fríggjadagur 12. august 2011síða 46

Sosialurin nr. 92 · 12. august 2011 14 móti Eydna Skaale eydnaskaale@hotmail.com Álitið um nýggju etisku reglurnar innan mótaheimin vórðu orðaðar í 2007. Tær verða nevndar »the Ethical Charter«, og vónin er at minka um talið á modellum, ið hava etingarólag, og at lýsa veruleikan innan mótaheimin, soleiðis, at serliga ungar gentur ikki seta sær sjálvum órímilig og óuppnáilig krøv fyri at náa fyrimyndunum. Meðan rákið í nøkur ár var, at modell­irnar skuldu vera so klænar, sum gjørligt, gongur tað nú øvugtan veg. Modellirnar skulu nú síggja sunnar og vælrøktar út. Tær skulu ansa eftir sær, eta og fáa nóg mikið av svøvni. Tað heilsugóða lívið hevur veruliga fingið fatsatøkur og tað sæst eisini aftur innan mótaheimin og í teimum reglum, sum nú verða settar. Aldursmark á modellirnar Reglurnar hava millum annað við sær, at á Copenhagen Fashion Week ss 2012 vóru ongar modellir undir 16 ár. Við hesi regluni er vónin, at fyrimyndin skal flyta seg frá blaðungum, óbúnum kroppum, til eitt sindur meiri vaksnar kvinnur. Seinastu árini eru modellirnar vorðnar yngri og yngri, og vit hálova ungdóminum í so stóran mun, at fyri­ myndirnar nú eru órealistiskir og næst­ an barnsligir kroppar. Um eitt 16 ára aldursmark verður sett á modellirnar til mótasýningarnar, so koma blaðungu modellirnar ikki undir tað stóra trýstið, sum fylg­ir við model­arbeiðnum. Tær fáa nøkur ár at búnast í, áðrenn tær skulu ar­beiða frammanfyri kritisku eygunum til mótasýningarnar. Av tí sama fara eldru modellirnar vænt­andi ikki at kenna seg noyddar at síggja út, sum um tær eru blað­ungar. Hetta skal vónandi halda modell­um frá etingarólagi, tí tær ikki skulu kenna seg noyddar at stremba eftir einum kroppi, sum sær út til at vera fyrst í tannárunum. Bæði tær yngru og tær eldru modell­ irnar fara tí væntandi at fáa gleði av nýggju reglunum. Sálarlig sjúka Fólk innan mótavinnuna vænta ikki, at hetta tiltakið fer at bjarga øllum modellunum, sum hava etingarólag. Tey vísa á, at tað jú er ein sera álvarsom sjúka, sum stendst av sálarligum trupul­ leikum og ikki einans av ynskinum um at síggja gott út. Samstundis við­ganga tey tó, at eting­ar­ólag av ymsum slagi eru nógv útbreidd í mótaheiminum, tí trýstið um at síggja gott út er so stórt. Tað krevur nógv at broyta idealið. Men vónin er, at yvir­drivna tilbiðjanin av ungdóminum smátt um smátt fer at verða av­loyst av einum ideal­ið, sum sigur, at tað er í lagi at hava ein kvinnu­kropp, sum ikki sær út til at vera blaðungur. Um nýggju etisku reglurnar kunnu bjarga bara nøkrum fáum frá etingarólagið, so er nógv vunnið. Í stríð móti etingarólagi Fleiri modellir hava seinastu tíðina staðið fram og greitt frá um trupul­leik­ arnar við etingarólagi. Hetta hevur elvt til, at rákið er farið frá ekstremt klønu útsjóndini. Nú hava eisini stóru donsku mótafeløgini í felag stramm­ að upp og sett nýggjar reglur í gildi. Á Copenhagen Fashion Week, sum varð hildin í síðstu viku, varð fyrstu ferð arbeitt eftir nýggju reglunum Vakurleikans illusjón Vakurleikin, sum verður víst­ ur fram í mótaheiminum, er fram­leiddur - hann er ikki nattúr­ligur. Tá ein modell verður avmyndað, verður hon stylað av profssionellum, sum seta hárið og leggja sminkuna. Fotografurin setur eitt per­ fekt ljós upp, og tað verða hundrað­tals myndir tiknar. Tá júst tann eina myndin, sum skal nýtast, er vald, verður hon broytt heilt nógv á eini teldu. Sjálvt tær vakrastu modellirnar verða broyttar og rættaðar til á telduni. Úrslitið av allari viðgerðini er, at sjálvt ikki modellirnar sjálvar líkjast teimum mynd­ un­um, sum verða tiknar av teim­um. Hendan vitan skal verða út­ breidd, og tað týdningarmesta er, at bæði samfelagið, for­ eldrini og onnur vaksin, sum eru um tey ungu, átaka sær ábyrgd og tosa við børnini um fyri­myndirnar í mótaheiminum. Tey ungu skulu vita, hvussu mynd­irnar verða framleiddar, og at tað er ógjørligt at síggja soleiðis út í veruleikanum. Tey ungu skulu vita, at tað tí er heilt í lagið at síggja øðrvísi út, enn modellirnar gera í bløðunum. Modellirnar her er stylaðar við sminku og hári, fotografurin hevur sett júst tað rætta ljósið, og myndin er harumframt telduviðgjørd, fyri at alt skal sýnast lýtaleyst. Hetta er tí ein illusjón, sum ikki kann náast. Ein partur av nýggja etiska málsetninginum er, at veruleikin um mótaheimin skal fram, soleiðis, at ungfólk skilja munin á mótamyndum og veruleikanum. Fleiri modellir hava í seinastuni stigið fram og tosað um trupulleikarnar við etingarólagi. Nýggjar etiskar regl­ur innan móta­heimin skulu verja móti hesum trupulleikanum.