týsdagur 3. februar 2004síða 11

Flestum kunnugt, so stend- ur í Havnar Bóltfelag í ár fyri at halda 100 ára dagin fyri stovnanina, og sum vera man, so verður nógv gjørt burturúr. Tiltøk av ymsum slag verða sjálvsagt á skránni, eins og bæði bóka- og fløgu- útgáva eisini verða tað. Markeringin av hesum verður sjálvandi gjørd á ymsan hátt, men nú hevur alt hetta so fingið eitt felags eyðkenni. HB hevur nevnliga latið gjørt eitt serligt búmerki, sum skal nýtast í samband við 100 ára haldið. Eitt búmerki, sum eisini verður at síggja á bringuni á besta mansliðnum, tá hetta fer at verja FM-heitið komandi árið. Búmerkið hevur sjálvsagt skap av einum bólti, men hartil eru tað nógvir aðrir lutir, sum á hvør sín hátt vísa á júst HB og tað, sum felagið stendur fyri. Reytt og svart eru eyð- kendu litirnir í merkinum, og sjálvt búmerkið í miðj- uni er nú Tórshamararin, fyri líka sum at vísa á, at hetta er felag úr Tórshavn. Kring reyð/svørtu litirnar er so eisini ein gylt rond, sum við sínum 17 stjørnum ímyndar tey 17 FM-heitini í mansfótbólti hjá felagnum. Og so er spurningurin, um ein stjørna kann skoytast uppí, so hvørt sum árið líð- ur. Tað vildu viðhaldsfólk felagsins so í øllum førum ikki havt nakað ímóti. Tað er Repro-Z, sum í tøttum samstarvi við web- mastaran á www.hb.fo, Marna Mortensen, hevur staðið fyri design’inum av nýggja búmerkinum, sum altso verður nýtt alt hetta kappingarárið -jm Kanska eru tað gulu samba-litirnir á NSÍ- búnanum, sum nú hava fingið tveir brasiliumenn í leikarahópin FÓTBÓLTUR Jákup Mørk Tað hevur ikki verið nøkur loyna, at runavíkingar hava havt í hyggju at styrkja um leikarahópin við einum áleypara til komandi kapp- ingarár, og at Sonni L. Petersen fyri stuttum gjørdi av at fara til EB/Streym, hevur helst bara økt um tann tørvin. Marcello aftur á klettarnar Nú bendi so alt á, at felagið hevur funnið tann leikaran, sum skal fylla hetta plássið, og talan verður um ein leikara, sum áður hevur havt sína gongd í føroysk- um fótbólti. Marcello Marcelinho leikti í árunum, 1999-2002 við B68, og serliga í 2001 fekk kviki framherjin orð á seg sum ein sera vanda- mikil harri. Árið í 2002 fekk hann fyri ein stóran part oyðilagt av skaðum, og tá toftamenn í fjør fóru at satsa alt meira upp á leikarar, sum vóru uppaldir í felagnum, var ikki longur rúm fyri brasilsku leikarunum. Hetta nýtti ein teirra, Messias Perreira, til at skifta bústað inn í Runa- víkina, og fyri hansara við- komandi má sigast, at talan var um eitt sera væl eydnað skifti. Sum miðverji taldist hann í fjør millum bestu leikararnar í føroysku kappingini, og nú tykist Marcello ætla sær at gera honum kynstrið eftir. Okkum eydnaðist ikki at fáa fatur á NSÍ-formann- inum, Jákup Mortensen, og ítróttar-samskipain, Valdi- mar Olsen, tykist ikki vera serliga nógv fyri at gera viðmerkingar til málið. - Vit arbeiða sjálvandi við at styrkja um hópin, men meira enn tað sama fái eg ikki sagt í løtuni. So leingi sum eingin endalig avtala er komin í lag, kunnu vit ikki siga, hvørjar leik- arar vit hava í hyggju at fáa til felagið, so frá okkum kemur eingin útmelding her og nú, sigur Valdimar. Sambært keldum okkara er tó einki at fara skeivur í, at Marcello verður á NSÍ liðnum í summar. Sum skilst, so er tað í løtuni bert pappírsarbeiðið við inn- flytara- og arbeiðsloyvum, sum skal fáast í rættlag, og tá Marcello undan hesum jú hevur verið trý ár í Føroy- um, so skuldi hetta heldur ikki verið tann heilt stóri trupulleikin. Nr. 22 • týsdagur • 3. februar 2004 • 78. árgangur • www.sosialurin.fo Sambadansur við Løkin Marcello taldist í 2001 millum bestu málskjúttarnar í føroysku kappingini, men í 2002 var hann illa plágaður av skaðum, og í fjør var hann als ikki við á liðnum hjá B68 Føðingardagsmerki hjá HB 21 20 Nr. 22 - 3. februar 2004 Virgar T. Dalsgaard Sakleysir danir og føroyskir útisetar verða javnliga plág- aðir í donskum fjølmiðlum av sonevndum fólkaupp- lýsarum úr Føroyum. Hesi framligu frásøgufólk, sum algoyst vilja geva dønum sítt heilt privata verðins- bílæti, hava mest sum altíð tað til felags, at tey hoyra til tann rabiata loysingar- vongin í Føroyum. Hetta gevur øgiliga slag- síðu í tíðindafluttninginum og er við til at geva dønum eina ógvuliga karikeraða mynd av føroyingum og føroyska samfelagnum. Absurda villleiðingin av dønum er gjørd við be- ráddum huga, tí føroysku mistíðindamenninir kunnu jú hjúkla um sína paranoia við seinni at brigsla døn- um, at teir vita ov lítið um føroysk viðurskifti, so mis- tíðindamenn eru næstan altíð heilgarderaðir! Føroyska heilavaskingin av donsku opiniónini hevur verið miðvíst stýrd í meira enn ein mansaldur, men hon hevur vundið nógv uppá seg! Hetta groteska fyribrigdið hevur í líka so langa tíð givið okkum úti- setum nógv arbeiði við al- samt at skulla dementera, justera og korrigera vit- leysar søgufalsanir, soleiðis at forfardir og manipuler- aðir danir fáa eina objek- tivari og meira nuanceraða mynd av Føroyum. Tað er ein heil junta av sonevndum mentafólki, sum saman við miðla- monnum loftar naivum donskum fjølmiðla-monn- um, lumpar teir og billar teimum alskyns møsn inn! At danski fjølmiðla- heimurin ferð eftir ferð júst dettur niður á sovorðin frelst fólk, er heldur enn ikki gátuført, tí tað eru so- mikið nógvir skilagóðir føroyingar, sum duga væl at málbera seg, og sum bæði eru søgukønari og nógv meira sakligir enn teir fullveldis-missionerar- nir, sum altráðir troðka seg framat í donskum miðlum! Man tað vera nakar, sum mælir donskum miðla- monnum til stórt sæð bara at forlova seg við frelstum loysingarfólki, tá ið teir skullu senda tíðindi úr Før- oyum? Hví verða sam- bandsfólk og javnaðarfólk lopin um? Hvør man vísa dønum á so stakløgin heimildarfólk, og hví er so eiðasør javnvág í føroysku úrveljingini? Tey fólk, sum danir finna fram á, eru ikki júst tyngd av analytiskum gávum - tey eru harafturímóti sera forútsigilig, tey eru ódám- liga missionerandi og tað mesta, tey jabba av sær, eru rættiliga mekaniskar trúttandi endurtøkur av avgomlum slitnum kliché- um, sum fyrst feðgarnir Patursson messaðu og undirhildu við meginpartin av farnu øld, og sum aftur teir ósmædnu og stórgorr- andi Hoydals-feðgarnir eru farnir at júka við hesi seinastu sjey árini! Tríggir trútnaðir træknívar Sjálvan føroyska valdagin, tann 20. januar máttu toln- ir og hart royndir danskir lurtarar aftur standa fyri skotum. Nú høvdu danskir útvarps-journalistar trilvað seg framá eina sjáldsama løgna trio í halleluja-kór- inum hjá tjóðveldisflokk- inum. Tann fyrsti filosoffurin í donskum varpi var harra Hermaður Oskarssonur, sum skal eitast at vera utt- anveltaður embætismaður og formaður í polit-bureau (búskaparráðnum). Hesin nýfrelsti fíggjarligi liberal- istur hevur fyrr víst, at hann kann sveiggjað sum pendul við risastórum amplitudum; hann er ideo- logiskt ekstremt fleksibul og hevur politiska clair- voyancu og dømikraft sum bert hendingafáur. Hann var t.d. ovurvinstrahallur maoistur og fagnaði tí til- afturskomna og kommun- istiska Albania í 70´un- um sum fyrimyndarliga mynstursamfelagið, og hann profeteraði, at tað blóðfátæka Mao-landið fór at vinna á øllum øðrum samfeløgum í heiminum við síni genialu planøko- nomi (sic); men pendulið hjá honum hevur, síðani Berlinmúrurin datt, sveiggjað so langt hin- vegin, altso til høgru, at sjálvt ultraliberalir fólka- flokksmenn hava ilt við at elta hann í asocialari og fíggjarligari kynismu! Hann hevur nú heilt gloymt og fortrongt sítt albanska nirvana. Hermaður er ótroyttiligur teoretikari og veruleikaflýggjari par exellence - praktiski og besverligi gerandisdagurin rínir ongantíð við hann, hann varnast als ikki støðuna beint uttan um seg, hvørki í Føroyum ella á Balkan! Hesin sorgleysi oppor- tunistur og ein av fremstu høgnesisku missionerun- um málaði valdagin eina optimistiska fagurleika- mynd av føroyska samfe- lagnum við so ovurhonds ljósareyðum litum, at sjálvt tær vónríku lýsingar av maoistiska paradísi hansara, Albaniu fyrst í 70´ unum beinleiðis blikn- aðu! Valdagin var føroyska økonomiin, sambært Oskarssoninum heilt ómetaliga sterk - hon hevði aldri verið betri, helt Hermaður fleiri ferðir fyri! Tað var, sambært Hermanni at kalla einki arbeiðsloysi í Føroyum, fólk vóru glað, bjartskygd og fegnaðust serliga um fíggjarligu útlit- ini, og so hevði niður- skurðurin av blokkinum als ikki nervað føroyska bú- skapin, nærmast tvørtur- ímóti! Slíkt steinørt slutur segði formaðurin í okkara so- nevnda búskaparráði. Eftir øllum at døma var hann edúur! Hvussu er ein slíkur økonomur innrættaður? Tað tykist sum um hansara dømikraft viðvíkjandi Før- oyum í dag er líka so naiv, órealistisk og ábyrgdarleys sum meting hansara av Albaniu í 70´unum! Tann annar filosoffurin var harra Sunnuleivur Ras- mussen, tónaskald og himmalfegin mentarmaður! Hesin lítillætni sunnudags- garpur hevur leingi billað bæði sær sjálvum og øðrum inn, at hann er tað kvali- ficeraða føroyska svarið uppá bæði Mozart og Beethoven! Vit lurtarar fingu valdag- in varhugan av, at áðrenn fullveldissamgonguna høvdu Føroyar ikki rætti- liga uppiborið Sunnuleiv, tí hann við sínum intellekti og sjáldsama talenti leingi hevði verið alt ov stórur fyri Føroyar. …, MEN bíða nú, síðani fullveldisgong- una vóru Føroyar andiliga nógv vaksnar og nærmast musikalskt bólgnaðar upp til hansara niveau, soleiðis at hann nú ikki fírdi fyri at lata seg heilt tónafjøtra av oyggjunum. Tað var for- vitnisligt at hoyra! Sunnuleivur Rasmussen var nú avbera bjartskygdur um bæði sína egnu framtíð og føroysk tónalíkindi yvirhøvur. Hann visti at siga, at fólk bæði syngja og spæla um allar Føroyar nógvar ferðir meira enn fyrr! Hann var púra ovfarin av sovorðnari musikalskari grøði! Sum tjóðveldis- menn flestir metir Sunnu- leivur helst kvantitet mun- andi hægri enn kvalitet Sambært Sunnuleivi er næstan einki óført á tóna- økinum, síðani vit hava fingið fullveldis-toganina. Hann næstan kendi tað á sær, tá ið hann ferðaðist í sínum tronga umhvørvi, at tónar beinleiðis spríktu upp úr berari hellu! Hví hesi gróðrarlíkindi ikki hava verið fyrr, greiddi hesin tonkjari ikki frá! Vóru tað so fáir føroyingar, sum trivu í eitt ljóðføri ella skóru út í song, áðrenn Sunnuleiv? Vit mugu nú seta musikalskt mark og vraka alt úr præ-sunnu- leivskari tíð! Tann triði filosoffurin var sjálvur pontifex maxi- mus, evstiprestur í før- oysku menta-meinigheitini, formaður í rithøvundafe- lagnum, superfrelst tjóð- veldisskald, týðari av lætti- soppabókini Potta-Harry, mest trúgvi og fasti klientur hjá danska listagrunninum (Dansk Kunstfond), tann ovurbeskedni, harra Gunn- ar Hoydal! Hann hevði eisini sínar messandi hugleiðingar um, hvussu óført tað var at vera til beint NÙ, hvussu fan- tastiskt tað var at vera før- oyingur, men eisini menn- iskja, og at NÚ, júst nú bar til at fáa føroyskar bøkur týddar beinleiðis til enskt mál, og ikki sum fyrr via danskt. Tað heilt stóra framlopið, sum sjálvandi skyldaðist landsins fráfarna stýri, var, at nú var eitt av egnu produktum hansara týtt til enskt, og harvið kunnu kanska milliardir fáa lut í og kveita inn í forvitnisliga og løgna huga- heim hansara! Hetta má vera eitt týðandi lið í globaliseringini! Hesin beskedni, nærm- ast eyðmjúki mentajassur prátaði eisini, heilt hug- tikin av sær sjálvum um, hvussu mentanin bara vaks og blómaði rundan um hann og landsstýrið! Vit fingu nærmast varhugan av, at politikkur fyrr mest hevði verið bondsk og karrá prosa, men nú við høgnesiskum stýri var tað poesi! Hvar hesin ovur- mentaði Gunnar vappaði, og hvar hann ferðaðist, vóru bara bøkur, list, mentarfólk og menta- gróður, og hann var sera takksamur mótvegis lagnu, socialum umhvørvi og landsins stýri! Hann hevur nú heldur ikki sørt at takka fyri! Prosaiskir og undrandi lurtarar mugu spyrja: Hvør hevur nakrantíð forðad fyri, at føroyskar bøkur skuldu verið týddar til eitthvørt mál á knøttinum? Hava danir skyldina, og hevur tað nakað sum helst við okkara stjórnarviðurskifti at gera? Er tað ikki bara egin kleyvarskapur, um Gunnarstankar ikki eru globaliseraðir fyrr enn nú? Annars mistekur menta- Gunnar seg her, tí Feðgar á ferð er týdd úr føroyskum beinleiðis til eingilskt fyri nógvum árum síðani! Hættislig eskapisma Hetta vóru teir tríggir træ- knívarnir, sum sjálvan valdagin á klombrutan hátt í donskum útvarpi royndu at telgja søguna eftir frelstum og serføroyskum tjóðveldisleisti. Optimisma kann vera neyðug viðhvørt, men tá ið hon verður til eskapismu og beinleiðis søgufalsandi lívslygn, er hon vamlislig og andstyggilig. Hesir tríggir uppgjørdu kuvøsu menn skullu vita, at tað blómandi paradísið Føroyar, sum teir royndu at fyrigykla dønum, er eitt land, sum ikki er til! Tvørturímóti - tað niður- pínda trotabúgvið, sum komandi landsstýrið skal rudda upp í, er í álvar- samari fíggjarligari neyð- støðu, tað er eitt land, sum er systematiskt mishandlað í skjótt sjey ár. Paradísið, sum Hermaður sigur, at hann sær, hevur sjáldan verið verri fyri fíggjarliga enn beint nú. Høvuðs- vinnan er í kreppu - land- sins likviditetur er null- stillaður; harafturat tørva flestøllum amboðum, skip- um og bygningum grund- leggjandi sanering. Ment- anin er einsrættað, privati- serað og monopoliserað av tjóðveldis-herðaklappar- um! Optimisman hjá Sunnuleivi og mentaGunn- ari er stupid flýggjan frá veruleikanum! Annars skullu teir báðir kulturgarpar vita, at mentunnarliga hava vit føroyingar aldri verið meira provinsiellir og kritikk- leysir enn júst undir hesum nalvaskoðandi óvitastýri! Skal føroyska samfelag- num vera lív lagað, má skerast inn á bein, og træknívar bíta ikki! VIÐMERKINGAR Miðvís føroysk mistíðindi C M Y K 20 · Vinyl · Linolium · Flísar · Teppir · Veggir DVEYLAN Gólv- og vegg vask J.C. Svabosgøta 50 100 Tórshavn Tlf. 31 41 75 Skráseting Føroya hevur í dag skrásett niðanfyri standandi fráboðan: Skrásetingar-nr. P/F 300, P/F Klement Petersen, 600 Saltangará. Viðtøkur broyttar: 08.01.2004. Skráseting Føroya tann 30. januar 2004 Kristin Balle