mikudagur 5. oktober 2011síða 8

Mikudagur 5. oktober 2011 · Nr. 115 8 Sosialurin Áki Bertholdsen Á løgtingisvalinum í 2008, at­kvøddu heili 97% av veljar­ unum persónligt fyri einum val­evni. Hetta er ein staðfesting hjá nevndini, sum varð sett í fjør at endurskoða vallógina. Tað var formansskapurin í Løgtinginum, sum setti nevnd­ina at endurskoða val­lóg­ina. Hergeir Nielsen, løg­tings­formaður, hevði vón­að, at nevndi lukkaðist at vera liðug við arbeiðið, so at Løgtingið kundi viðgerða mál­ið og koma til eina niður­ støðu longu til hetta løg­ tings­valið. Men tað eydnaðist ikki, tí Hergeir Nielsen kann ikki ann­að enn staðfesta, at nevndin er ikki liðug við ar­beið­ið. Men tá ið nevndin hevur útveg­að sær eitt støði at bygg­ja arbeiðið á, er hon kom­in til nøkur úrslit, sum løg­ting­smaðurin heldur vera for­vitnis­lig. Í eini frágreiðing, hann hevur fingið frá nevnd­ini, verður staðfest, at á Løg­ tingsvalinum í 2008 at­ kvøddu næstan 97% veljaru­ num fyri einum ávísum val­evni og bara góð 3% at­ kvød­du fyri einum flokki. Tað eru eini 10% fleiri enn tað vanliga hevur verið. - Hetta hevur verið rákið í før­oysk­um politikki í nøkur val, tí politikkur er blivin nógv persónligari, enn hann hev­u­r verið. - Tá ið valevnini førdu val­stríð fyrr, heittu tey altíð á veljaran um at velja tann ávísa flokkin, hvørt einstakt val­evni stillaði upp fyri. - Nú rópa øll valevnini í kór: Vel meg! Ein triðingur uttangarðs Nevndin, sum endurskoðar val­lóg­ina, hevur eisini kann­ að eftir, hvussu velj­ar­in hevur valt eftir val­dømu­ num. Niðurstøðan er, at næst­an ein heilur triðingur av velj­ar­ unum atkvøddu fyri einum val­evni í einum øðrum val­ dømi enn har veljarin sjálvur búði. Hergeir Nielsen held­ur, at hetta er ein av av­leið­ing­ unum av, at Føroyar eru bliv­ n­ar eitt valdømi. - Ein avleiðing av tí er, at val­feløgini kring landið eru við at bløða út, tí áhugin fyri po­li­tikki er nógv fallin síðani alt landið varð eitt valdømi. Hann heldur eisini, at poli­tikk­ur er blivin nógv meiri persónligur. - Politikarar ganga í sjálv­ drátti og føla als ikki sama trú­festi móti flokkum sum teir gjørdu fyrr. - Nú á døgum himprast politik­ar­ar ikki við at skif­ ta flokk. Tað tykist fella teimum líka lætt sum tað er hjá einum fótbóltsspælara at skifta felag, heldur hann. Petur Zachariasen for­ mað­ur í nevndini sigur, at tað er heilt týðiligt, at á seinasta løg­tingsvali vóru nógv færri veljar­ar, sum atkvøddu fyri ein­um lista, enn vanligt hev­ ur verið. Hinvegin vóru tað so­ statt eisini væl fleiri, sum at­kvøddu fyri einum ávísum val­evni. Tað er eisini áhugavert, at ein triðingur av veljarunum brúka hetta høvið til at seta kross­in fyri valevnum úr ein­ um øðrum valdømi, enn velj­ arin sjálvur býr í. - Men tað er eisini stórur mun­ur á, tí sumi valevni fáa atkvøður um alt landið, men onnur fáa at kalla bara lokalar atkvøður. Má vera skjótt Hergeir Nielsen heldur, at skal vallógin broytast, hevur tað týdning at fáa tað gjørt sum skjótast. - Fyri hvørt val, sum gongur, verður størri og størri part­ur av Løgtingimum mann­aður av politkarum úr miðstaðarøkinum og tess verri verður tað at broyta val­lóg­ina aftur, heldur hann. aki@sosialurin.fo VELJARAR Gongdin seinastu árini er eitt dømi um, at føroyskur politikkur er blivin meiri persónligur og meiri miðsavnaður, heldur Hergeir Nielsen, løgtingsformaður Nevndin, sum er sett at endurskoða val­lóg­ina, fer at leggja eina áveg­is frágreiðing fyri formans­ skap­in í Løg­tinginum ein av næstu døgunum Petur Zachariasen, for­ mað­ur í nevndini, sigur, at tað verður helst í næstu viku, at nevndin leggur eina frágreiðing fram. - Tað verður ikki tann full­f­íggjaða frágreiðingin, vit høvdu ætlað, men tað verður kortini nakað at hugsað um. Hann sigur, at nevndin fer so væntandi at halda fram og at gera arbeiðið heilt liðugt. - Tað eru vit sinnað til, men tað velds eisini um nýggja Løgtingið og nýggja formansskapin. Orsøkin til, at nevndin leggu­r eina ávegis frá­ grei­ðing fram nú, er, at tey vilja helst, at sami for­ mans­skapur, sum hevur sett nevndinia, skal eisini fáa eitt úrslit frá henni. - Hetta verður beint upp undir val, men fyri so vítt hevur hetta onki við hetta valið at gera, sigur for­maðurin. Fáa okkurt at hugsa um í næstum Hendan talvan vísir, hvussu stórur partur av atkvøðunum fór til listarnar og, hvussu nógv atkvøddu fyri einum ávísum valevni á fýra valum frá 2004- 2011. Tað er týðiligt, hvussu nógv fleiri eru farin at velja persónliga Føroyskir veljarar atkvøða persónliga og uttangarðs Nú á døgum himp­ rast politikarar ikki við at skifta flokk. Tað tyk­ ist fella teimum líka lætt sum tað er hjá ein­um fótbóltsspælara at skifta felag. Skal vallógin yvirhøvur broytast, hevur tað týdning at fáa tað gjørt sum skjótast, heldur Hergeir Nielsen, løgtingsformaður