mánadagur 12. september 2011síða 28

Mánadagur 12. september 2011 · Nr. 105 28 Sosialurin fólkatingsvalið 2011 Fólkatingsvalið 2011 Jenis av Rana Fysta ár mítt sum lækni unt­ ist mær at starvast á Klaks­ víkar sjúkrahúsi. Har nam eg grundleggjandi kunnleika í kønu hondum Rajani’s og arbeiddi saman við lækn­um, sum í dag eru millum ser­køn­ astu vit hava innan ortopædi, plastkirurigi o.ø økjum. Suðuroyar sjúkrahús møtti eg í starvi mínum sum komm­ unav­loysari har suðri í áttati- árunum. Síðani hava tey á hesum minsta sjúkra­hús okra verið mongum av sjúkling­um mínum til bæði góða og ikki minst skjóta hjálp - og mær sjálvum mang­an góð í ráðum. Størsta dagliga samstarvið er við landssjúkrahúsið, har mær untist at arbeiða í nógv góð ár, bæði á skurð- medicin­ sku- og psykiatrisku deild. Trý neyðug sjúkrahús Trý so ymisk, men neyðug og týð­andi sjúkrahús. Lands­ sjúkra­húsið sum alneyðuga, serút­bygda centralsjúkrahús okra, suðuroyar sjúkrahús sum trygd teirra, sum búgva so fjart skotin og norð­oya sjúkra­hús, sum, um­framt at vera heilsu­trygd norð­inga, hev­ ur upp­arbeitt týdningar­mikla servitan á týðandi økjum. Frið, trygd og smávegis broytingar Á hesum sjúkrahúsum arbeiða í dag gott og væl 600 starvs­­fólk í inni­haldsríkum, men mang­an sera krevj­andi og tyngj­andi størvum. Um­ ráð­andi er, og hetta hevur væl verið størsti veikleikin í mong, mong ár, at hesi fáa frið, kenna seg trygg og verða vird. Men júst her haldi eg vit dumpa politiskt. Sjálvandi skulu broytingar gerast, men ikki við friðinum og tryggleikanum sum veð. Í mong ár havi eg úrslita­ leyst biðið skiftandi lands­ stýrisfólk um eina skipan, sum einfalt og lætt kannar inn­­­legg­­ingar­seðlar og send­ir sjúkling­in hagar, ið bíði­­­tíðin er stytst. Soleiðis verður sjúkling­urin skjótt við­gjørd­ur og heilsu- og kanska eisini almanna­­verk og vinnu­­lív spara nógvan og eftirspurdan pening. Men umbønir og áheitanir mínar hava verið sum at sláa í eina dýnu. Síggi nú, at hetta ynski verður brúkt í grund­gev­ing­ unum fyri ætlaðu koll­velt­ andi broytingini í sjúkra­hús­ verkinum. Nøkur vælmeint ráð Omanfyrinevnda broyting er løtt at fremja og krevur ongar grundleggjandi um­ skip­anir. Óivað megnar eitt skilafólk við einføldum teldu­programmi at umsita hetta- og sparingin, saman við eftirfarandi bíðilistum, verður stór. Setið síðani nøkur skila­ góð og virkin fólk at leggja eina ætlan fyri, hvørjar við­gerðir og hvat virksemi kann savnast á smáu sjúkra­ hús­unum. Gevið so starvs­ fólkunum í sjúkra­hús­verki­ num frið og trygg­leika at útinna tað verk, hvør einstak­­ur teirra brennur fyri og hevur nomið sær serkunn­ leika at røkja. fólkatingsvalið 2011 Høgni Hoydal Viðmerkingar frá einum brúkara av sjúkrahúsunum At føroyingar enn skulu velja fólk á fólkating, er tíverri ein staðfesting av, at vit enn ikki hava veruligt fólkaræði í Føroy­um. Á fólkatingi verða enn avgerðir tiknar um okkara fíggjar­­­mál, banka­ kervi, uttan­­ríkis­poli­tikk, verju­­mál og um okk­ara rættar­­ligu støðu sum fólk. Hetta átti sjálvsagt ikki at verið so. Men søguliga hava fólkatingsumboð føroyinga sitið saman við donskum systur­flokkum og tikið av­gerð­ ir um týdningarmikil mál fyri framtíðina hjá føroy­­ingum uttan nakra demo­kratiska viðgerð í Føroy­um. Handlar eru gjørdir, sum binda okkum fastari at skip­anum, pengum og avgerðum uttanífrá. Hetta er orsøkin til, at Tjóðveldi yvirhøvur valdi at stilla upp til fólka­tings­val í síni tíð. Fyri at fólkatings­um­ boðan føroyinga ikki skuldi nýtast til at gera okkum enn meiri heft av skipanum og avgerðum, ið liggja burtur frá føroyskum fólkaræði. Heldur enn at nýta fólka­ tingsessir til at flyta føroysk mál og avgerðir burtur, vildu og vilja vit nýta sessirnar til at fáa føroysk framtíðarmál og fólkaræði heim til viðgerðar og avgerð. Politiska innihaldið Høvuðsmálini hjá okkum á fólkatingi eru: • At arbeiða burturav fyri rættindunum hjá føroy­ ing­um sum fólk og tjóð til at taka egn­­ar av­gerðir og ábyrgd og at virka á jøvn­um føti í heiminum. • At vera sjónlig og upp­ lýsa sakliga um føroysk sjálv­ stýrismál til tess at skapa virðing og góða samráðingar­ støðu hjá føroyskum myndug­ leikum. • At kanna, upplýsa og varpa ljós á týdningarmikil viðurskifti i viðurskiftunum millum Føroyar og Dan­mark til tess at kunna taka skila­ góðar avgerðir í Føroyum um framtíðina. • At knýta sambond og sam­ starva við aðrar politik­arar og felags­skapir – serliga við Grøn­ land og onnur av londunum kring Norðuratlantshav. Ongin ivi er um, at Tjóð­ veldið hevur gjøgnum Norð­­ ur­­atlants­bólkin broytt fólka­­ tings­­­arbeiðið og úrslit­­­ini hjá føroysk­um fólka­­tings­um­boð­ um grund­leggj­andi. Ongantíð áður eru so nógv mál reist og við­gjørd, sum eru flutt heim og hava fingið týdning fyri ætlanir og avgerðir her heima í Føroyum. Um tildømis úti­ setar, út­búgv­ing og frá­flyt­ing. Rættin til limaskap í altjóða felags­skap­um. Um týdn­­ingin av ríkis­­­veit­ing og um­­legging til sjálvber­andi bú­skap. Um sam­­starv í Norður­atlants­­havi. Um fíggjareftirlit og fíggjar­ marknað. Og mangt annað. Spurningurin til hetta valið er, um vit skulu venda aftur til tað gamla, har fólka­ tingsumboð verður nýtt til at flyta avgerðir og fólkaræði av landinum og inn í danskan flokspolitikk. Ella vit vilja senda eitt greitt og týðiligt tekin til Danmarkar og umheimin um, at vit vilja hava føroyska framtíðarmál heim til Føroya. At vit vilja hava fólkaræði og ábyrgd í Føroyum. At flyta føroysk framtíðarmál heim Fólkatingsumboðan hevur søguliga verið nýtt til at binda føroysk mál inn í avgerðir hjá donskum flokkum og til at flyta føroyskt fólkaræði av landinum. Okkara mál er at flyta føroysk framtíðarmál heim og at skapa ábyrgd og fólkaræði í Føroyum fólkatingsvalið 2011 Annita á Fríðriksmørk Tað er jú absurd, at eitt land skal verða umboðað í tveimum parlamentum. Men støða okkara er absurd! Vit hava jú tvey parlament, sum taka ymsar avgerðir okkara vegna. Fólkatingið viðger og smíðjar lógir, sum við­víkja ikki-yvirtiknum málum, t.d. uttanríkismál, útlendinga­ mál (enn), gjaldoyra og valutamál, fíggjarmál og eftirlit, verjumál, stjórnar­ rættarlig mál osfr. Og so ger danska stjórnin harafturat altjóða avtalur, sum eisini eru bindandi fyri Føroyar. Tí er tað ikki líkamikið, hvør tað er, sum talar okkara søk, tá ið altjóða bindingar verða gjørdar, og lógir samtyktar, sum viðkoma okkum. Sambandsumboð úr Sambandsflokkunum síggja onga meining í at vinna okkum økt rætt­indi, men tosa bara um kon­ struk­tivan dialog, - men um hvat? Tjóðveldið tosar eisini um konstruktivan dialog, men vit seta krøv, sum á Fólkatingi snúgva seg um taka rættindi heim til Føroyar, sum herheima kunnu viðvirka til tjóðar­ bygging okkara. Hetta vinnur okkum fram á leið og skapar virð­ ing á Danatingi! Gott val www.tjodveldi.fo/annita Hvat gera tit á Fólka­ tingi? Eg skilji væl tey, sum spyrja, um føroyingar hava nakað at gera á Fólkatingi?