mikudagur 31. august 2011síða 14

Mikudagur 31. august 2011 · Nr. 100 14 Sosialurin Sakførarin Sjak E. Haaheim, sum umboðar tey 20, sigur við blaðið, at tað er eingin ivi um, at lív­ bjargararnir vóru í lívsvanda. Tey hava greitt frá, hvussu kúlurnar brustu í vatnið stutt frá teimum, sigur hann. Vápnaserfrøðingar hjá norsku verjuni hava sagt, at byrsan, sum Anders Behring Breivik brúkti til hópdrápið á Utøya, kann drepa fólk, sum eru 3.600 metrar burturi. Teinurin millum Utøya og Utvika er um 800 metrar. Sjak E. Haaaheim sigur, at lív­ bjargararnir hava einki ynski um at verða mettir sum hetjur, men at hansara uppgáva er at hjálpa teim­ um við tí, sum tørvur er á. – Tey kundu havt tikið seg aftur og bíðað eftir løgregluni, men tey valdu at gera sítt ítarsta fyri at bjarga lívi, sigur sakførarin, sum væntar, at rætturin skjótt fer at meta tey 20 sum offur í sambandi við tilburðin á Utøya. Fyri tað fyrsta verður heimið bygt, soleiðis at búfólk og starvsfólk fáa útsýni út yvir býin og Limfjørðin, júst sum tað sømir seg einum tíðarhóskandi hotelli. Men tað er serliga tøknin, sum ætlandi skal fáa búfólkini at kenna seg sum hotellgestir. Lars Nøhr, sum er formaður í arbeiðsbólkinum, sum fyrireikar verkætlanina, sigur, at samstundis sum tað gerst truplari at fáa starvs­ fólk til røktarheimini, gerast tey eldru støðugt fleiri í tali. Tí er um­ ráðandi at gera arbeiðsdagin hjá starvsfólkinum lættari og ger­andis­ dagin hjá búfólkinum tryggari. Loysnin er nútímans tøkni, sum millum annað skal gera tað lættari hjá búfólkinum at flyta seg inni á heiminum og at lata hurðar og vindeygu upp. Í gólvinum verða sokallaðir sensorar, sum siga frá, um fólk detta, ella um tey ikki koma úr songini um morgunin. Tøknin gevur starvsfólkinum boð umvegis teirra fartelefonir. Harafturat fáa búfólkini serligar skíggjar, sum tey skulu brúka til ymisk viðurskifti í gerandisdegnum. Sum nakað heilt nýtt verð­ur eingin matarhøll í tí nýggja røktar­ heiminum, men haraftur­ímóti ein matstova, sum verður rikin privat, og sum eisini er opin fyri fólki uttan av gøtuni. Næstan allir Utøya-lívbjargararnir sjúkrameldaðir enn Teir 20 lívbjargararnir á Utvika, sum hjálptu teimum særdu á Utøya, hava ikki havt tað gott síðani tilburðin. Næstan øll 20 líða so illa av svøvnloysi og angist, at tey eru framvegis sjúkrameldað Ellisheim verður sum hotell Tey eldru í danska býnum Aalborg hava nakað at gleða seg til, tí um tvey ár fær býurin eitt røktarheim, sum verður so væl útgjørt, at tað fer at líkjast einum hotelli meiri enn einum røktarheimi Framtíðarrøktarheimið í Aalborg skal hýsa 70 búfólkum. Ein nýggj kanning í Noregi av­ dúkar, at 17. hvørt fólk í Noregi hevur ilt við at lesa vanligan tekst. Niðurstøðan hjá teimum, sum hava gjørt kanningina, er, at 300.000 norðmenn hava trupul­leikar við at luttaka í sam­ felagnum, sum sagt verður. Professarin Egil Gabrielsen á lærda háskúlanum í Stanavger sigur, at tað er bara ein lítil partur av teimum 300.000, sum ikki duga at lesa, men at har­ aftur­ímóti hava flestu teirra ikki tann lesiførleika, sum eitt nú­tímans samfelag krevur. Íslendska bryggjaríið Ölgerðin hevur gjørt sáttmála við McDonald’s í Teilandi um at selja ís­lendskt vatn í sølubúðunum, sum tann stóra handilsketan hev­ur har. Vatnið, sum verður selt undir navninum Iceland Spring, verður at fáa í teimum ser­ligu kaffi­stovunum, sum McDonalds-sølubúðirnar í Tailandi hava. Iceland Spring er tað einasta vatnið, sum kaffistovurnar hjá McDonalds í Teilandi selja, og teir næstu mánaðirnar skulu stór søluátøk kunna teilendingar og útlendskar gestir um tað ís­ lendska vatnið. Ölgerðin væntar sær nógv burtur úr sáttmálanum, sum ger, at íslendskt vatn fyribils verð­ur selt í 56 sølustøðum kring Teiland. Finska stjórnin hóttir nú við at taka seg burtur úr samstarvinum, sum skal hjálpa Grikkalandi burtur úr fíggjarkreppuni. Jyrki Katainen, forsætisráðharri, segði í gjár, at Ríkisdagurin hevur álagt stjórnini at krevja trygd fyri teimum lánum, sum grikkar fáa. Fær Finnland ikki trygdina, kann landið ikki vera við til at hjálpa Grikkalandi. Jyrki Katainen ásannaði, at tað er vandi fyri, at onnur lond kunnu fara at gera tað sama sum Finnland, men hann helt ikki, at nakað av hinum londunum hevur somu hugsan. Kreditmetingarfelagið Moody’s hevur ávarað lond ímóti at krevja trygd fyri bjargingarpakkanum til Grikkalands, tí tað fer at gera støðuna enn verri, sigur felagið. Norðmenn hava lesitrupulleikar Íslendskt vatn í Teilandi Finnar krevja trygd