týsdagur 10. februar 2004síða 8

Nr. 27 - 10. februar 2004 15 Tað koma ov nógvar og ógreiðar útmeld- ingar frá samngongu- fólki um skattalætta- uppskotið, heldur formaðurin í Starvs- manafelagnum SKATALÆTTI Edvard Joensen Fíggjarmálaráðið: Upp- skotið um skattalætta hjá landsstýrismanninum við fíggjarmálum er ov ógreitt. Har eru ov nógvar ymiskar útmeldingar, sigur Gunn- leivur Dalsgarð, formaður í Starvsmannafelagnum. Hann var teirra millum, sum landsstýrismaðurin hevði stevnt til fundar í F í g g j a r m á l a r á ð n u m fríggjadagin í seinastu viku. Starvsmannaformaðurin metir ikki, at nakað nýtt kom fram á tí fundinum. Har fekst einki at vita, sum hann ikki visti undan fundinum, sigur Gunnleiv- ur Dalsgarð. Tað tykjast vera nógvir leysir endar enn fyri at fáa politisku kabalina at ganga upp, hel- dur hann. Hann sigur um uppskotið um skattalætta, sum fyri- liggur, at tað fer at geva fleiri av limum Starvs- mannafelagsins ein hampi- ligan skattalætta. Men tað vera eisini limir í felagnum, sum ikki fáa nakað serligt burturúr. Hann metir, at uppskotið fer at verða broytt nakað, áðrenn tað verður lagt fyri tingið, so hann hevur hug at bíða eitt sindur enn, áðrenn hann vil geva tí nakran endaliga dóm. Hann metir fundin á Argjum fríggjadagin sum eina roynd at kyrra fakfel- øgini heldur enn nakran upplýsandi fund, sigur Gunnleivur Dalsgarð. Formaðurin í Starvs- mannafelagnum heldur, at landsstýrismaðurin eigur at vera eitt sindur varin við skattalætta, um einki er at seta í staðin. Landsstýrismaðurin segði á fundinum í Fíggjar- málararáðnum, at pening- urin liggur best í lumman- um hjá borgaranum, tí tá fer hann í stóran mun í umfar sum vaksandi virksemi í samfelagnum og kemur so- leiðis aftur til landskassan. – Tað kann ljóða skilagott at siga so, heldur formaður- in í Starvsmannafleagnum, men vísir í sama andadrátti á, at um tað ikki hendir, so er galið. Skatturin er grundarlagið undir vælferðini, sigur Gunnleivur Dalsgarð. Og verður skattainntøkan burt- ur, fer tað heilt greitt at ganga út yvir vælferðina. Og so verða tað fleiri, sum kenna sviðan heldur enn ágóðan av skattalættanum, metir hann. Á fundinum í Fíggjar- málaráðnum hevði Gunn- leivur Dalsgarð hvassliga at landsstýrismanninum, Bárði Nielsen, tá hesin fanst at pressuni fyri at hava vavt málið um skatta- lætta í ein ellibita, soleiðis at fólk púra hava misskilt tað. Gunnleivr Dalsgarð metti hinvegin, at pressan júst hevði gjørt sítt arbeiði til lítar við at vísa á teir veik- leikar, sum eru í uppskotin- um. Uppskotið um skattalætta er ein skandala, sum bara fer at breiðka gjónna millum tey lágløntu og restina av samfelagnum, sigur formaðurin í Havnar Arbeiðsmannafelag SKATTALÆTTI Edvard Joensen Fíggjarmálaráðið: –Upp- skotið um skattalætta er ein skandala. Tað fer at breiðka gjónna millum okkara limir og restina av samfelagnum. Vit kunnu yvirhøvur ikki góðtaka tað, sigur formað- urin í Havnar Arbeðs- mannafelag, Hans Joensen. Hann er sannførdur um, at talan er um rossahandil fyri at fáa kapitalistarnar at taka undir við Samhalds- fasta, sigur hann. Hann metir tað reint út sagt for- kastiligt at tengja hesi bæði málini saman. – Hatta er gjørt fyri at fáa fólk, sum fáa skattalætta upp á 22.000,- krónur, at gjalda 1.000,- krónur inn aftur i Hin Samhaldsfasta, sigur Hans Joensen. Hann dylur ikki fyri, at hann er ógvuliga misnøgd- ur við tað uppskotið, sum fyriliggur. – Tað fer ikki at geva nakað til tær inntøkurnar, okkara felag umboðar, sig- ur hann. Hinvegin fara tey, sum frammanundan hava tað rúmligt, at fáa meira. Hann sigur, at tða tosað verður um at fáa fólk at ar- beiða meira, eiga samstun- dis at verða settar nógv greiðari reglur fyri, hvat hugtakið »tær seinast vunnu krónurnar« er. Tað eigur heilt greitt at vera víst til yvirtíðar- arbeiði, sigur Hans Joen- sen. Tað, sum liggur oman fyri sáttmálabundnu lønina. Og ikki bara eitt tal, sum tann, ið hevur stóra inn- tøku, kortini fær uttan at arbeiða fleiri tímar. – Tað er lætt nokk at sita á síni fløtu reyv og fáa oman fyri 300.000,- krónur í inntøku og 22.000,- krón- ur í skattlætta. Tá tímir tú ikki at arbeiða eyka. So hatta argumentið heldur ikki, sigur hann. Soleiðs sum hetta nú er sett upp, kann landsstýris- maðurin gott gloyma alt tos um lønarsteðg í framtíðini, sigur Hans Joensen. Tvørt- ur í móti fer hetta bara at elva til nógv størri lønar- krøv, og tí ið harvið fylgir, í framtíðini. Hetta er ein beinleiðis provokatión, og tað verður ikki talan um, at vit fara at halda aftur í okara krøvum, verður hetta gjøgnumført. Vit gloyma hetta ikki, sigur formaðurin í Havnar Arbeiðsmannafelag. Fríggjadagin 20. februar skipar Ferðaráð Føroya fyri evnisdegi um økisferðavinnu í Føroyum. Tiltakið er ikki alment FERÐAVINNA Ferðaráð Føroya fer at skipa fyri evnisdegi um økisferðavinnu. Dagurin er ætlaður fólki í ferða- vinnuni, og fara umboð fyri kunningarstovurnar kring landið at umrøða støðu og framtíðarútlit hjá føroysku ferðavinn- uni, sigur Ferðaráðið í tíðindaskrivi. Tosað fer at verða um ymisk evni sum eitt nú útjaðaraferðavinnu, marknaðarføring, og um- hvørvi og náttúru. Stjórin í Ferðaráðnum, Heri Niclasen, fer at hava innlegg, sum grundað er á innkomin uppskot frá seinasta ferðavinnudegi. Eisini fer at verða tosað um verkætlanina »Destination Viking, Sagas & storytelling« og innlendismenning sum heild, sigur Ferðaráðið í tíðindaskrivinum. Framløgufólk verða Birita Nolsø frá Ferða- ráðnum, og Regin Debes frá Føroya Fornminnis- savni. Tey, ið vilja frætta nærri um tiltakið, kunnu venda sær til Ferðaráðið ella kunningarstovurnar kring landið. ej Ógreitt útspæl Gunnleivur Dalsgaarð, millum Bárð Nielsen, landsstýrismann, og Petur Alberg Lamhauge, aðalstjóra í Fíggjarmálaráðnum, metir, at tað eru ov nógvar óneyvar útmeldingar í skattalætta- uppskotinum hjá landsstýrismanninum Mynd: Jens Kristian Vang Uppskotið er ein skandala Hans Joensen, í miðjuni, kallar skattalættauppskotið fyri skandalu, rossahandil og provokatión móti teimum lágløntu Mynd: Jens Kristian Vang Evnisdagur um økisferðavinnu 15 14 Nr. 27 - 10. februar 2004 Føroyska felagið Simprentis fer nú rættiliga undir virk- semi sítt. Oljuskeið eru í Aberdeen og London hendan mánaðin, og 4. mars verður fyrsta skeiðið fyri almenninginum í Føroyum OLJUVINNA Jan Müller Vit hava fyrr skrivað um Simprentis, sum ger og veitir skeið í millum øðrum leiting eftir olju. Skeiðini eru sermerkt á tann hátt, at luttakararnir læra við at taka avgerðir í einum hugs- aðum veruleika. Grund- hugsanin er, at tú lærir bet- ur, tá tú virkin tekur av- gerðir – heldur enn bara at sita afturá og móttaka upp- lýsingar. Hetta er ein undirvísing- arháttur, sum vinnur frama uttanlands, og skeiðini frá Simprentis hava vakt stóran áhuga bæði í Noregi og Bretlandi. – Fólk eru troytt av skeiðum, har lítið annað hendir enn at upplýsingarnar fara inn gjøgnum annað oyrað og útaftur gjøgnum hitt. Virkin undirvísing krevur nakað av luttakarunum, og tað vísir seg at virka, sigur Ólavur Ellefsen frá Sim- prentis. Skeiðið er fyri øll, sum vilja vita, hvat virksemi er tengt at oljuleiting, og hvat oljufeløgini í veruleikanum brúka peningin til í sam- bandi við leiting eftir olju. Framvegis eru stórir møguleikar í oljuleiting í Føroyum, hóast tað sýnist trekt at finna olju í rakstrar- verdum nøgdum. Til dømis kann nevnast, at samlaði kostnaðurin av teimum 4 brunnunum, ið oljufeløgini hava bundið seg til at bora í Føroyum í 2005 og 2006, liggur millum 600 og 800 mió kr, sum í størst møgu- ligan mun skulu nýtast í Føroyum. Pláss verður fyri í mesta lagi 24 luttakarum á fyrsta føroyska skeiðinum, sum verður í Havnini 4. mars. Meira fæst at vita á h e i m a s í ð u n i www.simprentis.com Simprentis bjóðar skeið í Føroyum Tríggir saudi-arabarar, ið læra um oljuleiting á skeiði hjá Simprentis í Aberdeen Verjuskipið Tjaldrið hevur verið uttanlands á skipasmiðju í ein góðan mánað VAKTARTÆNASTA Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Gongur sum ætlað, fer vaktarskipið Tjaldrið, aftur í sigling síðst í vikuni. Tjaldrið hevur í meiri enn ein mánaða verið á Skipasmiðju í Skagen. Á Skipasmiðjuni hevur høvuðsarbeiðið verið at sandblása skipið. Og nú tað er farið í dokk, eru eisini aðrar ábøtur gjørdar, men leið- arin á Fiskiveiðieftirlitin- um, Elmar Højgaard, sig- ur, at hetta eru bara smáttarí. Mong eru tey, sum halda, at almennir stovn- ar eiga fyrst og fremst at hugsa um føroyskt vinnulív, tá ið arbeiði skulu gerast. Men Elmar Højgaard sigur, at so umfatandi sandblásing, sum talan her er um, verður ikki gjørd í Føroyum. Og hini arbeiðini, sum skuldu gerast vóru bara piparnøtur, sum hann tekur til. Annars hevur Vaktar og Bjargingartænastan ikki bjóðað síni arbeiði út uttanlands, sum tað sum er at gera við skip- ini, hevur altíð verið gjørt í Føroyum. – So hetta er heilt av- gjørt eitt undantak, sigur leiðarin á Fiskiveiði- eftirlitinum. Framskrivingar og inntøkumetingarnar fyri 2004 vísa eitt hall á góðar 396 mio. krónur á Fíggjar- lógini. Landsstýris- maðurin við fíggjar- málum, Bárður Niel- sen, hevði ikki vænt- að, at útlitini vóru so døpur. Fyrrverandi Fíggjarmálaráðharr- in, Karsten Hansen, heldur, at fíggjar- politikkurin hjá ABC- samgonguni er ábyrgdarleysur HALL Á FÍGGJARLÓGINI Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Búskaparligu útlitini fyri 2004 eru alt annað enn bjørt. Við støði í Fíggjar- lógaruppskotinum fyri 2004 siga nýggjastu fram- skrivingarnar og inntøku- metingarnar, at Fíggjarlóg- in fyri 2004 fer at vísa eitt hall á góðar 396. mio. krón- ur. Fíggjarlógaruppskotið fyri 2004 hjá Karsteni Han- sen og undanfarnu sam- gongu var mett at geva 100 mio. krónur í yvirskoti. Metingin í februar 2004 stendur als ikki í mát við metingina hjá undanfarnu samgongu í heyst. Sambært nýggjastu met- ingini hevur undanfarna samgonga forroknað seg við slakari hálvari milliard. Her skal kortini leggjast afturat, at politisku tiltøkini hjá undanfarnu samgongu eru ikki roknað við. Verri enn væntað Landsstýrismaðurin við fíggjarmálum, Bárður Niel- sen, hevði ikki væntað at útlitini vóru so døpur. Hann hevði bæði vónað og vænt- að, at betur stóð til í før- oyska búskapinum Í farnu viku førdi Bárður Nielsen fram, at hann ætl- aði ikki at tátta í búskapar- liga, hóast búskaparliga niðurgongdin er veruleiki. Grundgevingin var, at táttar tað almenna brádliga í bú- skaparliga, kann støðan gerast ilt verri. Stóra hallið á fíggjarlóg- ini fær Bárð Nielsen at um- hugsa støðuna. – Vit hava í løtuni ikki gjaldførið til so stórt hall og tí verið eg noyddur at um- hugsa at gera nøkur tiltøk. Til landsstýrisfundin hós- dagin skal hvør landsstýris- maður útgreina sítt málsøki og síðan verður avgjørt, hvørji tiltøk skulu fremjast, sigur Bárður Nielsen. Ábyrgdarleyst Fyrrverandi Fíggjarmála- ráðharrin, Karsten Hansen, heldur fíggjarpolitikkurin hjá nýggju ABC-samgong- uni er ábyrgdarleysur. Hann rør framm undir, at uttan at gera nøkur tiltøk og bert at framskriva tølini, gevur fíggjarlógin sjálvsagt hall. – Skal mann bert lata standa til, er ikki neyðugt við nøkrum fíggjarmála- ráðharra, tí so kann mann bara hava eina teldu at framskriva tølini. Droppa vit at gera intriv, ja so sjálv- sagt endar tað galið, tá inn- tøkurnar minka, sigur hann Karsten Hansen leggur afturat, at fakkunnleikin hevur fleiri ferðir ført fram, at føroyski búskapurin er sterkur við røttu stýringini og tí er ikki rætt at mála ræðumyndir av føroyska búskapinum. Fíggjarlógin 2004: Hall á 396 mio. krónur Tjaldrið kemur aftur síðst í vikuni Tjaldrið hevur nú verið burtur í ein góðan mánaða, men væntandi fer vaktarskipið aftur í sigling síðst í vikuni C M Y K 14