mánadagur 24. oktober 2011síða 15

15 Mánadagur 24. oktober 2011 · Nr. 123 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eysturoyggin og Norðoyggjar eru vinnudepilin í Føroyum. Her verða stór virði skapt, sum eru grundarlagið und­ ir væl­ferð og samfelagi. Sein­­astu árini hevur vinn­ an fingið verri og verri kor at virka undir frá polit­iska myndug­leik­anum. Hetta hevur avleiðingar. Vinnu­ virkir megna illa trýstið frá fleiri almennum gjøldum, regulering­um og eftirlitum. Nakrar vinnu­fyri­tøkur missa hugin og hóra ikki und­an. Hvørja ferð ein vinnu­fyri­ tøka leggur árarnar inn, verða færri arbeiðs­pláss og færri skatta­inntøkur. Og so má almenni myndugleikin kroysta enn meiri. Miðflokkurin vil tað øðrvísi Tað er ikki gongd leið at leggja fleiri byrðar á vinnulívið. Vit mugu fara hinvegin og síggja, at har byrjar allur búskapur og búskaparframgongd. Tí eiga vit í komandi valskeiði at taka burtur nøkur av teimum drepandi avgjøldunum, sum ABC-samgongan hevur lagt á vinnulívið. Tá fær vinnan aftur luft undir veingirnar og fær nýtt flog. • Tá verða fleiri arbeiðs­ pláss. • Tá verða fleiri inntøkur. • Búskapurin veksur, og tá fløvar eisini av sær sjálvum í landskassanum. • Og tá ber til at tosa um framhaldandi vælferð. Arbeiðspláss Úrslitið av politikkinum hjá “sterku” ABC-samgonguni er eitt støðugt arbeiðsloysi og dundrandi hall á fíggjar­ lógini. Tá 1600 fólk ikki eru í framleiðsluni, sigur tað seg sjálvt, at búskapurin fer skeiva vegin. Tí mugu tiltøk beinanvegin setast í verk fyri at fáa fleiri arbeiðspláss. • Alivinnan kann fram­ veg­is vaksa og útvega fleiri nýggj arbeiðspláss. Tó krevj­ ast nøkur ítøkilig polit­isk til­tøk, fyri at tryggja fram­ gongdini. • Stórir møguleikar liggja í virking av uppisjóvarfiski á landi. Miðflokkurin vil saman við vinnuni tryggja neyðugar lógarreguleringar fyri at skapa nýggj arbeiðspláss og búskaparvøkstur. • Virking av triðjalandsfiski eigur at takast í størri álvara. Miðflokkurin skjýtur upp at endurgjalda tollavgjøldini, so hesin parturin av vinnuni verður kappingarførur. Ferðavinnan Uppskot Miðfloksins um Ferðaráð er samtykt og fer at virka. Nógv arbeiðspláss til verkafólk kring landið liggja í ferðavinnuni. Miðflokkurin fer í komandi landsstýri at seta ferð á ferðavinnuna fyri eisini á hesum øki at skapa búskaparvøkstur. Vælferðin Skulu føroysku familjurnar aftur hava tað gott og skulu vælferðartilboðini, sum ongin vil av við, framhaldandi tryggjast, eiga vit nú at fáa ferð á ein framsøknan vinnupolitikk. Vinnulív – ella onki lív Bill Justinussen valevni Miðfloksins LØGtingsvalið 2011 Úrslitini tala fyri seg: • Talið av miðnámsnæm­ ingum er økt við uml. 420 síðani 2008 • Talið av lesandi er økt við uml. 200 • Og 62 fleiri fáa sær eina maritima útbúgving nú aftur­ ímóti í 2008. Tilsamans eru næstan 700 fleiri ung fólk lestrarvirkin í Føroyum í dag samanborið við 2008. Vit fjøltátta og fjøl­ broyta alla tíðina tilboðini. Henda gongdin skal halda fram. Nýggjar matvøruútbúgvingar Nýggjar matvøruút­búgv­ ing­­ar eru settar á stovn, og hald­­ast skal fram - tí verður tekn­­iski skúli í Klaksvík útbygdur. Hægri útbúgving innan matvørufrøði verður fyri­ reikað á Fróðskapar­setrinum at byrja longu næsta ár. Nýggjur miðnámsskúli verður bygdur í Marknagili, enda­málið er at menna út­ búgv­­ingarnar og fjøltátta tær. Fleiri útbúgvingartilboð verða í næstum á skúladepli­ num í Suðuroy. At røkka so langt hevur kravt beinharðar rað­fest­ing­ ar, og so verður eisini fram­ eftir. Virðisøking av virðis­ miklum fiski gevur búskaparvøkstur Kunnu vit virðisøkja og markn­aðarføra risastóra til­feingið, sum vit taka upp úr sjón­um við bert fáum prosentum, skapa vit neyðug­ an búskaparvøkstur. Og tað ber væl til - við neyðugari vitan, førleika og vilja! Týdningarmiklir viðleik­ arar eru fiskivinnan og vinn­ an sum heild. Og sjálv­sagt mið­vísar vinnu- og fiskivinnu­ politiskar avgerðir. Ímeðan skal tað vera liviligt hjá lesandi og lágløntum Javnaðarflokkurin fer at lætta um í skattinum hjá lág- og meðalinntøkum, og tryggja teimum lesandi 12 mánaða lestrarstuðul, um­ framt at kringvarpsgjald og heilsu­trygd verður lagt inn í skattin. Tað bøtir um livi­ korini hjá teimum, sum hava tað tyngst í dag. Tað lættir um skattatrýstið á vanliga løn. Skattauppskot Javnaðar­ floksins gevur rúm fyri at veita munagóðan skattalætta til lágar og meðal inntøkur, og at geva teimum lesandi betri livikor. Tað er fíggjað. Fólkaflokkurin vil lætta um skattin hjá teimum há­ løntu og innføra flatan skatt. Tann kasino-búskapin, sum teir trúgva upp á, hevur allur heimurin kent sviðan av. Helena Dam á Neystabø valevn hjá Javnaðarflokkinum LØGtingsvalið 2011 Henda gongd skal halda fram Hesi seinastu árini hevur tað av sonnum eydnast at økja um útbúgvingarmøguleikarnar í Føroyum Fróðskaparsetrið Tjóðveldi raðfestir hægri útbúgving ógvuliga høgt; lat tað vera greitt. Vit vilja hava síðsta lið í eini útbúgving at vera í Føroyum, oftast til ber. Tað er jú mangan soleiðis, at tá hægri lesturin er liðugur, hava hesi lesandi fingið børn, sum møguliga ganga í barna­ garði ella eru farin í skúla; og tá er trupult at loysa røtur­ nar hjá familjuni og flyta heim aftur til Føroya. Tað er júst tí, at tað er týdn­ingar­ mikið at kunna nema sær so nógvar hægri útbúgvingar í Føroyum sum gjørligt. Tá hetta er sagt, er tað ikki minni týdningarmikið, at vit hugsa um hvørjar útbúgv­ingar vit hava tørv á í Føroyum - hvørjar útbúgv­ ingar kunnu nýtast í vinnuni og í tí almenna í Føroyum. Lestrargrundin og almenn vitan Tann grundin, sum Fróð­skap­ arsetrið byggir á, er saman­ sett av fólka- og miðnáms­ skúlunum. Um henda grund er veik, nyttar lítið at byggja glæsiligan skúla omaná. Tað er bráneyðugt at virka fyri, at børn í fólkaskúlanum, sum eru orðblind ella lesiveik, fáa hjálp tíðliga. Sum lærari á Tekniska skúla í Havn (TST) síggi eg í hvørjum árgangi uml. 20 næmingar, sum stríðast fyri at klára seg í føroyskum, enskum og støddfrøði; fleiri gevast, og tað haldi eg er samfelagssvik av ringasta slagi. Ímynda tær ikki at duga at lesa og rokna. Hetta má bøtast uppá beinanvegin við serkønari hjálp til næmingarnar. Almenna vitanin, sum er okkara sorteringsanlegg – hjálpir okkum at skilja sosial og eksistensiel viðurskifti, t.d. hvat er sannlíkt, skilagott og virðiligt – er eisini ov vána­ lig hjá nógvum ungum. Aftur har mugu vit leita aftur til fólkaskúlan. Tá mest sum allir næm­ingarnir í flokk­­ un­um á TST ikki kenna definitión­ina av orðinum “sam­halds­festi”, “forberg” og aldrin hava hoyrt um Enni­ berg og Beinisvørð, ella um fólka­­atkvøð­una í 1946 og Klaks­víks­stríðið, so manglar nakað grundleggjandi – hatta eru bert fá dømi av mong­um. Almenn vitan er ikki bert fyri at klára seg væl í spurnar­ kappingum, tað er okkara albúgving, sum ger okkum før fyri at virka væl í øllum høpum í sam­felagn­um. Fólk við breiðari og stinnari vitan eru eisini sjálvsikkur, hava áræði og góðar fortreytir fyri einum eydnuríkum lívi. Tað er m.a. uppgávan hjá fólka- og miðnámsskúlunum, at búgva okkara ungdóm til vaksna lívið og hava bæði fakliga barlast eins og gott sjálvsálit til víðari lestur, arbeiði og tað, sum samfelagið kann finna upp á at borðreiða við. Og tí má ikki skerjast í grundini fyri at fíggja yvirbygningin. Tvørtur­ ímóti, vit skulu menna bæði fólka- og mið­náms­skúlarnar eins og Fróð­skaparsetrið, tí lærustovnarnir eru lið í somu ketu. Dávid Isfeld Valevni hjá Tjóðveldi LØGtingsvalið 2011 Lestrar­grundin fyrstu raðfesting Løgtingsvalið 2011