Kennedy legði fram lógaruppskot, ið skuldu koma rasuskilnaðinum í USA til lívs. Tíðirnar broyttust við miklari ferð, og síðan hesin sangurin kom fram, hava aðrir sangskrivarar kopierað boð­ skapin og lagið óteljandi ferðir. Í ævir fer sangurin at standa sum ein tíðar­ leysur boðskapur um broytingar­tíðir. Lær teg at svimja, annars søkkur tú! Hóast Bob Dylan hevði hildið, at ov lítið álvarsemi var í rokktónleiki, ávirkaðist hann nógv av elektriska ganginum og huglagnum, sum eitt nú The Beatles skapti. Ein søga er um, tá hann hoyrdi »I Wanna Hold Your Hand,« sum beatlarnir løgdu USA fyri sínar føtur við í 1964. Hann leyp úr bilinum og segði: »Did you hear that? That was fuckin great! Oh man!« Seinni frætti hann, at átta av tíggju sangum á topp 10-listanum vóru Beatles-sangir. Hann visti tá, at hagar beatlarnir fóru, fór eisini tónleikurin. Teir skrivaðu sangir sum ongin annar og sungu sum ongin annar, segði hann. Beatlarnir vóru helst høvuðsorsøkin til, at Bob Dylan keypti sær ein elek­ triskan guitara, so hann kundi fáa eitt harðari ljóð. Á sumri í 1965 spældi hann á Newport Folk Festival við bólki og elektriskum ljóðførum. Summi fagnaðu honum, men mong vóru vónbrotin av, at teirra hetja við kassaguitara og munnhørpu stóð og helt ein øgiligan gang við elektriska guitaranum, og mannamúgvan háðaði hann. Tá teir høvdu spælt tríggjar sangir, fór hann av pallinum. Alt hetta er væl lýst í filminum »No Direction Home« hjá Martin Scorsese um Bob Dylan.   Nógv viðurkendur Hvussu var og ikki við tí eletriska, so helt hann fram at gera góðar sangir, m.a. »Mr. Tambourine Man« og tann kanska týdningarmesta sangin, hann nakrantíð hevur skrivað, »Like a Rolling Stone,« ið varð útgivin sum staklag í juli 1965. Hesin sangurin er meira enn eina ferð kosin sum tann besti sangurin, ið yvirhøvur er gjørdur, m.a. í blaðnum Rolling Stone, sum í 2004 gjørdi ein lista við 500 teimum bestu sangunum nakrantíð. Her var »Like a Rolling Stone« nr. 1, »Satisfaction« hjá Rolling Stones nr. 2 og »Imagine« hjá John Lennon nr. 3. Millum 10 teir bestu sagirnar vóru eisini »Hey Jude« hjá Beatles, »Smells Like Teen Spirit« hjá Nirvana og »Good Vibrations« hjá Beach Boys. Rolling Stone hevur skipað fyri mongum atkvøðugreiðslum av hesum slagnum, og tá blaðið skuldi gera av, hvørjir tónleikarar høvdu verið teir týdningarmestu nakrantíð, endaðu The Beatles nr. 1, Bob Dylan nr. 2 og Elvis Presley nr. 3. Bob Dylan er eisini ovarliga á listanum yvir bestu sangarar nakrantíð, nr. 7. Hann hevur fingið nógvar aðrar stórar viðurkenningar og útgivið ein hóp av plátum, sum ikki eru nevndar her. Men tað var í 60'unum, at hann staðfesti sítt navn og sín stóra týdning, og tí hevur hendan greinin snúð seg um júst tað tíðarskeiðið. Um tíðina við The Band, um tá hann gjørdist ein endurføddur kristin o.s.fr., kann lesast um í bókum og á netinum. Bob Dylan fylti 70 ár týsdagin 24. mai. Hann verður mettur sum ein tann størsti nýskaparin í tónleiki yvirhøvur