mánadagur 14. november 2011síða 28

Mánadagur 14. november 2011 · Nr. 132 28 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Búskaparsemjan Føroyska samfelagið hevur stórar búskaparligar avbjóðingar. Tí má stýrast við skili og fastari hond, so Føroyar koma væl ígjøgnum hesar avbjóðingar, uttan at vælferðin verð­ur sett í vanda. Málið er ein sjálv­berandi búskapur. Fyritreytin fyri einum góðum samfelag fyri øll er búskaparvøkstur, ið tryggjar vælferðina. Samgongan hevur sett sær fyri at fáa yvirskot á fíggj­ arlógina í seinasta lagi 2016. Lang­ tíðarfíggjarætlanir verða gjørdar bæði fyri rakstur og íløgur. Fíggjar- og búskapar­ politikkur Ein varin og miðvísur búskapar­ poli­tikkur skal rekast. Samlaðu út­reiðslurnar á samtykta játtanar­ karminum fyri 2012 – 2016 skulu haldast. Bygnaðarbroytingar skulu ger­ ast fyri at fáa búskapin á beint aftur. Almenna húsarhaldið verður innrættað, so mest møguligt fæst fyri hvørja krónu. Smærri almennir stovnar verða lagdir saman í effektivari eindir. Hædd verður tikin fyri økjum kring landið. Vinnuvøkstur skal skapast, og birtast skal upp undir nýggjar og nýskapandi vinnur. Endamálið er at skapa støðugan búskaparvøkstur. Samráðingar verða við donsku stjórnina um at dagføra ríkis­veit­ ingina til dagsvirði. Av hesum og komandi árligu økingini av ríkis­ veitingini verða 15% av vanligu meir­inntøkum landskassans mót­ roknaðar í økingini. Samráðingar vera millum lands­ stýrið og donsku stjórnina um end­ urgjald fyri skatt av útisiglarum (DIS). Samráðingar vera við donsku stjórnina um eina greining av pen­ ingarenslinum millum Føroyar og Danmark. Greiningin skal verða liðug 31. dec. 2012. Samráðingar verða tiknar upp við tí fyri eyga at gera nýggj­ar og endurskoða galdandi dupult­ skattaavtalur. Skattingin av føroyingum, sum arbeiða uttanlands, verður endur­ skoðað. Fyri at tað altíð skal loysa seg at arbeiða, verður ein flatskatta- skipan sett í verk. Hon hevur ein skattafrían botnfrádrátt á 65.000 krónur og 20% í landsskatti av inntøkum millum 65.000 og 600.000. Inntøkur yvir 600.000 kr. rinda 5% eyka av upphæddini millum 600.000 og 1 mió og 10% eyka av upphæddini yvir 1 mió. kr. Hetta ávirkar ikki kommunuskattin. Pensjónsnýskipanin verður sett í gildi tann 1. januar 2013, tó verður lóg um inngjaldið sett í verk frá 1. januar 2012. Pensjónsuppsparing verður skatt­að við inngjald. Har til ber, verður lóggáva lagað til føroysk viðurskifti, so hon verður lættari og einfaldari at umsita. Játtanarskipanin verður endurskoðað, so at stovnar, sum hava avlop, ikki verða revsaðir. Møgu­leikarnir fyri útveiting av almennum tænastum og einskiljing av almennum fyritøkum verða út­ greinaðir. Útbjóðingarportalur verður settur á stovn sum skjótast. Starvs­ fólka- og setanarpolitikkurin hjá tí almenna skal endurskoðast. Í sambandi við at øki verða flutt frá landi til kommunur, fylgir peningur við. Sáttmáli verður gjørd­ ur millum partarnar, sum tryggjar, at samlaða skattatrýstið ikki økist. Fyri at foreldur betur kunnu leingja barnsburðarfarloyvi, eigur at verða heimilað kommununum at rinda part av kostnaðinum fyri stovnspláss til foreldrini, velja tey at ansa egnum barni/børnum heima. Fyri at fjøltátta og bøta um møguleikarnar, verður samsýningin fyri at ansa eldri og óhjálpnum heima endurskoðað. Samgongan virðir og ynskir framhaldandi at stuðla tað megn­ ar arbeiði, sum sjálvbodnir felags­ skapir hvør á sínum øki gera kring land okkara. Vinnu– og fiski­ vinnu­politikkur Hildið verður fram við yvirskipaða vinnupolitikkinum at skapa vinn­ uni góðar og støðugar karmar, so­leiðis at verandi fyritøkur fáa best møguligar fortreytir at menna seg. Tað skal vera lagaligt hjá nýggjum fyritøkum at koma fyri seg og somuleiðis áhugavert hjá útlendingum at gera íløgur í Føroyum. Menning av alivinnuni Hildið verður fram við tilgongdini at víðka um verandi aliøki, og møguleikarnir fyri aling á opnum havi verða kannaðir víðari. Kannast skal, um einkarætturin hjá Apotekinum at selja heilivág til alivinnuna eigur at halda fram. Dentur skal leggjast á gransking innan fyri alivinnuna. Burðardygg fiskiveiða Umsitingarætlanin frá 24.10.2011 verður grundarlag und­ir við­gerð­ ini av framtíðar regu­ler­ing­um av fiskiskapinum av høv­uðs­fiska­sløg­ unum, toski, hýsu og upsa. Greiður ræðisrættur verður knýttur at veiðiloyvum, fiskidøgum og kvotum. Samgongan saman við fakfólkum ger við útgangsstøði í loyvistreytunum í alilóggávuni upp­skot um, hvussu ein tíðarav­ mark­að/rullandi skipan verður gjørd. Fyri at tryggja arbeiðspláss í Føroyum verða nærri ásetingar gjørdar, sum tryggja, at sum mest av fiski kemur upp á land í Føroyum. Avreiðingargjald verður lagt á allan óvirkaðan uppisjóvarfisk, sum ikki fer um føroyskan kaikant. Undantiknar eru landingar til før­ oysk móðurskip. Tilfeingis-/loyvisskattur, líkur tí sum er galdandi fyri 2011, verður lagdur á eyka stóran vinning hjá alivinnu og fiskiskipum. Hesin skattur fer í landskassan. Fult gjøgnumskygni skal valda í eigaraviðurskiftunum í høv­uðs­ vinnuni. Vinnan skal frítt leggja sína veiðu til rættis og laga sítt virksemi til tøkar veiðimøguleikar. Krøv skulu setast til góðsku og úrtøku av okkara fiskatilfeingi. Royndarveiða skal fara fram eftir ávísum fiskasløgum í samráð við Havstovuna. Fiskivinnulóggávan verður dag­ førd og gjørd einfaldari og skal leggjast fyri politisku skipanina til støðutakan í 2012. Brúksskylda á fiskirættindum skal setast í verk. Møguleikarnir hjá heimaútróðri­ num skulu betrast. Í hesum sam­ bandi verður regluverkið gjørt smid­ligari. Øki, ið eru friðað fyri at verja ungfisk, verða endurskoðað saman við vinnuni, eins og kunn­ gerðin um treytir fyri at vera full­rikin útróðrarbátur verður endurskoðað. Havstovan ger saman við vinnuni árinskanningar og lýsir, hvussu friðingar hava ávirkað stongdu økini. Ásett verður upphædd til fiski­ vinnumenning á landi. Áherðsla verður løgd á at vinna Føroyum rættindi í altjóða millumlanda sam­ ráðingum. Gjørd verður ætlan saman við vinnuni fyri gagnnýtslu av gørnum, rogn og livur hendan ætlan verður liðug 1. jan. 2013. Menning av matvøruvinnu Granskingarelaterað matvøruút­ búgv­ing verður sett á stovn. Sjóvinna Ætlan verður løgd fyri, hvussu Før­ oyar kunnu bjóða seg fram at gerast ein altjóða sjóvinnu-, tænastu- og útbúgvingardepil. Landbúnaðurin Hildið verður fram at dagføra landbúnaðarlóggávuna. Málið er, at vit í størri mun gerast sjálvbjargin innan framleiðslu av landbúnaðarvørum og fóðri. Arbeiðið at varðveita før­oysk húsdjór verður raðfest framm­ar­ laga. Ferðavinna Ferðaráð Føroya ger saman við ferðavinnuni ætlan fyri menning og marknaðarføring av Føroyum sum ferðavinnulandi áðrenn 1. mai 2012. Skipanin við ferðaavgjøldum verður endurskoðað. Vinnugransking Saman við vinnuni virkar almenni myndugleikin fyri at skapa um­ hvørvi fyri nýmenning, har bio­ tøknilig og onnur gransking fær góð­ar karmar at virka undir. Sam­ gongan leggur stóran dent á at seta gongd á hetta virksemið og at lyfta sín part av uppgávuni. Almennur innkeyps- og útbjóðingarpolitikkur Lóg um almennan innkeyps- og útbjóðingarpolitikk verður sett í gildi í 2012. Talgild undirskrift Arbeiðið við talgildari undirskrift heldur fram. Elektroniska undirstøðukervið Fyri áhaldandi menning av okkara samfelag verða íløgur í elektroniska undirstøðukervið/fipur raðfest høgt. Seming Gerast skal nýggj semingslóg, sum fevnir um allan arbeiðsmarknaðin. Menningarmøguleikar – vitanarstørv Virkað verður fyri einum meira fjøltáttaðum vinnubygnaði fyri at geva føroyska búskapinum fleiri bein at standa á. Settur verður serfrøðingabólkur frá vinnuni og tí almenna at viðgera og gera tilmæli um, hvørjar íløgur krevjast, so samfelagið kann fáa fleiri vitanarstørv í Føroyum. Hægri útbúgvingar, ið eru viðkomandi fyri føroyskt vinnulív, verða styrktar. Miðað verður eftir at menna vinnuligan vøkstur m.a. við: • gransking og menning innan kunningartøkni, heilsugransking, ílegu- og biotøkni • áhaldandi íverksetaraátøkum saman við vinnuni, Íverksetarahúsinum og Mentamálaráðnum • førleikamenning av arbeiðsmegini • betri marknaðaratgongd • útlendskum íløgum • betri hagtalsgrundarlagi • kappingarførari FAS skipan • styrktari vinnugransking Byggivinnan Almennar útbjóðingar verða lagd­ ar soleiðis tilrættis, at føroyskar fyritøkur hava ein veruligan møgu­leika at bjóða seg fram. Í lang­tíðarløguætlan verður høvuðs­ dentur lagdur á at seta pening av til arbeiðsskapandi verkætlanir. Nýggj byggilóggáva verður gjørd. Orkupolitikkur Heildarætlanin fyri orku- og el­ veiting er grundarlagið undir fram­ tíðarútbyggingum innan orkuøkið. Samráðingar skulu takast upp við kommunurnar, har mið­að verður eftir at finna eina fram­tíðar­ loysn viðvíkjandi SEV. Samgonguskjal millum Sambands­flokkin, Fólka­flokkin, Miðflokkin og Sjálvstýrisflokkin