mánadagur 24. oktober 2011síða 34

Mánadagur 24. oktober 2011 · Nr. 123 34 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Í samband við skatta­upp­ skotið frá Javnaðar­flokki­ num, hevur nakað av umrøðu verið um hvørja skattaskipan vit skulu hava til føroyingar, ið arbeiða uttanlands. Vit eru sera væl fyri í Føroyum, tí vit hava eina fleksibla og ikki minst dugna­­liga arbeiðsmegi, sum tað er eftirspurningur eftir í útlondum. Her tosa vit bæði um skipsførarar, maskin­­menn, handverkarar, ROV-operatørar, tyrlu- og flogskiparar osfr osfr. Hesi fólk eru ein stór styrki fyri okkara samfelag, og sjálv­andi skulu vit hava so kappingar­ føra skattaskipan sum til ber, so tey ikki flyta burtur, men framhaldandi skapa vøkstur her hjá okkum. Ein meting sigur, at uml 5-7% av samlaðu føroysku skattgjaldarunum, arbeiða uttanlands, og sostatt ikki gjalda sama skatta% sum hinir løntakararnir. Í mun til grannalondini, er hetta ein lutfalsliga stórur partur. Eg haldi tað hevur stóran týdning at politikarir og tey, ið arbeiða uttanlands, skilja hvønnannan betur. Tað nyttar onki at koma við einum lidnum uppskoti yvir høvdið á fólki og vænta at tey taka undir við tí uttan mótmæli. Tey flestu er helst samd um, at øll ið liva í hesum landinum, skulu bera byrðarnar so javnt sum møguligt og øll sum forvinna pengar skulu gjalda sín part til felags húsarhaldið. Og nógv av teimum, ið arbeiða uttanlands, gjalda flestu sosial gjøld í Føroyum. Men sum skilst verða teir viðgjørdir ymiskt og skulu brúka nógva orku uppá at greiða síni viðurskiftir við skattamyndugleikarnar. Tað er hesum vit skulu koma burturfrá. Spurningurin er so, hvussu kunnu vit finna eina einfalda loysn, har øll gjøld verða samlaði og trekt av lønini áðrenn hon er útgoldin. Soleiðis, at løntakarin veit, at tá lønin er komin inn á konto, so er skattur og øll onnur sosial gjøld farin av, og tað sum er eftir kanst tú sjálvur ráða yvir. Øll gjalda heilsutrygd í dag, men eftir 1. januar verður hetta gjald lagt beinleiðis undir skattin. Ein loysn skal finnast á, hvussu vit tryggja, at fólk, ið arbeiða uttanlands eisini gjalda fyri heilsutænastur. Og í somu loysn eiga vit at leggja onnur gjøld, sum øll hava gleði av, td. kringvarpsgjald, ALS, barsils- og arbeiðs­ marknaðargjøldum o.a. Ein frítíðar felagsskapur er skipaður í Føroyum, ið hevur savnað útisiglarar og summar aðrar fakbólkar, ið starvast uttanlands. Men stóra talið av handverkarum uttanlands er td ikki við í hesum felagsskapi enn. Tað hevði verið ynskiligt, um allir teir fakbólkar, ið starv­ ast uttanlands og hava ser­ skattaskipanir, kundu savnast í einum felags­­skapi, sum so kann umboða hesi fólk og tosa við einari rødd yvirfyri myndug­leikunum. Sjálvt um ymsu bólkarnir hava ymsar treytir og trupulleikar, ivist eg ikki í at tað ber til at samansjóva áhugamálini, so tað er greiðari fyri politisku skipanini hvørjar treytirnar og sjónarmiðini eru hjá hesum bólkum. Les um mínar hugsanir og hjartamál á gballe.blogspot. com ella á Facebook. Har vil eg fegin tjakast og fáa innlit í tykkara hugskot og meiningar. Gunvør Balle valevni hjá Tjóðveldi LØGtingsvalið 2011 Skattaskipan fyri tey, ið starvast uttanlands Bjarni Djurholm vildi í sjónvarpssendingini »Søgn og mótsøgn« vera við, at upp­skotið hjá Javnaðar­ flokkinum um at byggja leiguíbúðir til fólkið ikki hongur saman. Sum lovað, fær Djurholm her roknistykkið: Hvør leiguíbúð á 60 m2 kostar umleið 1.3 mió. kr. at byggja. Av tí, at Húsa­láns­ grunnurin eigur peng­arnar, skal grunn­urin ikki rinda rentur og avdrøg av íløgunum. Landsstýrismaðurin áset­ ir í kunngerð nærri regl­ur fyri, hvussu leigan skal áset­ast. Íløgan hjá Húsaláns­ grunninum skal geva eitt avkast á 3 prosent, sum er áleið sama renta, sum grunnurin tekur í løtuni. 3 prosent av 1,3 mió. er 39.000 árliga. Sambært Landsverk er neyðugt at seta umleið 150 krónur pr. m2 av til viðlíkahald árliga, ella 9.000 kr. árliga. Hetta gevur 48.000 krónur árliga, ella 4.000 kr. í leigu um mánaðin. Haraftrat eitt lítið umsitingargjald á kanska 100 krónur um mánaðin. Rigmor Dam valevni hjá Javnaðarflokkinum LØGtingsvalið 2011 Flest øll eru samd um, at tað eru fiski- og alivinnan sum halda samfelagshjólunum koyr­andi. Spurningurin er, hvussu leingi hesar vinnur einsamallar megna at rinda gildið. Vit mugu royna at finna nýggjar vinnuvegir og alla tíðina hava antennurnar úti og vera til reiðar at lofta øðr­um møguleikum. Okkurt eydn­ast og okkurt eydnast ikki, tað vil so vera, men so leingi reiðskapurin liggur á dekki­num verður onki fiskað. Vit mugu royna nýggjar ókendar leiðir júst á sama hátt, sum vit kenna frá fiskaríi. Nakrar leiðir kenna vit eitt sindur til, men kunnu koma at kenna tær betri og á øðrum leiðum eru vit púra ókend. Eitt land uttan dreymar og visiónir er eitt fátækt land ! Í staðin fyri at skapa fleiri inntøkur við at leggja størri byrðar á fólk eiga vit at økja um inntøkurnar við at skapa fleiri lønandi og skapandi arbeiðspláss. Vit mugu ikki missa tað skapandi fólkið. Ferðamannaland Síðstu 30-40 árini hevur verið tosað um ferðavinnuna, sum skal gerast ein stór og lønandi vinna. Her gongur støðugt framá og nøkur arbeiðspláss eru í dag í ferðavinnuni , sum gevur inntøkur. Tað er at gleðast um, men enn er tó langt á mál. Her eiga vit at seta nógv meira orku inn og eitt hug­ skot kundi verið, at gjørt ferðavinnu til eitt fak í skúla­ num, ella pensum í onkrum faki, so okkara ungu kunnu fáa praktiska vitan um hesa vinnu tíðliga og áhuga fyri henni. Eitt slag av einum ferða­leiðaraskeiði. Okkara skúlaungdómur kundi so­ leiðis fingið praktiska vitan um ferðavinnu og áhuga. Eisini vildi hetta verið gott høvi at víst teimum, hvat fremmandamál eisini kann brúkast til. Vit hava brúk fyri ung­ dómi sum hava áhuga, vilja og førleika at selja Føroyar bæði her heima og uttanlands. Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur Býraðslimir Klaksvíkar Kommuna LØGtingsvalið 2011 (Partur 1) Føroyar sum: Leiguíbúðir til fólkið Eg bleiv skelkaður tá ið eg hoyrdi, Johan Mortensen (eg haldi at tað var hann) í Kringvarpinum, umrøða meg viðvíkjandi skatta­ lætt­anum hjá Javnaðar­ flokkinum. Hann greiddi frá, at eg var ímóti skattalættanum. Tað er beinleiðis ósatt og hevur hann tað ikki frá mær. Eg havi hinvegin róst skatta­lættanum í orði og talu. Eg havi hinvegin víst á aðrar møguleikar at fíggja skattalættan, td: • Fækka talið av aðal­ ráðum • Prístalsviðgerða blokkin • Samráðast um at fáa nakað av skattinum (DIS) heim til Føroyar Eisini eru aðrir møgu­ leik­ar, sum eg ikki skal koma inná nú. Men eg má undirstrika at eg gleðist um skattalættan til støk og barnafamiljur, hetta havi eg eisini víst á og skilji eg ikki, at Johan Mortensen kann koma til nakra aðra niðurstøðu. So er tað sagt! Við javnaðarkvøðu Gerhard Lognberg Løgtingsmaður fyri Javnaðarflokkin LØGtingsvalið 2011 Skeivleikar í Kring­varpinum Valgreinar