mikudagur 29. juni 2011síða 7

7 Mikudagur 29. juni 2011 · Nr. 74 Sosialurin Tað størsta síðani Nürnberg Árni Joensen Nuon Chea, Khieu Samphan, Ieng Sary, Ieng Thirith. Nøvn­ini siga ikki so nógv í dag, men í sjeytiárunum vóru hesi millum teirra, sum stýrdu Kambodja við ómenn­iskjaligum harðskapi. Mána­dagin komu tey aftur fram á altjóða pallin. Hóast øll fýra eru farin um tey áttati, sleppa tey ikki undan at svara fyri illgerðir sínar. Kambodjabúgvar krevja, at tey verða revsað, so søgan um tað ræðuliga tíðarskeiðið kann fáa ein enda. Tey fýra sótu still og lurt­ aðu, meðan ákærurnar ímóti teimum vórðu lisnar upp í rættarhølinum hjá tí serliga ST-dómstólinum í Phnom Penh. Fyrrverandi forsetin Khieu Samphan, fyrrverandi uttan­ríkisráðharrin Ieng Sary, fyrrverandi almanna­ mála­ráðharrin Ieng Thirith og fyrrverandi "bróður numm­ar tvey" Noun Chea lótu ikki við seg koma, tá tey form­liga fingu at vita, at tey eru ákærd fyri brots­ verk ímóti manna­ættini og fólkamorð undir stýrinum hjá Khmer Rouge, sum gjørdi av við meiri enn 1,7 millión fólk í árunum frá 1975 til 1979. Tey fýra, sum hava sit­ið í varðhaldi síðani 2007, nokta seg sek í øllum ákær­un­um. Tey hava eisini sýtt fyri at arbeiða saman við ákæru­ valdinum, sum vil hava eina nágreiniliga lýsing av framferðini hjá ræðu­stýr­ inum, og tí er tað ikki vist, at nakar teirra fer at greiða sínum landsmonnum frá, hví tey gjørdu, sum tey gjørdu, og hvat fekk tey til at gera tað. Vilja hava sannleikan Uttanríkisráðharrin hjá ræðu­stýrinum, Ieng Sary, hevur mótmælt, at hann er drigin fyri rættin, tí hann fekk grið, tá samráðingar vóru við reyðu khmerarnar um at fáa teir at geva seg yvir. Men kambodjabúgvar vilja ikki lata nakran av teimum fýra sleppa. – Tey skulu viðganga sín­ ar illgerðir, og eg vænti, at fólk fara at gera vart við seg, um tey fýra ikki koma við sannleikanum um tað, sum hendi, sigur Sem Hoen við tíðindastovuna Reuters. Sjálv misti hon fýra næstringar undir ræðustýrinum, og mána­dagin var hon komin í rættar­hølið at hyggja og at lurta. Í fyrsta umfari verða eingi prógv løgd fram, men fleiri vitni skulu avhoyrast. Sjálvt rættarmálið ímóti teimum fýra byrjar í september og kann vara fleiri ár. Øll eru farin um tey áttati, og heilsan er heldur ikki góð longur, og tí er tað als ikki vist, at tey liva so leingi, at tey verða dømd á lívi. Tað størsta síðani Nürnberg ST-dómstólurin fyri Kam­bod­ ja, sum bleiv skipaður í 2005, hevur verið fyri atfinningum, tí fleiri halda, at hann hevur arbeitt alt ov seint. Tey, sum hava innlit í viðurskiftini, siga við Reuters, at skipanin hevur víst seg at vera sera tung, og at tað er orsøkin til, at bara eitt umboð fyri Khmer Rouge-stýrið hevur fingið dóm hesi seks árini, síðani dómstólurin kom. Tann dómurin fall í fjør, tá Kaing Guek Eav, sum var ein av fongsulsstjórunum hjá ræðustýrinum, fekk 30 ára fongsul fyri at hava havt ábyrgdina av, at 15.000 fólk doyðu. Rættarmálið ímóti Nuon Chea, Khieu Samphan, Ieng Sary og Ieng Thirith verður tann stóra royndin hjá ST- dómstólinum fyri Kambodja. Men hetta er heldur ikki nak­ að vanligt rættarmál, sigur ákærin Andrew Cayley: – Hetta er tað størsta og mest torgreidda rættarmálið síðani Nürnberg-uppgerðina aftan á Nazi-stýrið í Týsk­ landi, sigur hann við AFP. (Kelda: Aftenposten) arni@sosialurin.fo Tríati ár aftan á ræðustýrið hjá Khmer Rouge í Kambodja fáa kambodjabúgvar og onnur kanska at vita, hvussu eitt stýri kann fara so illa við sínum fólki, sum teir reyðu khmerarnir gjørdu. Fýra av leiðarunum skulu nú standa til svars fyri gerðir sínar ±Ieng Sary, Khieu Samphan, Ieng Thirith og Noun Chea Mynd: Reuters Pol Pot var leiðari í ræðustýrinum. Hann doyði í 1998 Mynd: AFP