mikudagur 3. august 2011síða 10

Mikudagur 3. august 2011 · Nr. 88 10 Sosialurin Vilmund Jacobsen Sosialurin hevur sett sær fyri teir næstu blaðdagarnar at varpa ljós á sonevnda strá­ mannavirksemi í føroyskum vinnulívi. Ein orsøk er, at røddir eru frammi um, at hetta virk­semi nú er so mikið um­fat­andi, at tað kann fara at koma vanligum før­ oysk­um vinnuvirksemi og samfelagnum øllum aftur um brekkur. Serliga verður hugsað um vinnuvirksemi, sum fevnir um rávøru úr før­oyskum sjógvi og úr økj­ um, har Føroyar hava fiski­ rættindi aftur fyri býtisfisk úr føroyskum sjógvi. Tað er alment kent, at ein fittur partur av heimligum føroyskum vinnulívi á sjógvi og landi í dag verður fíggj­ aður við útlendskum pen­ ingi. Eingin ger íløgur í Før­ oy­um, tí tey eru so góð við føroyingar, men tí, at hesar íløgur væntast at geva avlop og íkast til, at fíggjandi fe­ løgini kunnu styrkja sítt grundarlag og gerast enn størri og sterkari. Ymiskt man vera, hvat liggur eftir í Føroyum, tá út­lendsk fíggjarorka ella arbeiðs­megi verður brúkt í vinnuvirksemi í Føroyum ella við skip­um, sum antin virka í føroyskum sjógvi ella sigla upp á føroyskar havnir. Hetta veldst sjálvandi alt um, hvat virk­semi talan er um. Ein »ventilur« Taka vit farmaskipið Silver Fjord, sum seinnu árini hev­ur siglt við fiski úr Før­ oy­um og niður á skotska marknaðin, er manningin útlendsk. Kortini má metast, at ein slík farleið og ein slík­ ur útflutningsmøguleiki í prin­sippinum er við til at halda uppi prísinum á før­ oysk­um fiski, sum seldu verð­ur á Fiskamarknaði Før­oya. Um hesin »ventilur« ikki var, samstundis sum fáir keyp­arar eru í Føroyum av eitt nú hýsu, høvdu fiska­ prísirnir helst ligið væl lægri, enn teir gera. Sama er við øðrum fiskasløgum, sum eru áhugaverd á útlendska mark­ naðinum. Manningin við Silver Fjord er útlendsk, men farleiðin er kortini við til at gera, at før­ oysk fiskiskipavinna fær meiri í ”posan”, og so­leiðis liggja eisini fleiri skatta­krón­ ur eftir í Føroyum, um­framt tað skrivstovu-og pakki­virk­ semi, sum her verður skapt. Fiskatilfeingi Flyta vit okkum til útlendska áhugan fyri føroyskum fiska­ tilfeingi, er støðan helst eitt sindur øðrvísi. Her er tað ser­liga virkið Faroe Pelagic í Kollafirði, sum hálendingar eiga, ið er sera sjónligt. Sama er við teimum stóru mót­ tøku­skipunum, sum liggja Strámanna­ vir­k­semi – av tí góða ella ónda Útlendski áhugin fyri føroyskum fiskatilfeingi er stórur. Uppi á landi er tað serliga virkið Faroe Pelagic í Kollafirði, sum hálendingar eiga, ið er sera sjónligt. Sama er við teimum stóru móttøkuskipunum, sum liggja á feltinum og keypa makrel, sum ongantíð kemur upp á land – og enn minni kemur til virkingar í Føroyum. Tað eru tey, sum halda, at tað strámannavirksemi, sum fer fram í Føroyum í dag, fer at gera enda á okkum. Hetta er tó ikki eitt einfalt mál, men ein støða, sum ivaleyst hevur nógvar ymiskar tættir Eitt av uppisjóvarskipunum hjá gøtumonnum landar til móttøkuskip á opnum havi Mynd: Varðin Skulu vit sum sam­ felag sláa okkum til tols við, at ikki ein nógv størri partur av tí veld­ uga tilfeingi, sum uppi­ sjóvar­fiskurin er, ikki kemur til virkingar í Før­ oy­um