mikudagur 22. juni 2011síða 19

19 Mikudagur 22. juni 2011 · Nr. 71 Sosialurin Lagt til rættis: Árni Joensen Norðmenn fara við marknaðinum Felagið Atlantic Fresh, sum hevur selt feskan fisk á uppboði í enska býnum Hull tey seinastu seks árini, hevur latið uppboðssøluna aftur. Orsøkin er sambært stjóranum, Magnúsi Guðmundssyni, at fe­ lagið fær ikki nóg mik­ ið av fiski úr Íslandi long­ur. Tað kemst av, at íslendska hýsukvotan er minkað nógv, sam­ stund­is sum reiðarí, sum senda óvirkaðan fisk av landinum, missa part av kvotuni. Stjórin í Atlantic Fresh væntar, at rundur fisk­ur úr Íslandi fer at missa fótafestið á bretska marknaðinum. Verður einki gjørt, fara norðmenn við markn­ að­inum, tí teir missa ikki kvotu, um teir senda óvirkaðan fisk av land­ inum, sigur hann við Morg­unblaðið. Í Grímsey er lundin væl fyri Fyri stuttum gjørdu um­ h­vørvismyndugleikarnir í Vestmannaoyggjunum av at friða lundan í ár, tí stovnurin har er so illa fyri. Norðanfyri er øðr­ vísi. Í hvussu er frættist av Grímsey, at har er lundin væl fyri. Tað er ikki bara lund­ in, sum hevur tað gott á Grímsey. Íslendsk bløð skriva, at har er eisini nógv álka, og at talan er helst um fugl, sum er komin vestaneftir. Ein íslendskur fugla­ frøðingur og nøkur sjálv­boðin úr Bretlandi eru í løtuni í ferð við at telja fugl ymsastaðni í Íslandi. Munandi minni hall Munandi størri útflutn­ ingur og heldur minni inn­flutningur gjørdu, at hallið á grønlendska handilsjavnanum var munandi minni fyrsta ársfjórðing í ár enn sama tíðarskeið í fjør. Tølini hjá hagstovuni í Nuuk vísa, at út­flutn­ ingurin tríggjar teir fyrstu mánaðirnar í ár var 524 milliónir krónur, sum er 183 milliónir ella 52,4 prosent meiri enn somu mánaðir í 2010. Hinvegin minkaði innflutningurin. Hann var 633 milliónir krónur ella 78 milliónir minni enn fyrsta ársfjórðing í fjør. Hallið á hand­ils­javn­ anum var sostatt 109 milliónir krónur fyrsta ársfjórðing samanborið við 261 milliónir somu mánaðir í 2010, skrivar KNR. Teir seinastu dagarnar hava nógvir norðmenn sitið við sjónvarpsskíggjan og hugt eftr tí, sum sambært norska kringvarpinum NRK er heimsins longsta sjónvarpssending. Í sendingini, sum varir 134 tímar, eru hyggjararnir umborð á Hurtigruten-ferjuni "Nordnorge" , sum siglir frá Bergen og norðureftir. Á vegnum fer skipið inn á fleiri firðir. Seinasta vikuskiftið hugdu 2,6 milliónir norðmenn, og so nógvar hyggjarar hevur NRK2 ikki havt fyrr. Í Danmark verða umleið 2.000 fólk liðug við lærara­út­ búgvingina í summar, men nógv tey flestu fara beinleiðis í arbeiðsloysisrøðina, tí tað er einki arbeiði til teirra. Danska kringvarpið sigur, at bara 104 lærarastørv eru leys at søkja, og sostatt eru 20 nýggir lærarar til hvørt starv. Formaðurin í danska lær­ arafelagnum, Anders Bondo Christensen, skilir væl, at fleiri av teimum nýggju lærar­unum eru vónbrotnir, nú teir eftir øllum at døma ikki kunnu fáa arbeiði. Hann vísir á, at fyri tveimum árum síðani høvdu kommunurnar og mentamálaráðið eitt átak, har tey eggjaði ungum fólki at fáa sær læraraútbúgving. Men nú tey eru liðug, er einki arbeiði til teirra. Anders Bondo Christen­ sen sigur, at teir seinastu 14 mánaðirnar eru 3.500 lærara­ størv niðurløgd sum avleiðing av altjóða fíggjarkreppuni. Einki arbeiði til nýggjar lærarar Fyri 15 árum síðani settu norðmenn tær fyrstu krónurnar í tann almenna Oljugrunnin. Í dag er hann tann størsti almenni grunnurin í heiminum Kvotuskipanin hevur havt góða ávirkan Felagsskapurin fyri búskaparligum samstarvi og menning í Evropa, OECD, ávarar íslendingar ímóti at gera nakrar grundleggjandi broytingar í verandi fiskiveiðistýring Heimsins longsta sjónvarpssending Íslendingar fáa yvirhøvur rós í einari nýggjari frá­ greið­ing hjá OECD. Sagt verður, at landið er komið væl áleiðis við arbeiðinum at loysa trupulleikarnar eftir bankaskrædlið. Sagt verð­ur, at afturgongdin í brutto­tjóðar­framleiðsluni er steðgað, og at bú­skapar­ vøks­t­urin verður trý prosent næsta ár. Harafturat fáa íslendingar rós fyri munagóð stig at endur­reisa bankakervið, men OECD ger vart við, at Seðla­bankin eigur at fáa betri møgu­leikar at stýra peninga­málum. Skuldi tað hent, at Ísland fer upp í ES, eiga íslendingar sum skjótast at seta evruna í gildi sum gjaldoyra, sigur felags­ skapurin. Um fiskivinnuna sigur OECD, at kvotuskipanin og fiskivinnustýringin annars hava havt góða ávirkan og hava eggjað til, at stovnarnir verða skilabetri gagnnýttir. Tí mælir felagsskapurin ís­ lend­ingum frá at gera nakrar grundleggjandi broytingar í verandi fiskiveiðistýring.