mikudagur 14. september 2011síða 15

15 Mikudagur 14. september 2011 · Nr. 106 Sosialurin Samstarv á Fólkatingi Áki Bertholdsen - Hetta mugu vit øll boygg­ja okkum fyri og tað má Hendrik Old eisini. Aksel V. Johanne­sen, for­mað­ur í Javn­að­ar­ flokkinum staðfestir, at nú flokkurin hevur sam­ tykt á landsstevnu leyg­ ar­dagin, at tilfeingisgjald skal setast í gildi, er tað greitt, at hetta verður politikkurin hjá flokkinum framyvir. Hann leggur dent á, at tá ið tosað verður um til­ feing­is­gjald, er bæði tal­an um gjald fyri rætt­ind­ini at fiska og rætt­ind­ini at ala. Javnaðarflokkurin held­ur, at syndarliga støð­ an í fiskivinnuni vís­ir, at skipanin, sum nú er, kann ikki halda fram, tí und­ir hesi skipanini er av­reið­ ing­arvirðið lækkað fleiri hundrað milliónir, fisk­ur­ in, sum verður av­reidd­ur er í stóran mun undir­mál­ s­fiskur og fíggjarliga ek­ur ein stórur partur av flota­ num á knøunum. - Landsstevnan er hægsti myndugleiki í Javn­að­ar­flokkinum og vit mugu øll geva okkum undir tær samtyktir, sum verða gjørdar har. Men formaðurin stað­ fest­ir samstundis, at í sam­tykt­ini verður onki sagt um, hvussu hetta til­ feing­is­gjaldið skal verða skrúv­að saman. - Sostatt fáa øll, sum mynda flokkin eisini høvi til at ávirka, hvussu hetta tilfeingisgjaldið skal verða sett saman. Ongin forðing Aksel V. Johannesen vís­ ir á, at helst eru ójavn­ar meiningar í øll­um flokk­ um um til­feing­is­gjald og tí heldur hann ikki, at het­ta er nakað serstakt fyri Javnaðarflokkin. Og tískil dugir heldur ikki at síggja nakra forð­ ing fyri, at Hendrik Old still­ar upp fyri Javn­að­ ar­flokkin, hóast hann er grundleggjandi ó­samd­ur við samtyktina í flokki­ num um, at tey, sum troy­ ta okkara nátt­úru­til­feingi, skulu nú gjalda fyri hesi rætt­indini. - Hendrik Old hevur brúkt alt sítt lív upp á Javn­aðar­flokkin og hann er samdur við tí allar­ mesta av okkara politikki. - Og hann fer sjálvandi eisini høvi til at føra síni sjónarmið fram og at ávirka, hvussu til­feing­is­ gjald­ið skal setast saman, sig­ur Aksel V. Johannesen. Tað er eitt mál, vit fara at taka upp í flokkinum í næs­tu framtíð, Hann leggur afturat, at tilfeingisgjald er eitt mál, sum øll hava sterkar mein­ing­ar um og skal tað eydnast at seta eina skip­ an við tilfeingisgjaldi í verk, má tað vera í tøttum sam­starvi við vinnuna. Hann leggur afturat, at tað verður ikki fyrrenn skipan­in, sum nú er gal­d­ andi, fer úr gildi í 2018, at ein skipan við til­feing­is­ gjaldi verður sett í verk. - Men skal tað eydnast vinnu­ni at fyrireika tað, er tað rættiliga skjótt at tað má verða greitt, hvussu skipan­in skal síggja út. Hinvegin hevur hann onki ímóti, at lóggeva so­ leið­is, at skip verða eggjað at avreiða í Føroyum fyri at skapa arbeiði her og tað kann gerast við at leggja gjald á skip, sum avreiða uttan­lands. Hann sigur, at eitt til­fein­ gis­gjald fer at raka útjaðaran sera meint. Hann hugsar serliga um arbeiðsfólkið á fiska­virkj­ unum. Men hann hugsar eisi­ni um allar tær avleiddu vinn­ur, tað kastar av sær, at skip koma til lands at avreiða. Her er talan um smiður, elek­ troni­k­mekanikarar, tey, sum selja proviant, sjóklæðir, olju og aðrar vinnur, sum veita skipu­nunum tænastur. Skulu vit áseta til­feingis­ gjald, verða vit eisini noytt at avtaka allar avmarkingar, eisini forðingarnar fyri at av­reiða uttanlands. Og fara skip­ini uttanlands at avreiða, keypa fara tey samstundis eisini at keypa allar sínar tæn­ast­ur í havnini, har tey av­reiða. Hevði verið øðrvísi Hendrik Old ivast eisini stór­liga í um undirtøkan í Javnaðarflokkinum fyri til­ feingis­gjaldi í veru­leika­num er so stór, sum landsstevnan vísti. - Hevði Javnaðarflokkurin boðað frá frammanundan, at spurningurin um til­ feingis­gjald skuldi viðgerast á landsstevnuni, er ongin ivi um, at fleiri fólk úr útjað­ar­a­ num høvdu møtt á fundi og so kundi altíð hent, at úrs­ lit­ið av atkvøðugreiðsluni hevði verið øðrvísi. Tað, sum ger hann upp aft­ur meiri avgjørdan, er, at nógv bendur á, at pen­ing­ urin­, sum kemur inn í til­ feingis­gjaldi, skal leggjast í ein búskapargrunn akkurát sum tilfeingisgjaldið fyri makr­elin. - Ein búskapargrunnur er onki annað enn ein full­ veldis­grunnur. Og tað undr­ar meg stórliga, at Sam­bands­ flokkurin og Javnað­ar­ flokk­urin hava góðtikið, at pening­urin, sum kom inn fyri makrelin í ár, fór í ein grunn, sum skal skunda und­ ir fullveldi, samstundis sum vaktarskipini vórðu løgd í bestu fiskitíð av tí, at vit ikki høvdu ráð at hava tey sigl­ andi. - Mær lysti at vita, hvat fólk høvdu sagt til, at vit ikki høvdu havt ráð til brenni­ev­ ni til sjúkrabilarnar á landi, samstundis sum vit settu millió­nir í ein full­veldis­ grunn, leggur hann turrisliga aftur­at. - Men hetta er eitt tal­andi dømi um, hvussu hug­burð­ur­ in til fiskivinnuna er blivin! Takast frá manningunum Hendrik Old er eisini sann­ førdur um, at hvørt oyra, sum verður kravt inn í til­ feingisgjaldi, fer at vera tikið inn aftur frá mann­ingu­num. Tað er bara ein orsøk afturat til, at hann aldrin fer at taka undir við eini slíkari skip­an. - Flotin er illa sperdur og hýruprosentið er farið nið­ur, samstundis sum at mann­ ingin nú eisini noyðist at rin­da ein part av oljuni og minstu­lønina. - Tað hevur havt so ógvus­ ligar avleiðingar fyri mann­ ing­ar­nar, at á summum góð­um bátum eru hýrurnar lækk­aðar eini 40.000 – 50.000 krón­ur. Sum støðam er nú, eru ráðini ikki til at røkja skip­ ini. Heldur ikki tey út­gerð­ar­ feløg, sum hava fingið fiski­ rætt­indi fyri einki, hava ráð til ábøtur. - So hvørja ferð eitt oyra verð­ur til taks, verður tað brúkt til alneyðugar ábøtur fyri at hava skipið sigland. - Men nú ætlar landið sær eisini at taka hesi oyruni at legg­ja í ein fullveldisgrunn og hetta verður drepandi fyri fiskiflotan og harvið eisini útjaðar­an. Hendrik Old er sannførdur um, at vit fáa aldrin tey trý viðurskiftini: Tilfeingisgjaldið, royndirnar at fáa fiskin á land í Føroyum og royndirnar at varðveita hýru­pro­sentið at sampakka, tí tey eru fullkomiliga mót­stríð­andi. Hann harmast eisini um, at skipanin við fiskiloyvum er blivin misbrúkt, so at reið­ ar­ar, ið hava fingið loyvi frá landi­num fyri einki, hava selt tey aftur fyri óteljandi millión­ir, sum teir hava stung­ið í egnan lumma. - Tað er hetta misbrúkið, sum hevur elvt til kravið um til­feingis­gjald. Men ístaðin fyri at áseta tilfeingisgjald, eiga vit stutt og greitt at steð­ ga hesum misbrúki við at seta forboð fyri, at lovyi verða handlað, sigur Hendrik Old. aki@sosiaurin Kortanei Hendrik Old helt eina eldhugaða røðu fyri at fáa sínar floksfelagar at broyta meining. Tað var alt til onga nyttu. Men hann ætlar ikki at boyggja seg, tí Javnaðarflokkurin hevur samtykt, at vit skulu hava tilfeingisgjald, sigur Hendrik Old kortanei Hendrik Old má boyggja seg TILFEINGISGJALD Hendrik Old má boyggja seg fyri, at Javn­að­ ar­flokk­urin nú hevur samtykt, at vit skulu hava tilfeingisgjald, men hann fær sjálvandi høvi at ávirka, hvussu tað skal skrúv­ ast saman, sigur Aksel V. Johanne­sen. floksformaður