mánadagur 17. oktober 2011síða 28

Mánadagur 17. oktober 2011 · Nr. 120 28 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tað er gleðiligt at síggja eina breiða semju millum valevnini til Løgtingsvalið 2011 um, at neyðugt er at gera nakað við støðuna viðvíkjandi siðamisbrotum ímóti børnum og ov lina lóggávu á økinum. Síðani eg skrivaði eina grein um evni í síðstu viku, hava røddir verið frammi um, at tað ikki er nøktandi bert at døma harðan dóm til seksualbrotsmenn og onga viðgerð. Í DK var í 2003 sett í verk ein national handlingsplan fyri bardagan ímóti kynsligari misnýtslu av børnum. Ein kanning, ið hevur til endamáls at greiða frá, hvørji úrslit hendan nationala hand­ lings­planin hevur havt við sær, vísir á, at serliga bólkur­in av persónum, ið hava framt siðamisbrot ímóti børnum, er ringur at við­­gerða. Hetta vegna stórt lutfall av persón­ lig­heitsórógv millum tey kann­­aðu og ein klárur tendens­ur til manglandi erkenn­­ing av trupulleik­an­ um, manglandi evni at átaka sær skuld umframt mangl­ andi empati fyri offrunum. Í kanningini mæla tey til, at psykiatrisk - sexologisk við­ gerð inngongur sum ein part­ ur av dóminum. Enda­málið er partvíst at minka um vandan fyri afturfallið, at gera evt. afturfall minni álvarsom umframt at ogna sær vitan um seksualbrotsmenn og við­gerð av teimum. Tey mæla frá, at teir seku verða dømdir at ganga til ambulanta viðgerð, tí royndir vísa, at teir møta ikki til viðgerðina. Harumframt vísir gransking úr Noreg eisini á, at tað tekur 3 - 5 ár í viðgerð, áðrenn ein kann siga, at vandin fyri afturfallið er minkaður. Við hesum tølum í huga er skjótt at staðfesta, at støðan í Føroyum viðvíkjandi afturfallið hjá teimum, ið gera seg inn á børn, er vána­ lig, tí her verða flest allir dømdir treytaðan dóm og onga viðgerð. Tí er eyðsæð, at vit í Føroy­ um hava tørv á harðari lóg­ gávu og tvungnari viðgerð av teimum seku, meðan teir sita ávíst áramál, soleiðis at vit kunnu tryggja okkum, at alt verður gjørt fyri at forða fyri, at sami brotsmaður sleppur at gera seg inn á fleiri børn. Hetta eigur at verða sæð sum ein partur av fyri­ byrgingararbeiðinum, sam­ stundis sum tað gevur offru­ num ein linna og kenslu av rættartrygd at síggja, at vit sum samfelag taka á okkum ábyrgdina at syrgja fyri rættvísi fyri tann einkulta og tó viðgerðarmøguleika fyri tann seka. Kris ger hvønn dag eitt megnar arbeiði, har sum tað almenna hevur slept endanum. Hetta mugu vit kunna gera betri frá almenn­ ari síðu við at økja játtanina hjá Kris á fíggjarlógini um­ framt at t.d. dømt teir, ið eru sekir í seksuellari mis­nýtslu av børnum, at goldið eina ávísa upphædd til Kris, ið so hevði betri møguleikar at hjálpa teimum, ið eru rakt av hesum. Tað er mítt mál at fáa sett í verk eina nationala handllings­plan fyri Føroyar við tí fyri eyga at skapa meiri vitan um evni, syrgja fyri kunning, fyribyrgjandi tiltøkum og hagtølum, ið kunnu verða við til at minka um kynsliga misnýtslu av børnum í Føroyum. Greitt er, at tað er neyðugt við nógvum arbeiði á økinum, ið hevur verið fevnt av tabu í alt ov langa tíð, men nú er tíðin komin at avtabusera alt økið og reformera lóg­ gávuna. Mín partur skal so ikki liggja eftir ! Birita á Løgmansbø Bláhamar Valevni hjá Framsókn til Løgtingsvalið 2011 LØGtingsvalið 2011 Dómur og viðgerð av teimum, ið gera seg seksuelt inn á børn Góð og reglulig sam­ferðsla er ein grundsúla í einum oyggjasamfelag sum okkara. Vegakervið, tunnlar og undirsjóvartunnlar við­ virka til eina sterka saman­ hangskraft í Føroyum, góðar møguleikar hjá vinnuni at virka og ikki minst góðar møguleikar hjá tí einstaka at virka. Har ikki er koyrandi er tí umráðandi at ferjurnar eru dagførdar og lúka tann tørv vit í 2011 seta og eiga at seta. Sjóvegis ferðasambandið er eitt av mínum hjarta­ málum. Sjálvur eri eg upp­ vaksin á útoyggj og kenni tørvin av at hava álít­andi ferða­samband. Eg kenni tí væl fustratiónina hjá Sand­ oyingum, Nólsoyingum og Kallsoyingum tá Teistin liggur við breki. Jamen hví rakar brekið hjá Teistanum onnur enn sandoyingar? Strand­ferðslan eigur einki eykaskip at seta í sigling. Harvið er og hava vit so dyggi­­liga sæð, seinastu tíð­ ina ikki álítandi samband við hesar oyggjar. Hvat er at gera? Teistin skal umvælast bein­ an­­vegin, so at hann kann røkja sandoyarleiðina hvønn dag árið runt. Síðani skal nýtt Nólsoyarskip smíð­ast. Ternan, sum røkir Nólsoyar­ leiðina er ikki besta loysnin. Ternan er í størra lagi til at sigla til Nólsoyar, hon er dýr í rakstri, men hinvegin er hon vælegnað til avloysaraskip, tí hon kann røkja leiðina til Nóls­oyar, Skopunar, Kals­ oynna, og kanska undir serlig­ um um­støðum til Suðuroyar. Eitt annað sum talar fyri at updata júst Nólsoyarleiðina er, at tað liggur eitt sokallað skitsuprosjekt av eini nýggjari ferju til Nólsoyar klárt. Skal tað verða liviligt í útjarðarnum, skula barna­ familjur og vinna seta seg niður uttan fyri miðstaða­ røki, so er góð og álítandi samferðsla ein altavgerandi fyritreyt. Ein vanliga kunngerð í Útvarpinum Karlot Hergeirsson Valevni hjá Framsókn LØGtingsvalið 2011 Av tí at Teistin fekk tekniskt brek í morgun, hevur Strand­ferðslan sett Ternuna at røkja Sandoyarleiðina. Ímeðan Ternan røkir Sand­oyar­ leiðina, fer Silja Star at røkja Nólsoyarleiðina. Seinna­partin fer Sam farmatúr til Nólsoyar, tá fer Alfa Pilot at røkja Kallsoyarleiðina 1. Burðadygg veiða - tað er ongin vegur uttanum at seta veiðitrýstið niður. 2. Stigvíst bjóða fiski­ rættindi út á uppboði, har bara føroysk skip kunnu bjóða (fyribyrgja strámanna­ virksemi) 3. Lóggevast skal so, at alt fiskatilfeingið kemur til lands, so skundast kann undir nýggjar vinnur. 4. At minka ymsu stuðulsskipanirnar niður í onki gjøgnum eitt stutt áramál. 5. Eisini er neyðugt at loysa áseting av fiskidøgum frá politisku skipanini. Gransking og íverksetan skulu fáa góð kor Vit skulu eggja til íverksetan, gransking og innovasjón og skapa umstøður fyri at tøkur váðafúsur kapitalur finnur saman við nýggjum vinnuhugskotum. Fígging til íverksetarar er ein stórur trupulleiki og drepur manga verkætlan í føðingini. Íverk­ setarir eru ofta fólk millum 20 og 35 ár, og tað er júst hetta ættarlið, sum manglar her, tí tey eru uttanlands. Tey, ið flyta heimaftur, eru um 30-40 ára gomul, og tá er íverksetarin sum kanska búði í teimum, fánaður og tey vilja bert heim til trygg kor og fasta løn. Hendan hugburð hava vit ikki ráð til. Eisini tí er tað so umráðandi, at fáa fólk at støðast her longri, lesa lutvíst í Føroyum og fáa tey aftur á ungum aldri, so vit fáa fleiri íverksetarar at seta gongd á góð vinnuhugskot, umframt tann dynamikk hesi ungu skapa í samfelagnum øllum. Eisini her, má serligt fokus setast á hvussu vit fáa fleiri kvinnur at støðast í landinum. Les um mínar hugsanir og hjartamál á gballe.blogspot. com ella á Facebook. Har vil eg fegin kjakast og fáa innlit í tykkara hugskot og meiningar. Gunvør Balle valevni hjá Tjóðveldi LØGtingsvalið 2011 Sterkt vinnulív Fiskivinnan skal gerast meir lønandi, hon er eitt høvuðsamboð at tryggja búskaparvøkstur. Fyrst og fremst mugu vit semjast um eina nýggja skipan, so vinnan fær tryggar og kendar karmar at virka undir. Lyklaorðini eru m.a.: Valgreinar