fríggjadagur 1. juli 2011síða 38

Sosialurin nr. 75 · 1. juli 2011 6 Valevni Uni Holm Johannesen uni@sosialurin.fo Hann átti virknan leiklut undir val­stríð­ num til løgtingsvalið í 2008. Tá var tað sum samfelagsfrøðingur og politiskur viðmerkjari, at hann gjørdi seg gald­ andi. Nú eru tað onnur, sum skulu meta um hansara meiningar. Jóannes N. Dalsgaard er millum teirra, sum eru í uppskoti fyri Sjálv­ stýris­flokkin. Hann saknar yvirskipað mál, visiónir og perspektiv í føroyskum politikki. Hann heldur, at politiski myndug­leikin í Føroyum skal tryggja fólki rásarúm, bæði fysiskt og andsligt, og at ungdómurin ikki noyðist av land­ inum at taka útbúgving. Hugsar ikki um stevnuskráir Hví bjóðar tú teg fram fyri Sjálvstýrisflokkin? – Eg eri ikki ein, sum gongur so nógv upp í stevnuskráir. Stevnuskráir hava lyndi til allar at líkjast. Tað, sum eg hefti meg við, er søgan, mentanin og hug­burðurin, sum merkir Sjálv­stýris­ flokkin og sjálvstýrisfólk. Sjálv­stýris­ flokkurin er í sínum uppruna ein fram­burðsflokkur. Siðbundna sjálv­ stýris­stevnan var og er proaktiv og ikki reaktiv. Hetta merkir, at fokus er á, hvat tú vil, heldur enn hvat tú ikki vil. Sjálv­stýrispolitikkur er stremban eftir framburði, og til tess krevjast góð kor fyri nýhugsan, ikki minst frælslyndi og tolsemi. Eg kenni meg at vera andliga skyldan við nógv av teimum framburðs­ fólkunum, sum upprunaliga myndaðu Sjálvstýrisflokkin. Serliga vil eg nevna háskúlamenninar Rasmus Rasmussen og langabba mín Símun av Skarði, sum mínar fyrimyndir. Mangla visiónir Hvat saknar tú fremst av øllum í føroyskum politikki? – Eg sakni yviskipað mál, visiónir og perspektiv. Tak tildømis hetta, at vit skulu byggja nýtt havrannsóknarskip. Hetta kundi verið gjørt til eina sam­ felagsliga framburðsverkætlan fyri Før­oyar, eins og Apollo-verkætlanin var tað fyri USA. Í 1961 boðaði John. F. Kennedy frá, at innan 10 ár skuldi USA hava sett fólk á Mánan. Við hesum byrjaði ein tilgongd, sum hevði kollveltandi avleiðingar fyri fram­ burðin, ikki bara í amerikanska sam­ felag­num, men í øllum heiminum. Nýggja havrannsóknarskipið kundi verið okkara Apollo-verkætlan! Vit hava stak dugnalig og vælútbúgvin fólk í Før­oyum, sum arbeiða við menning og fram­leiðslu av øllum frá software til há­tøkniligan elektroniskan og mekaniskan útbúnað. Settu vit okkum tað fyri, at menna mest framkomna havrannsóknarskip í heiminum, kundi hetta skapt eitt satt framlop í føroysku samfelagsmenningini. Men ístaðin fyri at síggja perspektivið í hesum, brúkti Løgtingið herfyri nógvar tímar uppá at viðgera, hvussu til ber at varðveita gamalt føroyskt báta­smíð. Hetta er eitt dømi um, hvat er galið við føroyskum politikki! Hvussu kundi tú hugsa tær, at fiskiveiðan verður løgd til rættis? – Fiskiveiðan skal stýrast, og gjaldast skal fyri vinnuliga gagnnýtslu. Men fiski­vinnan skal annars skipa seg sjálva eftir liberalum marknaðartreytum. Liberala fatanin er, at øll hava rætt til frítt at gagnnýta alt náttúrutilfeingi, so leingi tað er til egið uppihald. Tá gagn­nýtslan gerst vinna, er støðan ein onnur, serliga um gagnnýtslan hjá ein­ um skerjir møguleikarnar hjá øðrum at gagnnýta sama tilfeingi. Tá talan er um vinnu, sum kann hava oyðing við sær, skal samfelagið í fyrsta lagi gera fyri­skipanir, sum forða fyri oyðing. Í øðrum lagi skal samfelagið áleggja teim­um, sum reka vinnu og harvið skerja møguleikarnar hjá øðrum at gagn­nýta frítt, eitt hóskandi gjald, sum endur­gjald til samfelagið, fyri mistar møgu­leikar. Í triðja lagi skulu tey, sum fáa ser­rættindi til at gagnnýta, sum bera í sær at onnur ikki sleppa framat, gjalda fyri hesi rættindi. Gjøldini skulu vera ásett á fríum marknaði. Landsstýrið ætlar, at tað um hálvtannað ár skulu vera sjey kommunur í landinum. Tekur tú undir við hugskotinum? – Kommunurnar eru ein leivd frá eini Føroyar eru endaðar í luksusfelluni – Tá Løgtingið samtykkir at brúka pengar upp á meira ella minni óneyðugar íløgur, hóast landskassin ikki eigur pengarnar, haldi eg, at Føroyar eru endaðar í luksusfelluni, sigur Jóanes N. Dalsgaard, valevni fyri Sjálvstýrisflokkin, sum ikki metir, at verkætlaninar við Saltsilo og langhyli eru so týdningarmiklar, at tað kann forsvarast at seta landi í størri skuld fyri at gera tær Fólk rýma ikki frá einum stað, har tey hava møguleikar og har tey trívast. Fólk trívast har tey sleppa at liva í friði og sleppa at útfolda seg