mikudagur 29. juni 2011síða 18

Mikudagur 29. juni 2011 · Nr. 74 18 Sosialurin Lagt til rættis: Árni Joensen Nógvir grønlendingar, sum flyta til Danmarkar, megna ikki at fóta sær í tí fremmanda sam­felagn­ um og enda í arbeiðs­ loysi og rús­drekka­mis­ nýtslu, og fleiri hava onga­staðni at búgva Hetta sæst týðiliga á Koefoeds-skúlanum í Aalborg, sum bjóðar sær til at hjálpa illa støddum grønlending­um. Í 2009 komu 90 grønlendingar á stovnin at leita sær hjálp, í fjør vóru teir tvær ferðir so nógvir, og higar­til í ár er talið 139. Helle Rønn, sum er leiðari á Kofoeds-skúla­ num, kallar støðuna eina sosiala vanlukku. Hon sigur, at tað eru sosial­ir trupul­leikar í Grøn­landi, sum fáa fólk at flyta til Danmarkar, men móttøk­an er ikki altíð tann besta. – Tíverri síggja vit, at tey verða ofta sett uttanfyri, tí tey eru grøn­lendingar og hugsa øðrvísi enn danir, sigur Helle Rønn við danska kringvarpið. Vanliga verður hundurin umrøddur sum okkara besti vindur, men hann kann eisini vera okkara versti fíggindi. Tað hava millum annað nógvir sviar fingið at sanna, tí Dagens Nyheter veit at siga, at árini frá 2001 til 2009 vaks talið á hundabitum meiri enn 50 prosent. Í 2001 vórðu 218 fólk hunds­bitin, men í 2009 var talið 345. Svensku hunda­ ser­frøðing­arnir siga, at vanliga eru tað hundar av blandaðum slagi, og sum eru í skeivum hondum, sum bíta. Ein norskur løgreglu­ maður er dømdur tvey ára fongsul fyri at hava misnýtt sítt arbeiði til at misnýta gentur kyns­liga og fyri niðrandi kyns­ ligan atburð ímóti børn­ um. Samstundis misti tann 44 ára gamli mað­ urin arbeiðið í løgregl­ uni. Maðurin hev­ur alla tíðina noktað seg sekan. Ákæruvaldið hevði ákært mannin fyri 20 ymisk lógarbrot, men tann mest alvarssama ákær­an snúði seg um, at hann hevði misbrúkt løg­reglu­starvið til at útvega sær kynsliga sam­veru við tveimum gentum. Rætturin gjørdi av, at maðurin skal rinda teim­um báðum gentu­ num 80.000 krónur í endurgjaldi. Grønlendingar biðja um hjálp Løgreglumaður í fongsul Nógv hundabit í Svøríki Hýrurin á samráðingarmonn­ unum var góður. Menn tosaðu um dagin sum søguligan og lættan, men ásannaðu samstundis, at lagið verður ivaleyst eitt sindur øðrvísi, tá fiskivinnumálini koma á samráðiongarborðið. Á tí fyrsta fundinum hugdu partarnir at fýra av teimum 35 kapitlunum í sam­ráð­ingarskjølunum, og teir báðir fyrstu vórðu lagdir til viks, tí Ísland er við í EBS og innara marknaðinum. Hinir báðir snúðu seg um eitt nú fjølmiðlar, vísindi, rannsóknir og mentan. Íslendski samráðingar­ leiðarin, uttanríkisráðharrin Össur Skarphéðinsson, segði, at íslendingar vilja fegnir sleppa at tosa um tey torføru málini t.v.s. fiskivinnuna og landbúnaðin fyrst. – Vit eru til reiðar at fara undir teir truplastu kapi­tl­ ar­nar, og vit halda tað vera rætt at taka teir fyrst, tí tað er har, trupulleikarnir verða, segði hann við tíðinda­fólk aftan á tann fyrsta sam­ráð­ ingarfundin. Stefan Füle, sum er kommi­serur við ábyrgd av sam­ráðingum við umsøkjara­ lond, viðgekk, at fiski­vinnu­ málini verða tey truplu í samráðingunum við Ísland. Eyg­leið­arar vísa í hesum viðfangi á, at ósemjan um makrel­kvotuna kann fáa ávirkan á samráðingarnar. Talið á fátækum børnum í Danmark er nógv vaksið. Nýggj tøl vísa, at talið vaks heili 51 prosent í árunum frá 2002 til 2009, og at í dag eru næstan 65.000 donsk børn, sum liva í fátækradømi. Tey, sum hava kannað hagtølini, siga, at ein meginorsøk til ta skeivu gongdina er, at nógvar almennar veitingar eru skerdar tey seinnu árini. Formaðurin í Børnerådet, Lisbeth Zornig Andersen, vil hava stjórnina at endurskoða summar av veitingunum, tí skerj­ing­arnar raka ofta børnini - ikki minst sosialt, sigur hon. Hagtølini vísa, at fátækra­ dømið millum børn er vaksið serliga nógv í útjaðar­an­um av landinum og í teimum stóru býunum. Ring­ast er á Lollandi, har 9,4 prosent av børnunum liva í fátækra­ dømi. Næstringast er í Keyp­ mannahavn. Einki alment fátækramark er í Danmark, og tølini byggja tí á fátækramarkið hjá OECD. 65.000 fátæk børn í Danmark Tað eru munandi fleiri fátæk børn í Danmark nú enn fyri 10 árum síðani Fiskivinnan verður tann stóra forðingin Mánadagin byrjaðu tær formligu samráðingarnar um íslendskan limaskap í ES, og íslendingar hava gjørt greitt, at teir vilja fegnir hava ferð á samráðingarnar beinanvegin Össur Skarphéðinsson, utanríkisráðharri, János Martonyi, uttanríkisráðharri í Ungarn og Stefan Füle, kommiserur Mynd: AP