mikudagur 17. august 2011síða 14

Mikudagur 17. august 2011 · Nr. 94 14 Sosialurin Leo Poulsen Landsbankin hevur niður­ juster­að væntaða vøksturin í BTÚ. Í februar varð mett, at vøksturin í BTÚ fór at ligg­ ja um fimm prosent, men eftirspurningurin hjá serliga húsarhaldum hev­u­r víst seg ikki at vera eins stórur, sum roknað var við, og hetta saman við lítlum ílegg­ ingarhugi hjá teimum priva­ tu hevur ført til lækkanina í met­ingunum. - Tað eru kortini ábend­in­ g­a­r um, at húsarhaldini fara at brúka meiri pening. Um vit hyggja eftir teimum vísu­ tøl­unum, sum vit brúka – MVG, millum annað – so var ein ábending í 2010 fram til triðja ársfjórðing, at vøkstur var um at koma í nýtsluna aft­u­r, sigur Sigurð Poulsen, lands­bankastjóri. Men vøksturin steðgaði upp, og MVG-kurvan hevur lig­ið fløt síðani tá, og tað merk­ir, at húsarhaldini ikki hava havt hug at økja nýtslu­ na higartil. - Nú eru kortini ábend­ing­ ar um, at húsarhaldini hava hug at brúka meiri pengar. MVG’ið er heldur størri í mun til lønirnar nú enn fyrr, hó­ast ikki nógv, og nýggjasta konjunk­turkanningin hjá Fíggj­ar­málaráðnum vísir, at húsar­haldini hava heldur betri álit á búskapinum, sig­ ur Sigurð Poulsen. Einki milliardalán Eisini í mun til arbeiðsloysið er landsbankastjórin rímiliga positivur. - Arbeiðsloysið var við at minka í 2010, men hækkaði nógv, fyrst og fremst tá Fiska­virking fór á heysin, og Eik Banki eisini fór av knóra­num, og tá hækkaði arbeiðs­loysið úr 5,7% upp í 6,9%, og tað er rættiliga stór hækk­ing í einum. Nú er talið kom­ið nakað niður aftur, tó ikki so nógv, men vit meta, at grundarlag er fyri, at tað kann koma longur niður í ár, sig­ur Sigurð Poulsen. Hinvegin var lands­ banka­stjórin rættiliga avgjørdur, tá hann fekk spurningin, um tað er skilagott av landinum at taka eina milliard í láni til Skála­fjarðatunnilin. - Eg haldi, at landið hevur brúk fyri sínum kredittvirði at fíggja tey hall, sum tað kem­ur at hava í nøkur ár. Tað kemur ikki væl við, um rent­ an hækkar alt ov nógv, og tað er vandi fyri tí, um landið átekur sær størri lánibyrður, sig­ur Sigurð Poulsen. Í niðurstøðu síni sigur lands­bankin, at føroyski bú­ skap­ur­in er ikki illa fyri. Góð fíggjarstøða - Fíggjarstøðan sum so er ikki vánalig. Føroyar eiga pen­ing til góða í útlondum saman­lagt, og tað almenna er ikki illa fyri. Landið skyldar ikki meir enn tað eigur, hó­ast nøkur av virðunum ikki eru løtt at selja, men um út­bún­ að­urin hjáq landinum verður tik­in við, er skuldin ikki so stór, sigur Sigurð Poulsen. Heldur ikki komm­un­ur­ nar eru illa fyri, tær skylda kanska um hálva milliard. - Tað, sum vit duga at síggja viðvíkjandi hús­ar­ haldi­num, eru tey heldur ikki illa fyri. Um vit sammeta okk­um við onnur lond, so liggja vit um miðal sammett við OECD-londini, so tað fær ikki ávaringarlampurnar at lýsa. Heldur ikki vinnulívið sum so er illa fyri, tað hava verið onkrir partar, sum eru handl­að­ir seinastu árini, sum hava verið illa fyri. Men heild­ar­myndin er, at fíggjar­ støð­an er ikki so galin, sigur Sigurð Poulsen. Hann metir tí, at útgangs­ støðið at koma burtur úr kreppu­ni er hampiliga gott. Lækkað sethúsavirði Landsbankastjórin sigur, at virðið á føroysku set­ hús­unum seinastu árini er lækkað umleið fýra milliard­ ir, men hetta hevur tó ikki so ovurhonds stóra ávirkan á sethúsaeigarar. - Fyri nøkur fólk hevur tað ein týdning, og tað er hjá teimum, sum hava stóra skuld. Men fyri miðal hús­ ar­haldini er skuldin ikki so stór, so hjá teimum hevur tað ong­an praktiskan týdning. Tað merkir bara, at frívirðið er minkað, og fyri flestu fólk hev­ur tað ikki tann stóra týdn­ing­in, men hjá summum hev­ur tað, sigur Sigurð Poul­ sen. Hann sigur, at árini 2008 til 2010 minkaðu útlánini í bank­unum, meðan innlánini vuksu. - Tað merkir, at fólk í stóran mun royndu at sleppa sær av við skuld. Men ábend­ ing­ar eru sum nevnt um, at hús­ar­haldini aftur hava hug at brúka meiri pengar, og tað hev­ur eina positiva ávirkan á búskapin, sigur Sigurð Poul­ sen, landsbankastjóri. leo@sos.fo Sigurð Poulsen, landsbankastjóri, legði í gjáramorgunin fram búskaparmetingina hjá landsbankanum fyri 2011 og 2012 Mynd: Jens Kristian Vang Føroyski búskapurin ikki illa fyri Gjáramorgunin legði landsbankin fram sína búskaparmeting fyri 2011 og 2012, og landsbankastjórin er ikki so dapurt­skygdur um búskaparligu framtíðina