mánadagur 15. august 2011síða 29

29 Mánadagur 15. august 2011 · Nr. 93 Sosialurin Snorri Brend Fornfrøðingar í Romsdalen í Noregi eru komnir fram til, at hesi báðir bólkarnir kundi saktans liva lið um lið í friði og náðum. Granskarin, Sæbjørg Walaker Nordeide vísir á kanningar sum geva ábendingar um, at umskiftið frá norrønu gudatrúnni til kristindómin hendi brádliga í Noregi. Kortini vísa úrslitini, at tey kristnu livdu í sátt og semju við grannar sínar sum høvdu norrøna trúgv, í øllum før­um eitt tíðarskeið. Í økinum kring Rauma eru fornfrøðingar komnir fram til, at fólk við ymiskum anda­ lig­um siðum livdu paralelt og toldu hvørt annað. - Ein kann vóna, at margfeldið varð virðismett. Sam­eksistensus og religi­øst tollyndi eru jú sera við­kom­ andi spurningar, eisini í dag, sigur Sæbjørg Walaker Nord­ eide við netavísina hjá Lærda Há­skúla­num í Bergen. Hon hevur gjørt út­ grav­ing­ar og kanningar á ymiskum støðum í Roms­ dali­num, millum annað á ein­um gomlum kristnum kirkju­garði við Tresfjørðin, og í eldri gravum. - Um økið við Romsdalin var eitt norrønt kultstað, sam­stund­is sum kristin­dóm­ ur­in festi røtur í økinum, er het­ta sera áhugavert, sigur hon. snorri@sosialurin.fo Víkingar og kristin livdu í sátt og semju Teir seinastu víkingarnir og tey fyrstu kristnu vístu tollyndi mótvegis hvørjum øðrum, vísa fornfrøðiligar kanningar í Noregi GRAVIR Nýggjar kanningar vísa, at tollyndið ikki er nýggj uppfinning Dagfinnur Danbjørg Jógvan Sundstein Svaraðu øll sítt, kundi meðal­inn­tøkan sloppið kr. 50.000,- bíligari í skatti um ár­ið. Siga vit, at vit - sum er - hava 10 skattgjaldarar, ið eiga at gjalda 150.000,- kr. hvør, ella íalt kr.1,5 mill í skat­ti, vísir tað seg, at 4 bert gjalda runt roknað kr. 300.000,- íalt, soleiðis at 1,2 mill. kr. verða eftir til teir resterandi 6, sum so noyðast at gjalda kr. 200.000,- í part - ella kr. 50.000 meira, tí teir 4 á ymskan hátt hildu inn­tøk­ ur uttanfyri skatta­skipan­ ina m.a við svørtum ar­ beiði, roknskaparfuski o.ø svika­gerð­um. Hetta er bert eitt væl­ kent dømi um, hvat hendir tá eftirlitið svíkur, og fólk sjálvi kunnu avgera, hvus­ su nógv tey geva upp av for­vunn­ari inntøku. Hartil kemur tað mvg-ið, sum verður stolið, ístaðin at verða latið landskassanum, so sum tað eigur. At landsins myndug­ leik­ar - uttan orð ella eið - lata vøruprísirnar sleppa at liggja 14% omanfyri heim­sins hægstu er so eitt kapit­ul fyri seg. Vórðu teir reguler­aðir til rímuligt støði, so kundi hitt einstaka húsar­haldið lættliga spart ein­ar kr. 500,- um mðr. á tí konto­ini. Alt í alt kundi tey ein­ støku húsarhaldini í meðal so­leið­is spart uml. kr. 4.500 um mðr. Meðalinntøkurnar, ið sum er, verða harðast skatt­aða­r, áttu at fingið størs­ta ágóðan, meðan tær lægru áttu at fingið sín part, og tær hægstu áttu at hild­ið áfram sum nú, sjálvt um tær - sum er -tola at gjal­da væl meira.. So tá skatturin er ov høg­ur fyri summi, so er tað tí, at ov nógv á ólógligan hátt sleppa sær undan at gjal­da. Tí er tað eisini langt úti, tá ein av landsins lóg­gevar­ um úttalar alment, at hann skil­ir, at fólk arbeiða svart, tí skatturin er so høgur. Hann skilir opinbart ikki, at skatturin hjá teimum lóg­lýd­nu fyrst og fremst er høgur, tí so mong bróta lóg­ ina og arbeiða svart. Hetta er kanska bara skemt. Svart skemt. 50.000 krónur bíligari í skatti TØKK Tað merktiskt fløvandi at lesa greinina hjá Osmundi Justinus­sen: Burðardygg fiski­vin­na og altjóða atlit. Í øll­um tí orðaskifti – og ikki minst framløgu frá løgmanni og einum politiskum meiri­ luta – sum í løtuni fýkur runt í miðlunum og á tingi, er meginparturin sera toku­ kent. Har er eingin greið støða, bert eitt uppgávulyndi yvir fyri heiminum uttanum okk­um. Tí virkaði tað stimbrandi at lesa eina grein frá manni, sum­ vísti, at hann hevði skil fyri viðurskiftunum. Her er ein, sum kennir fiskivinnuna “all round” frá barnsbeini av. Eisini frá sínum fyrrverandi virk­semi hjá Havstovuni.. Mín áheitan á politik­ ar­nar og Havstovuna er tí: Arbeiðið saman fyri før­ oysk­um áhugamálum og sannførið ICES um, at før­ oyska skipanin í flestu før­ um er betur enn tann, sum al­tjóða “serfrøðingarnir” roy­na at framføra. Lurti m.a. eftir Ossa. Til Ossa: takk fyri grein­ ina. Skilagóð tala Lesið -so eru tit við!