mikudagur 14. september 2011síða 22

Mikudagur 14. september 2011 · Nr. 106 22 Sosialurin Praktiskt samstarv um praktisk mál Fólkatingsvalið 2011 (Brot úr formansrøðuni hjá Aksel V. Johannesen á landstevnu í vikuskiftinum) At vera javnaðarfólk er at ynskja frælsi og tryggleika. Frælsi og tryggleika at virka í gerandisdegnum. Frælsi og tryggleika, so vit øll hava møguleikan at gagnýta okkara viðføddu gávur og fremja okkara dreymar. Persónligt frælsi virkar tó bara í felagsskapi. Tað er felagsskapurin, sum gevur frælsinum innihald. Uttan felagsskapin, so er frælsi einans fyri tey fáu, og ikki fyri øll. Hesar grundsúlur eru savn­ andi fyri okkum javnaðarfólk og hava røtur heilt aftur í fronsku kollveltingini. Saman úr kreppuni Hóast fleiri glottar eru at hóma á himmalhválvinum, so eru vit enn í einum búskapar­ ligum aldurdali og stórt hall er á fíggjarlógini. Hóast ring­ asta kreppan tykist vera um at hasa av, so stríðast vit enn við avbjóðingar, sum komu í kjalavørrinum av kreppuni. Javnaðarflokkurin ynskir at vaksa seg úr kreppuni. Vit vilja skapa búskaparvøkstur og menning. Vit vilja skapa trivnað og tryggleika, so fólk­ ið, ið her býr, kann fjølgast. Og vit hava eina greiða ætlan fyri hvussu vit fremja hetta mál. Longu í hesum valskeiði­ num vilja vit geva Húsa­láns­ grunninum møguleikan fyri at byggja íbúðarhús og standa fyri, reka og leiga út íbúðir og lestrarbústaðir. Við fænum í grunninum kann Húsalánsgrunnurin byggja 150-200 íbúðir kring landið beinanvegin. Kostnaðurin fer at vera á einum støði, so t.d. ungar familjur, lesandi og onnur, sum í dag búgva í kjallaraíbúðum, kunnu fáa ein virðiligan bústað. Umframt at verkætlanin útvegar nakrar sera kær­ komn­ar bústaðir, so setir hetta eisini gongd á byggi­ vinn­una, ið enn bløðir. Størri samhaldsfesti í skattingini Í øðrum lagi hava vit brúk fyri einari skattaumlegging. Longu nú hava fleiri flokkar verið frammi og lovað ófíggj­ aðar skattalættar, men skila­ leys­ar skattalættar kunnu vit ikki taka í álvara. Vit kunnu ikki lækkað inn­tøk­ur­nar hjá lands­kassa­num og sam­stund­ is varð­veita grundleggjandi vælferðar­skipanir. Vi ásanna tó, at verandi skatta­skipan hevur fleiri lýtir. Hon er ov einstáttað, tí lønar­ skatturin ber ov stóra byrðu. Vit hava ikki ráð til skatta­ lætta, men vit kunnu gera eina skattaumlegging, sum for­deilir byrðarnar betri. Í dag er skatturin á serliga lægri og meðalinntøkur ov høgur. Høvuðsbroytingin í nýggju skattaskipanini verð­ ur, at fáa størri samhalds­festi í inngjaldinum. Í dag eru alt ov nógv, sum ikki gjalda til felagsskapin og fortreytin fyri at varðveita vælferðina er, at øll mugu verða við til at bera. Ein annar týðandi lutur í umleggingini er at strika ella minka munandi um óendaligu røðina av undantaksreglum hjá vinnuni at gjalda til felagsskapin. Føroyar telist millum tey lond í vesturheiminum, sum hevur lægsta partafelags­ skatt, samstundis sum vit hava hægsta lønarskatt. Hetta er ikki rímiligt og tí fara vit at hækka partafelags­ skattin eitt vet, so vit hava ráð til at lækka lønarskattin hjá vanliga løntakaranum. Í okkara skattauppskoti skal heilsutrygdargjaldið, kring­varpsgjaldið, samhalds­ fasti, og barsilgjaldi takast inn umvegis skattin. Lønar­ skatturin skal lækkast og barna­fráfrátturin verður hækkaður, soleiðis at hand­ verk­arar, sjúkrarøktar­førð­ ing­ar, lærarar og aðrir bólkar við og meðalinntøkum koma at fáa ein lætta, sum svarar til fleiri túsund krónur um árið. Útrokningar vísa, at hetta letur seg gera uttan at saml­ aðu skattainntøkurnar hjá landinum lækka. Arbeiði til allar hendur Ein stórur trupuleiki vit hava at dragast við, er stóra arbeiðs­ loysi. Fleiri av sið­bundnu vinn­ unum eru í mink­ing og stór arbeiðs­pláss hvørva. Hetta merkist serliga meint uttan fyri mið­staðar­økið. Ein sterkur arbeiðsmarkn­ aðarpolitikkur skal vera krumm­­tappur í broytingar­ gongd­­­ini, har siðbundnar vinn­­­ur, oft­­ast við ófak­lærd­ari arbeiðs­­­megi, dvína fyri nýggj­­ um før­leika­krevj­andi vinnum. Tey, ið verða rakt av broyt­ ingum eiga at koma inn í eina førleikamennandi skipan, sum ger tey før fyri at fóta sær og koma víðari. Eitt lágt arbeiðsloysi og góðar arbeiðs­marknaðarligar og sosialar skipanir eru málini. Ein fortreyt fyri hesum er ein virkin arbeiðsmarknaða rpolitikkur. Javnaðarflokkurin vil, at politisku myndug­leik­ar­­nir fara í eitt skipað trý­parta­ samstarv við partar­nar á arbeiðs­marknaðinum um ein arbeiðsmarknaðarpolitis kan reform beinanvegin eftir komandi val. Skattakrónurnar brúkast við umhugsni Vit í Javnaðarflokkinum eru errin av teimum heitu hond­unum úti í røktini, av kønu serlæknunum og sjúkra­røktarfrøðingunum sum bjarga limum og lívum á sjúkra­húsunum, av náms­ frøðingunum og fólka­skúla­ lærarunum, sum hvønn dag eru um og menna okkara ríkasta tilfeingi – nevniliga børnini. Men vit mugu brúka hvørja skattakrónu við virðing og umhugsni. Í teimum sosialdemo­krat­ isku Norðurlondunum hava vit eitt høgt skattatrýst, so vit kunnu veita almennar tænastur á høgum støði. Júst tí er tað ein serlig ábyrgd hjá okkum í Javnaðarflokkinum, at almenni geirin verður rikin effektivt og sum mest fæst fyri hvørja krónu. Vit vilja skapa trivnað og tryggleika Høvuðsbroytingin í nýggju skattaskipanini verður, at fáa størri samhaldsfesti í inngjaldinum. Í dag eru alt ov nógv, sum ikki gjalda til felagsskapin og fortreytin fyri at varðveita vælferðina er, at øll mugu verða við til at bera Aksel V. Johannesen fólkatingsvalið 2011 Føroysk ítróttarfólk eru bestu ambassadørar fyri føroysku tjóðina. Vit kunnu brúka 10 tals mió. Kr til marknaðarføring av Føroy­ um og eitt nú føroysk­ari ferða­vinnu, men hetta er onki aftur imóti tí virði, føroysk ítróttarfólk hava í marknaðar­ føring, tá tey um­boða Føroyar undir føroy­ska Merkinum. Tað eru fleiri úrmælingar innan føroy­sku ítróttina. Serliga er tað innan svimjing, at vit hava sæð avbera góð úrslit. Hóast vánaligar karmar hava úrmælingar sum Pál Joensen víst á sera heiðurslig altjóða úrslit m.a. 3 gull í EM í svimjing fyri juniorar, silvur til EM fyri seniorar og umframt onnur sera góð úrslit. Ì 2012 skal Pál luttaka til OL í London, men tíverri verður hetta eftir øllum at døma undir danska Dannebrog. Hetta kunnu vit ikki bjóða okkara bestu ítróttar­fólkum, sum umboða føroysku tjóðina til størstu ítróttarkapping í heiminum. À Fólkatingi fara vit í Fólkaflokkinum at arbeiða fyri sjálvstøðugum limaskapi í ICO, altjóða olympisku nevnd­ini, soleiðis at føroysk ítróttar­fólk kunnu luttaka til OL undir føroyska Merkinum. Føroysk ítróttarfólk skulu luttaka undir Merkinum Annika Olsen Valevni fólkafloksins til fólkatingsvalið fólkatingsvalið 2011