mikudagur 5. oktober 2011síða 15

15 Mikudagur 5. oktober 2011 · Nr. 115 Sosialurin Kynsbýtið haltar í Grønlandi Teir grønlendsku velj­ ar­arnir hava júst sent tvær kvinnur at umboða seg á Christiansborg, men tað merkir ikki, at kvinnurnar eru líka væl umboðaðar allastaðni heima í Grønlandi. Eitt nú eru kvinnurnar mun­ andi verri um­boð­aðar í nevndum og virk­is­ leiðslum enn menninir. Nú hevur tingkvinnan Naaja Nathanielsen, sum er úr flokkinum IA, skotið upp at gera bindandi ásetingar um kynsbýtið í sambandi við nevndar- og leiðsluval. Hon vísir á, at í teimum almennu feløgunum eru bara 25 prosent av nevndarlimunum kvinn­ ur, og at bara 16 prosent av teimum í leiðandi størvum eru kvinnur. Naaja Nathanielsen heldur, at tað eigur at vera so, at hvørja ferð trý fólk verða vald í nevnd í einum almennum felagi, skal minst ein kvinna vera teirra millum. Nógvir húsa­ gangir í Danmark Kreppan ger framvegis um seg í Danmark, og eitt prógv fyri tí er, at í september fóru ikki færri enn 417 vinnufeløg á húsagang. Samstundis verður mett, at millum 400 og 500 feløg afturat fara av knóranum hetta til árslok. Hagtølini vísa, at tað eru serliga handl­ar og feløg innan byggi­ vinnuna, sum noyðast at gevast, og sostatt er talan um feløg, sum dúva upp á heimamarknaðin. M e t i n g a r fe l a g i ð Soliditet, sum hevur savnað tølini, sigur, at tað eru tey veiku feløgini, sum ikki standa seg. Ein uggi er, at húsagangirnir eru ikki so nógvir í ár sum um hesa tíðina í fjør. Bingjuskip skal sigla við vatni Í Íslandi hevur felagið Lind­arfoss hevur søkt kommununa á Ísa­ firði um øki til ein verk­smiðju­bygning og goymslu­pláss niðri á havnarlagnum í sam­ bandi við eina stóra ætl­ an um at útflyta vatn niður á evropeiska meg­ in­landið. Felagið sigur seg hava fingið samband við íleggjara, sum eisini hevur keyparar til vatn­ ið. Til flutningin ætlar Lindarfoss at leiga eitt bingjuskip, sum skal flyta millum 100 og 120 bingjur av vatni beinleiðis av Ísafirði til Rotterdam hvørja ferð. Lindarfoss og komm­ unan á Ísafirði gjørdu í 2008 sáttmála um, at felagið kann savna og útflyta vatn úr keldum í kommununi. Hann varð endurnýggjaður í vár. Lagt til rættis: Árni Joensen Teir íslendsku rørleggjararnir, sum eru um 20 í tali, arbeiða í einari stórari byggiverkætlan í Fornebu-floghavnini uttan fyri Oslo, sum umfatar hotel, skrivstovur og kann­ing­ar­ stovur. Tað sigur norska kringvarpið NRK, sum eisini veit at siga, at nakrir av ríkastu monnum Noregs so sum Petter Stordalen, Arthur Buchardt og Kjell Inge Røkke skulu leiga høli har. Ein av teimum íslendsku rørleggjarunum sigur við kringvarpið, at teir verða ikki løntir eftir norskum reglum, men íslendskum. Hann ásann­ar, at eftir norskum umstøðum er lønin lítil, men at hon er ikki so lág, um hon verður roknað í íslendskum krón­um. Íslendingarnir arbeiða fyri eitt íslendskt felag, men stjórin sigur við NRK, at ein misskiljing er orsøkin til, at rørleggjararnir fáa so lítla løn. Norska eftirlitið sigur, at tann lága lønin hjá rørleggjarunum kann vera grovt brot á galdandi lóg, og tí verður málið nú kannað, sigur NRK. Arbeiða í Noregi fyri trælaløn Íslendskir rørleggjarar, sum arbeiða í byggivinnuni í Noregi, fáa bara 54 norskar krónur í løn um tíman Danmark millum onnur skattaskjól Á einum nýggjum yvirliti yvir lond, ið verða mett sum skattaskjól, verður Danmark sett í bás við eitt nú Aruba og Botswana Á yvirlitinum, sum gras­rótar­ felagsskapurin Tax Justice Network hevur gjørt, eru 73 lond, og Danmark, sum er tað einasta av Norðurlondunum á listanum, stendur sum numm­ar 49. At Danmark er komið á listan kemt av, at feløg rinda ikki skatt av útbýti, um tey eiga meiri enn 10 prosent av partabrøvunum í felagnum, og um útbýtið verður úr­ goldið í einum ES-landi ella einum landi, sum Danmark hevur dupultskattaavtalu við. Christian Amby, sum er ráðgevandi grannskoðari og limur í danska skattaráðnum, heldur, at tað er í lagi, at Danmark er komið á yvir­ litið við skattaskjólum. Hann ásannar, at hetta kann vera óheppið, tí at danskir myndu­gleikar vilja helst geva øðrum ta fatan, at landið roynir at forða fyri, at fólk og feløg gera sær dælt av skattaskjólum. Christian Amby sigur við Berlingske Tidende, at teir donsku myndugleikarnir eiga ikki at loyva skattafrælsi, har teir í veruleikanum hava rætt til skattin sambært dupultskattaavtalum.