mánadagur 24. oktober 2011síða 9

9 Mánadagur 24. oktober 2011 · Nr. 123 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Í Føroyum kostar tað 30.000 krónur at við­ gera ein mis­brúk­ara. Hetta er ikki meiri enn helvtin av tí, tað kost­ar í Danmark. Men er talan um ein ungan misbrúkara, kost­ar hann einar 90.000 krónur at við­ gera í Danmark, tí ung­ dóm­a­r hava ser­lig­ar trupul­leikar. Olga Magnussen á Bláa Krossi sigur, at tað er ikki besta loysn­ in at fáa ungar mis­ brúk­ar­ar upp á 18-20 ár í viðgerð saman við eldri misbrúkarum upp á 60-70 ár. Men í Føroyum er onki serligt við­gerð­ar­ til­boð til tey ungu. Blái Krossur vónar tí­skil, at poli­tik­ar­ar við rað­festa hendan trupul­leik­an, sum rús­evna­mis­brúk er, tí tað er ein stórur sam­ felags­ligur tru­pul­leiki. Hvørt oyra telur, men skulu vit fylgja gongd­ini aðrastaðni, skal játtanin tví­fald­ ast úr fimm millión­um til hvørt av teimum báðum við­gerð­ar­pláss­ unum, til tað tvífalda. Í Bláa Krossi leggja tey eisini dent á, at tað er neyðugt at skipa viðgerð fyri alla famil­ ju­na, tí tað er øll familj­ an, sum er offur fyri mis­brúki. Á Bláa Krossi eru 9,5% ársverk tilsamans. - Hetta er eitt starvs­ øki, sum er tiltikið fyri at slíta starvsfólk upp, tí tað er so strævið, so spurningurin er, hvus­ su leingi hesi fólk­ini orka at halda fram, sum um­støð-ur­nar eru, sigur leiðarin. Hálvur prísur Hesi 25 árini síðani Heil­brigdi varð stovnað, hava tey havt eini 2.700 fólk í við­gerð. Tað staðfestir Árni Rein, leiðari á stovninum. Summi hava verið inn­løgd meiri enn einaferð, so til­samans er talan um 4.000 inn­leggingar á Heilbrigdi. Árni rein sigur, at einir 500 av teimum er deyð. Hann skoytir upp í, at nógv tey flestu eru deyð av krabba­ meini og fyri hann er ong­in sum helst ivi um, at tað neyvt samband ímillum mis­nýtslu og krabbamein. Men leyðsliga mett eru tað einir 1600 føroyingar, sum enn ganga edrúvir, sig­ur Árni Rein. Men hann ivast ikki í, at einir 8.000 føroyingar hava sjúku­na alkoholisma. - Eftir míni meting er rúsdrekkamisnýtsla tann sjúka, sum elvir til flest deyðs­føll, saman við teim­um avleiddu van­lukk­um, sum standast av misnýtslu. Hann er samdur við Bláa Krossi í, at hetta er ein trupul­leiki, sum eigur at rað­fest­ast hægri. Hann staðfestir, at familj­ an hjá misnýtarunum er fullkomiliga slept upp á fjall. Og hann staðfestir eisini, at lítið og onki verður gjørt fyri at hjálpa einum turr­lagdum alkoholikarar til aftur at verða ein virkin part­ ur í samfelagnum og í familj­u­ni, bæði,hv at arbeiði og tí sosiala viðvíkur. Hann sigur, at ein við­ gerð á Heilbrigdi kostar 40.000 krónur, men í Dan­mark kostar hon tvær ferðir tað. Men samfelagsligi vinn­ing­ur­in er stórur. Vit tosa nógv um at fáa fólka­vøkst­ur í landinu. - At turrleggja ein alko­holik­ ara, er sum at fáa ein nýggj­an samfelagsborgara, sum kann geva sítt íkast til sam­felag­ið. Árni Rein fegnast eisini um, at politikarar lova at taka hetta málið upp. Men hann er mest spent­ur upp á, hvat teir fara at siga eftir valið og hvat teir fara at skriva í sam­gongu­skjal­ið um rús­drekka­ politikkin. Hava gjørt 1600 føroyingar edrúvar Eftir valið er ætlanin at halda í oyruni á politikarunum og at minna teir á tað, teir hava sagt Politikararnir hava ikki rættiliga viðurkent, hvussu stórur trupulleiki hetta er fyri alt samfelagið, og ikki minst, fyri tær familjur, sum eru raktar Seinastu árini hevur gongdin verið tann, at fleiri og fleiri eru blandingsmisbrúkarar At turrleggja ein alkoholikara, er sum at fáa ein nýggjan samfelagsborgara, sum kann geva sítt íkast til samfelagið Hendan talvan vísir, hvussu samansettir trupulleikarnir eru hjá teimum misnýtarum, sum fáa viðgerð hjá Bláa Krossi. Talan vísir, at næstan helvtin hevur aðrar trupulleikar enn bara rúsdrekka Hendan talvan vísir aldurssamanestingina á teimum, sum leita sær viðgerð hjá Bláa Krossi. Í 2006 vóru ung ímillum 18 og 30 ár, bara 2%, men í fjør vóru tey 16% av misbrúkarunum