mánadagur 20. juni 2011síða 11

11 Mánadagur 20. juni 2011 · Nr. 70 Sosialurin til døgum – Tað er tí, vit halda, at upsastovnurin er so mikið væl fyri, at hann tolir eina tillaging í veiðitrýsti yvir nøkur ár. Upsastovnurin er í stødd yvir tað markið, sum verður sett. Men tað er veiði­trýstið á upsa­stovni­ num, sum er í hægra lagi. Eina tíð enn Um Føroyabanka sigur Hav­ stovan, at her eigur veiði­ bannið at vera gald­andi í eina tíð enn, og so­leið­is eig­ur vinnu­ligur fiskiskap­ ur ikki at verða loyvd­ur á Bank­anum á grynri vatni enn 200 metrar. Eilif Gaard vísir á, at toska­stovnurin á Føroya­ banka er ein stovn­ur fyri seg, sum er skild­ur frá stovni­ num á land­grunninum. – Toskurin á Føroya­ banka hevur ikki havt eina stóra tilgongd í fleiri ár, og tí er stovnurin framvegis heilt lítil. Stjórin á Havstovuni vísir á, at í seinastu kanning, sum Havstovan hevur gjørt á Føroyabanka, var ein ávísur bati at hóma. – Vit halda, at um vit geva Banknum frið eina tíð aftrat, so er vón fyri, at hann kemur uppaftur á eitt støði, sum gevur meining. Vit mæla tí til at bíða við at fiska tosk á Føroyabanka nakað aftrat, tí stovnurin er ov lítil enn, sigur Eilif Gaard. Um gýtingarfriðingar mælir Havstovan eisini til, at hesar fyri tosk á landgrunninum og upsa undir Føroyum eiga at halda fram, og at smá­fiska­ leiðirnar eiga at friðast fyri at verja yngru árgangirnar, serliga av toski. vilmund@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen Eitt er, at stór skip koma í føroyskan sjógv, sum kunnu taka ímóti og frysta nógvan makrel hjá teimum, sum fara at veiða av felagskvotuni. Í øðrum lagi hava vit Faroe Pelagic í Kollafirði, sum eisini er til reiðar at taka ímóti við sínari arbeiðs- og frystiorku.

Men tað er ikki bara hetta, sum ger, at Havsbrún í Fuglafirði ikki væntar sær tær stóru nøgdirnar, nú fyrri partur av tveimum á leið líka stór­ um felagskvotum - ella "klumpum" - kann fiskast.

 Odd Eliasen, leiðari á fóðurdeildini hjá Havsbrún, sigur, at virkið er ikki áhug­ að í at keypa makrel til fóður­framleiðslu, sum annars kann fara til frysting­ar og soleiðis til mannaføði.

 – Fyri umleið hálvum triðja ári síðan samdust vit við føroysku alivinnuna, sum vit eru fóðurveitarar til, at makrelur er ikki partur av rávøruni undir fiskafóðuri. Vit hava eina góða sporførisskipan, har vit til eina og hvørja tíð kunnu skjalprógva, hvør rávøran undir okkara fóður­framleiðslu er.

 Odd Eliasen vísir á, at hvørki Havsbrún, føroyska alivinnan, ei heldur før­ oyska samfelagið, hevur áhuga í eini møguligari støðu, har umheimurin leggur fóðurframleiðaran ella føroysku alivinnuna undir at brúka matfisk í síni framleiðslu.

 – Hetta snýr seg soleiðis eisini um burðardygga veiði og at brúka tilfeingið á rætt­an hátt, leggur hann aftrat.

 Spurdur, hvør støðan hjá virkinum er um skip, sum annars landa til matna, eisini hava fisk, sum ikki lýkur matvørukrøv, sigur Odd Eliasen, at tá er støðan sjálvandi ein onnur.

 – Men tá kunnu vit fram­vegis við okkara sporførisskipan prógva, at hetta ikki var fiskur, sum hevði farið til matna kortini, sigur hann.

Havsbrún er at kalla einasti fóðurveitari til føroysku alivinnuna, sum hevur tørv á út við 70.000 tonsum av fóðuri um árið.
 vilmund@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen Í fleiri ár var hann líka sum ovasti maður í fyri­tøk­uni Bakkafrost fyri smolt­ alingini, men tað er hann ikki longur. 
Í dag er Leif av Reyni ovasti leiðari fyri smoltalingini hjá samtaki­ num, og síðan eru dag­ligir leiðarar á ymisku smolt­ støð­unum, sum Bakkafrost eigur.

 Tá Sosialurin hitti Hans Jacobsen fríggjadagin, var hann á veg Yvir á Dal, har ein av smoltstøðunum hjá felagnum eru. Hans sigur, at dagligur leiðari á hesi støðini er yngri sonur hansara, 27 ára gamli Rógvi Jacobsen.

 – Eg eri framvegis uppi í, tó at eg ikki leiði hetta virk­ semi longur, men í dag geri eg meiri, sum tað passar mær, sigur hann brosandi.

 Hans Jacobsen veit at siga, at smoltstøðin Yviri á Dal í ár helst fer at framleiða tvær miljónir smolt. Støðin er útbygd, sum árini eru gingin og kann í dag framleiða fleiri smolt enn áður.

 – Nú sjógvurin verður endurnýttur í nógv størri mun enn áður, eru eisini betri møguleikar við smoltalingini, leggur hann aftrat.

 Hans Jacobsen sigur, at tá smoltstøðin Yviri á Dal varð bygd í 1995, varð hon projekterað til 500.000 smolt, og nú kann fram­leiðslan tátta í tvær miljónir smolt.

 – Áður settu alistøðirnar smolt út tvær ferðir um árið, men nú verður smolt sett úr at kalla alt árið, tó kanska ikki í desember og januar. Hans leggur aftrat, at størsta smoltstøðin hjá felagnum er á Viðareiði við einum kapasiteti á næstan tríggjar miljónir smolt um árið. Hann væntar, at Bakkafrost fer at seta út millum 8 og 9 miljónir smolt í ár.

 – Hugurin er framvegis líka góður, tó at eg ikki eri nakar ársungi longur, sigur fryntligi Hans Jacobsen, primus motorurin aftanfyri fyritøkuna, sum nú hevur vaksið seg so stóra, at eingin fyritøka í landinum, sum fæst við fisk, er størri. vilmund@sosialurin.fo Makrelur ikki til ídnað Hóast stívliga 20.000 tons av makreli nú verða leysgivin í eini felagskvotu at fiska frá á midnátt í kvøld, væntar Odd Eliasen á Havsbrún ikki, at hetta fer at merkjast á virkinum í Fuglafirði. Sama hevur stjórin í fyritøkuni, Bergur Poulsen, eisini sagt Hugurin líka góður Hóast Hans Jacobsen, vanliga róptur Hans á Bakka, næstu ferð fyllir 73 ár, er hann framvegis virkin - um enn ikki á sama hátt sum áður Hýsustovnurin er ógvuliga lítil. Tað hevur ikki verið nøkur nevniverd tilgongd av hýsu í fleiri ár EILIF GAARD - Veiðan eftir hýsu og toski eigur at minkast við 25% og veiðan eftir upsa við 10%. Haraftrat eiga gýtingarfriðingar og ungfiskur at verjast, sigur Havstovan, har Eilif Gaard er stjóri