mikudagur 27. juli 2011síða 22

Mikudagur 27. juli 2011 · Nr. 86 22 Sosialurin Lagt til rættis: Árni Joensen Órógvandi kanningar á vardum leiðum Inuittafelags­skapurin Inuit Circumpolar Coun­ cil ber ótta fyri, at tær seismisku kanning­arnar, sum amerikanska felagið GXT ger á teimum vardu havleiðunum við landnyrðings­partin av Grønlandi, skulu enda sum ein sokall­að glíði­ breyt hjá oljuvinnuni. ICC vísir á, at ein part­ ur av kanningunum, sum GXT skal gera, verða í vardum øki, og felags­­ skapurin ber ótta fyri, at tað næsta verður, at olju­ feløg fara at bora har. Parnuna Egede, sum er lívfrøðingur og ráðgevi hjá Inuit Circumpolar Council, sigur við KNR, at tað er eingin ivi um, at kanningarnar hjá GXT hava til endamáls at vita, um olja og gass eru undir havbotninum. – Í ICC duga vit ikki at síggja, hví vit skulu hava vardar leiðir, um myndugleikarnir kortini loyva slíkum órógvandi kanningum, sigur Parn­ una Egede. Stjóralønirnar lækkaðar Ein avleiðing av búskap­ ar­kreppuni í Íslandi tey seinastu árini er, at stjór­­ arnir í bankum og øðr­ um vinnu­­­lig­­um fyri­tøk­ um fáa væl minni løn, enn teir fingu undan kreppuni. Hagtøl, sum vórðu almannakunngjørd í gjár, vísa, at lønin hjá aðal­­stjórunum í 200 av teimum størstu vinnu­ fyri­tøkunum var minni í fjør enn í 2009. Í fjør fingu forstjórarnir 2 milli­ónir íslendskar krón­ ur í meðal um mánað­in ímóti 2,2 millión­um krón­ um í 2009. Hag­tøl­­ini vísa eisini, at hjá teim­um best løntu banka­­monn­unum var meðal­inn­­tøkan tvær milli­ónir krónur um mán­að­in í 2009, men 1,55 millión í 2010. Harafturímóti hevur kreppan ikki havt somu nei­ligu ávirkan á inn­tøk­­ur­ nar hjá teimum íslendsku fiskimonn­un­um ella ikki øllum í hvuss u er. Eitt nú vísa hag­­tøl­ini, at 10 teir best løntu skipararnir og stýri­­­menn­­inir fingu í meðal 3,2 milli­ónir íslend­ skar krónur um mánaðin í fjør. Finnar vilja hjálpa øðrum Næstan annarhvør finni heldur, at tað er skaðiligt fyri evrusamstarvið, at Grikkaland er eitt av evru­­londunum, og 44 pro­sent halda, at grikkar eiga at fara burturúr. Kort­­ini siga 52 prosent í einari meininga­kanning hjá Gallup, at Finn­land eigur at hjálpa evru­ lond­um, sum hava trupulleikar. Gallup spurdi eisini fólk, um tey vildu havt finska markin aftur sum gjald­oyra. Umleið 25 prosent svaraðu ja. – Vit skuldu byrja í Sta­v­ anger tann 6. august, men eingin er í valhýri í hesum døgum, og tí hava vit gjørt av at bíða. Vit hava trýst á steðgknøttin, sigur formaðurin í Høgra, Erna Solberg. Hon og leiðararnir í hinum seks flokkunum í Stórtinginum gjørdu longu um vikuskiftið av at útseta valstríðið, og mánadagin samdust flokkarnir um at bíða við valstríðnum til hálvan august. Formaðurin í Framburðs­ flokkinum, Siv Jensen, heldur, at tíðin er ikki egnað til politiska togtogan, og harafturat eru politikararnir líka skelkaðir sum øll onnur í Noregi, sigur hon. Erna Solberg heldur, at nógvir norðmenn hava sam­ huga við Arbeiðara­flokki­ num aftan á tað, sum hendi fríggjadagin, men hon dugir ikki at siga, um tað fer at ávirka valúrslitið tann 12. september. Sambært norskum fjøl­ miðlum verður Stórtingið helst kallað saman í næstu viku til eitt minningarhald. Norsku politikararnir hava trýst á steðg-knøttin Tann 12. september verður val í Noregi, og eftir ætlanini skuldi valstríðið byrja beint aftan á mánaðarskiftið. Men eftir vanlukkuna fríggjadagin hava flokkarnir valt at útseta valstríðið Í kvøld eru gøturnar fyltar við kærleika Undir hesari sera sigandi yvirskriftini helt Haakon krúnprinsur røðu fyri teirri stóru mannfjøldini, sum var á Ráðhúsplássinum í Oslo fyrrakvøldið Tað var týðiligt, at krún­prins­ urin hevði fyrireikað seg væl til ta serligu løtuna. Sum umboð fyri tað yngra ættar­ liðið og havandi í huga tey mongu ungu, sum doyðu á Utøya, vendi hann sær bein­ leiðis til tann norska ung­dóm­ in í seinna parti av røðuni. Hann segði millum annað: – Góðu tit ungu. Tit eru okkara vón. Tað eru tit, sum skulu mynda og gera av, hvat fyri samfelag vit skulu hava í framtíðini. Vit hava ikki ráð at missa ein einasta av tykkum. Men vit hava mist mong. Tað Noreg, sum vit vilja hava, skal eingin taka frá okkum. Í kvøld eru gøturnar fyltar við kærleika. Vit standa yvir fyri einum vali. Tað, sum er hent, kunnu vit ikki gera umaftur. Men vit kunnu velja, hvussu hetta skal ávirka okkum sum samfelag og sum einstaklingar. Vit kunnu velja, at eingin skal vera einsamallur. Vit kunnu velja at standa saman. Tað er upp til hvønn ein­stak­ an av okkum nú. Tað er upp til tín, og tað er upp til mín. Saman hava vit eitt arbeiði at gera. Tað er eitt arbeiði, sum skal gerast við døg­urða­­borðið, í matar­ høllini, í felagslívinum, í tí sjálvbodna, av monnum og av kvinnum, á bygd og í bý. Vit vilja hava eitt Noreg, hvar vit liva saman í felags­ skapi við frælsi til at hugsa og at tosa, har vit uppfata fjølbroytni sum møguleikar, har frælsið er sterkari enn óttin. Í kvøld eru gøturnar fyltar við kærleika. Märtha Louise prinsessa, Haakon krúnprinsur og Mette-Marit krúnprinsessa. Myndin er tikin, beint eftir at krúnprinsurin hevði hildið røðu sína á Ráðhúsplássinum Mynd: Scanpix Norðmenn eru ikki í valhýri í hesum døgum Mynd: Aftenposten