mánadagur 10. oktober 2011síða 28

Mánadagur 10. oktober 2011 · Nr. 117 28 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Á vári í 2010 stóð eg, sum tíð­indafólk, á odda fyri ein­ um miðlaátaki, har vit varp­ aðu ljós á korini hjá støk­um uppihaldarum í Føroyum. Málið varð lýst gjøgnum greinir og útvarp, og skipað var fyri stórum kjakfundi um evnið. Hetta var í sambandi við lanseringina av kanningini "Stakir uppihaldarar í Føroy­ um" eftir Siri Hansen og Anniku Antoniussen. Niður­ støðan av kanningini var, at hóast tú bæði hevur útbúgv­ ing og fulltíðarstarv, kanst tú ikki klára teg uttan hjálp frá familju og vinum, um tú ert stakur uppihaldari í Føroyum. Í fyrsta umfari varð mett, at 500 børn líða neyð í Føroy­ um. Tíverri var hetta helst alt ov lágt mett, tí eftir tiltakið "Í menniskjum góður tokki", sum Annlis Bjarkhamar og onnur góð fólk tóku stig til, gjørdist greitt, at rætta talið í øllum førum er tað tví-, ja, kanska -trífalda. Og nú, í morgun, hevur Hagstovan enn einaferð stað­ fest, at tey, sum eru allar ring­ ast fyri fíggjarliga, eru stakir uppihaldarar og børn teirra! Eg ynski, at Føroyar skal vera eitt land, har ongin er fátækur! Eitt er eyðsæð, tað er for­ bankað torført at fáa mánað­ ar­­lønina at røkka til allan mán­aðin. Hetta vit flest okk­ ara. Men er tað torført við tveimum inntøkum, kunnu vit bara ímynda okk­um, hvussu hart tað man vera hjá støkum. Vit á Javnaðarliðinum hava seinastu tíðina arbeitt við nøkrum heilt ítøkiligum ætlan­um fyri, hvussu vit kunnu lætta um tilveruna hjá okk­um, sum hava valt at búgva her á landi. Serliga hjá vanlig­um húskjum, støkum og støkum uppihaldarum. Hetta hevur verið ein spennandi tilgongd, tí eitt er at ynskja og lova, men at finna fíggingina, er sjálvsagt ein avbjóðing í hesum døgum. Tó hevur tað nú eydnast okkum at finna loysnir, sum eisini eru búskapar­liga ábyrgdar­fullar. Fyri at koma til sakina, so er ætlanin at seta inn á fleiri mótum í senn, fyri á tann hátt at lætta um gerandisdagin og fíggjarstøðuna hjá føroysku húsarhaldunum. Skattur og lætti Okkara boð upp á eina skatta­ umlegging hevur við sær, at fólk við lá- og miðalinntøku fáa ein lætta, sum munar. Eitt nú fáa eini hjún, har inntøkan er 26.667 kr. í part um mán­ aðin 1.300 kr. meiri at liva fyri, og ein stakur persónur við somu inntøku fær ein lætta á 800 kr. um mánaðin. Lættin kemst í stóran mun av, at Kringvarpsgjaldið og Heilsutrygd framyvir verða goldin inn yvir skattin. Harumframt hækkar barna­frádrátturin úr 5.500 í 6.500 kr. árliga fyri hvørt barnið. Hetta eru batar, sum veru­ liga muna hjá hart spent­um lá- og miðalinn­tøku­bólk­un­ um - og serliga hjá støkum og støkum við børnum. Les fleiri greið dømi um skatta­­umleggingar www.j.fo Bústaðarviðurskifti Tað hevur í alt ov nógv ár verið stórur tørvur á einum alterna­tivi til sethús og milli­ónalán. Tí ætlar Javn­ að­ar­­flokkurin at Húsa­láns­ grunnurin skal byggja 180 leigu- og lutaíbúðir har leigu­kostn­að­urin er einar 4.000 kr. um mánaðin, um­ framt 80 kollegii­­bústaðir til lesandi. Hetta verður fíggjað av Húsa­láns­­grunni­num, sum hevur 350 mió. kr. í gjaldføri at brúka. Lesandi Við skattaumleggingini verður eitt avlop á einar 18 milli­­­­ónir kr. Hetta skulu les­ andi í Føroyum hava ágóðan av. Tí skjóta vit upp, at lesandi fram­yvir fáa studning allar 12 mánaðir­nar og ikki bara í 11, sum nú. Harumframt verð­ur eyka­studn­ingurin til for­syrgj­ arar hækkaður úr 1.500 kr. upp í 2.000 kr. um mánaðin. Prísstøðið Føroyska prísstøðið er 14 pro­ sent hægri enn tað dan­ska, og miðalinntøkan er 22 pro­ sent lægri enn hin danska! Vit eiga ikki at góðtaka, at okkara livistøðið er so nógv lægri enn tað danska. Vantandi príseftirlit og kapping eru høvuðs­orsøkir­ nar til høga prísstøðið í Føroyum. Okkara avgjøld eru ikki munandi hægri enn tey donsku, men vit hava altíð ein ávísan flutningskostnað. Okkum væntar ein saml­aðan stovn, sum skal kanna, kunna um og seta tiltøk í verk, í sambandi við prísá­seting. Eitt sterkt og proaktivt príseftirlit, sum fer út í handlarnar at kanna og saman­bera prísir. Eisini skulu fólk kunna senda inn klagur um prísir til eftir­litið, sum harumframt skal hava førleika at vegleiða handils­ lívinum um prísáseting. Og sjálvandi skal prís­ eftir­litið virka saman við kappingar­ráðnum og brúk­ ara­­um­boðnum - alt við sama enda­máli: at verja okk­ um ímóti fríu marknaðar­ kreft­u­num, tá tær fara av sporinum. Tí frí kapping er bara frí og fín, tá hon er undir neyvum eftirliti! Realistiskt boð Eg haldi, at tað er umráðandi, at vit, sum bjóða okkum fram at stýra hesum landi, eisini hava nøkur ítøkilig boð upp á HVUSSU, vit vilja koma á mál. Mótstøðufólk koma tá, kropp á kroppi, og skíra tað at vera tóm vallyfti. Men alternativið er nógv verri, nevniliga, at man onki boð hevur upp á búskaparliga ábyrgdarfullar loysnir. Sum sagt hevur Javn­aðar­ flokkurin eitt realistiskt boð upp á, hvussu vit kunnu lætta um tilveruna hjá vanliga føroyinginum. Serliga eru vit errin av at kunna leggja fram eitt heilstoypt skattauppskot, sum tekur støði í solidarisku Javnaðarhugsjónini, har vit øll eru við til at lyfta í felag. Tí tá verður alt bæði lættari og rættari! Soleiðis lætta vit um hjá vanliga fólkinum Rigmor Dam valevni hjá Javnaðarflokkinum - rákið er reytt og grønt! LØGtingsvalið 2011 Vit hava nøkur ítøkilig og realistisk boð upp á, hvussu vit lætta um fíggjarliga hjá vanliga húsarhaldinum - serliga hjá støkum uppihaldarum Nú eru floksformenn samd­ ir um, at 9 aðalráð eru ov nógv. Men hvar er stutt-tíð­ ar minnið? Í januar 2008 høvdu vit 7 aðalráð, men takk­­að verið A, B, C, E og H fingu vit fyri trimum árum síðani 9 aðalráð at umsita føroy­ska samfelagið. Undir CHE-samgonguni, sum sat í nakrar mánaðir í 2008, fingu vit Uttan­­ríkis­ráðið, og tá ið ABC-sam­gongan kom til á heysti 2008 vórðu almanna- og heilsu­mál býtt sundur í 2 aðalráð. Sjálvstýrisflokkurin vil hava hægst loyvda talið á aðalráðum, sum skal vera 5, ásett í stjórnarskipanini.   Ferðavinnan avlagað Umframt øktar almennar út­­reiðslur var ein av avleið­ ing­unum av nýggju aðalráð­ unum, at ferða­vinnan varð av­lag­að. Nógv fólk vóru sett í starv í Uttanríkis­ráðnum, meðan Tjóð­­veldi hevði lands­ stýris­mannin, og hesi fólk­­ini skuldu sjálvandi hava okk­ urt at gera. Tí varð stovn­­­­ur­in Sam­vit tikin av og upp­­gávur­ nar at røkja ferða­vinnu­­virk­ semi í Føroyum flutt­ar í Uttan­­­ríkis­ráðið (!), meðan Fólka­­­­flokk­urin ráddi fyri uttan­­ríkis­­borgum. Síðani hava fólk, sum starv­ast við ferða­vinnu í Føroy­um, gjørt vart við, at umstøðurnar at arbeiða við ferða­vinnu ongan­tíð hava verið so ringar sum nú. Sjálvstýrisflokkurin vil virka fyri meira fjøltáttaðum vinnulívi, eisini betraðum umstøðum fyri ferðavinnu. Og hetta skal gerast uttan til­ vild­arliga politiska uppí­legg­ ing, sum vit sóu við Samvit.      Elefant-kirkjugarðar? Søgur siga, at elefantar, sum kenna á sær, at deyðin er nær, leita sær til eitt loyniligt, seinasta hvíldarstað, har teir leggja seg at bíða eftir deyðanum. Set krossin av nýggjum. So at hvørki løgtingið ella føroyska samfelagið enda sum elefant-kirkjugarðar. Aðalráð og ferðavinna – fortíðarinnar syndir Kristianna Winther Poulsen valevni hjá Sjálvstýrisflokkinum til løgtingsvalið LØGtingsvalið 2011 Valgreinar