Sosialurin 2011-11-16, síða 10 — Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mikudagur 16. november 2011síða 10

‹ fyrra síða allar 36 síður næsta síða ›

Tekstur á síðuni

Mikudagur 16. november 2011 · Nr. 133 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Pensjónsnýskipanar arbeiðsbólkurin Politisku flokkarnar , sum eru í samgongusamráðingum, Sambandsflokkurin, Fólka flokkurin, Miðflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin hava vent sær til Fíggjarmálaráðið og pensjónsnýskipanar-ar beiðsbólkin við uppskoti um, at skattur skal gjaldast av eftirløn, tá hon verður inngoldin, til stuttorðað um mæli. Skotbráið til hesa við gerð hevur verið sera stutt. Atli Suni Leo úr Fíggjar málaráðnum og Kári Peter sen úr pensjónsnýskipanar bólkinum hava 7. november verið á fundum við politisku flokkarnar í samgongusam ráðingum. Miðað hevur ver ið ímóti at fáa svarað sum flest av teim spurningum, sum vóru reistir á hesum fundum. Somuleiðis eru tær upplýsingar, sum komu fram á fundunum tiknar við í metingarnar av skattainn tøkunum. Inngangur Verandi eftirlønarskatta skipan byggir á, at eftirlønar inngjøld ikki verða skattað, tá tey verða inngoldin. Eftir lønaruppsparingin verður tí skattað, tá hon kemur til útgjaldingar. Arbeiðsbólkurin er biðin um at ummæla uppskot um, at skipanin verður broytt soleiðis, at eftirlønarinngjøld verða skattað, tá tey verða inngoldin, og at eftirlønin ikki verður skattað, tá hon verður útgoldin. Arbeiðsbólkurin skal stutt greiða frá fyrimun um og vansum av at gera omanfyrinevndu umlegg ing. Hvørjar skipanir hava onnur lond ? Flestu ES lond hava skipan har: 1. Skattafrádráttur verður veittur við inngjald 2. Avkastið verður ikki skattað 3. Útgjaldið verður skattað Tó verður avkastið skattað í Danmark, Svøríki og Italia. (Kelda: Nicholas Barr og Peter Diamond, Pension Re form - a Short Guide, Oxford University Press 2010) Hví verður skattafrádrátt ur veittur, tá goldið verður inn til eftirløn ? 1. Skattafrádráttur motiver ar til uppsparing. 2. Inngjald til uppsparing minkar tøku inntøkuna. 3. Útseting av skattinum hjálpir ríkiskassunum (landskassanum), við tað at hann fær eitt munandi størri skattagrundarlag, tá eftirlønirnar koma til skattingar, so hvørt sum talið av eldri fólki veksur. Hesar tríggjar grundgevingar eru tær týdningarmestu, og verða nevndar lærubókum í eftirlønarbúskapi. (Kelda: Nicholas Barr og Peter Dia mond, Pension Reform – a Short Guide, Oxford Uni versity Press 2010.) Ein høvuðsfyrimunur av at skatta við útgjald, er sostatt, at stóru árgangirnir av eldri fólki fíggja ein stóran part av vaksandi fólkapensjóns- og eldrarøktarútreiðslunum við skattinum og mótrokningini av teirra egnu uppspardu eftirløn. Skattainntøkur av uppskotinum Inngjøld til eftirløn og trygg ingar verða leysliga mett til umleið 550-600 mió. kr. árliga. Verður talið sett til 570 mió. kr., so kann roknast við at um 1/3, ella umleið 190 mió. kr. verður goldin til tryggingar, meðan um 2/3, t.e. umleið 380 mió. kr. verða goldnar til eftirlønarskipanir. Á fundunum við politisku flokkarnar varð upplýst, at støði var tikið í, at skatta prosentið skal vera um 40 prosent. 40 prosent í skatti av 380 mió. kr. verður 152 mió. kr. Víst skal vera á, at við verandi skipan vera skatta inntøkur av eftirløn býttar millum land og kommunur. Verður pensjónsnýskip anin samtykt, fara eftir lønarinngjøldini at veksa upp í 800 mió. kr. tey næstu 10 árini. Skattainntøkan fer sostatt at veksa úr umleið 150 mió. kr. árliga upp í 320 mió. kr. árliga. Á fundunum við politisku flokkarnar varð komið inn á, um møguligt eisini er at skatta inngjøld til tryggingar, og at gera tryggingargjøld skattafrí við útgjald. Víst varð á, at verður samlaða upphæddin, sum verður inngoldin til eftirløn og til tryggingar skattað, so verður skattainntøkan við 40 % skatti um 228 mió. kr. Skal landskassin skatta inngjøld til tryggingar, t. d. lívstryggingar og óarbeiðs føristryggingar, so fer lands stýrið inn í eina langsiktaða privatrættarliga avtalu, har tryggingarfelagið og borg arin hava gjørt eina avtalu við støði í galdandi lóggávu, har inngjøld ikki verða skattað, meðan útgjald verð ur skattað. Nógvir borg arar hava longu goldið inn í nógv ár undir verandi fyri treytum. Undirritaðu ynskja ikki at meta um broyting av hesum viðurskiftum er ynskilig ella forsvarlig búskaparliga, men halda at løgfrøðingar eiga fyrst at meta um hetta ber til at gera. Fíggjarpolitiskt haldføri Í uppskotinum til Pensjóns nýskipan 2011 er roknað við, at helvtin av eftirlønar uppsparingini kemur aftur til landskassan sum mót rokning (minkaðar fólka pensjónsútreiðslur) ella sum skattur. Við verandi skipan, har skattur verður goldin við útgjald av uppsparingini førir ein økt eftirlønaruppsparing til eitt munandi lægri hall á fíggjarlógini í framtíðini. Sí hjálagda rokniark: Eldraútreiðslur, skattur og mótrokning í eftirlønar uppsparing. Í øðrum teigi sæst, at eldraútreiðslurnar fara at veksa við 1,3 mia. kr. fram til 2050. Í sætta teigi (nettoút reiðsluvøkstur 1) sæst, at verður pensjónsnýskipanin sett í verk, so økist hallið á fíggjarlógini ikki við 1,3 mia. kr. , men “einans” við 900 mió. kr. í mun til um einki verður gjørt. Í níggjunda teigi (netto útreiðsluvøkstur 2) sæst, at verða eftirlønargjaldingar skattaðar við inngjald, so økist hallið á fíggjarlógini uppaftur í 1,2 mia. kr. Talvan vísir, at við ver andi skipan og við kravdu uppsparingini í pensións nýskipanini, so verður ein týðandi partur av eldraút reiðsluvøkstrinum dekk aður av øktum skatti av eftirlønaruppsparingini og mótrokning í fólkapensjón ini vegna økta eftirlønar inntøkur. Skattingin og mótrokn ingin av eftirlønaruppspar ingini er sostatt ein týðandi partur av fíggingini av øktu eldraútreiðslunum í fram tíðini. Verður skattur goldin av eftirlønarinngjøldum, sum í ætlaða uppskotinum, gevur hetta eina munandi meirinntøku til landskassan, og hetta minkar um hallið á fíggjarlógini, í øllum førum tey fyrstu árini. Sum sæst í tíggjunda teigi uppviga inn tøkurnar frá ætlaða eftir lønarskattinum vøksturin í eldraútreiðslum í 2020. Fyri at gera eina forsvarliga meting, um hvussu ætlaði eftirlønarskatturin ávirkar hall landskassans og búskap landsins sum heild uppá longri sikt, má gerast ein størri útrokning og meting, sum bæði byggir á metingar um búskaparvøkstur, demo grafiskar broytingar og møguliga eisini metingar, um hvussu skatturin ávirkar samlaðu uppsparingina, m. a. tað fyribrigdi, at árliga uppsparingin, sum fer til eftirlønarfeløg og peninga stovnar verður um helvtina minni enn í dag. Undirritaðu halda seg ikki á forsvarligan hátt kunna gera eina slíka samanbering millum verandi skipan og ætlaðu skipanina við stuttum skotbrái. Insitamentið minkar at gera sjálvbodna eftirlønarskipan Við ætlaða uppskotinum er vandi er fyri, at tey, sum sjálvboðin spara upp til eftirløn, fara at spara minni upp. Í fyrsta lagi verður skatturin tikin av eftirlønini við inngjald. Eru so útlit til, at landskassin verður í trongstøðu, tá hesir borg arar gerast pensjónistar, so kunnu tey vænta at verða mótroknað í fólkapensjónini, um tey hava eina góða eftir lønaruppsparing. Vandi er tí fyri at tey gevast sjálvboðin at spara upp til eftirløn, men heldur velja at seta sína fríu uppsparing í aðra fíggjarliga uppsparing, fast ognaruppsparing ella aðra uppsparing, sum landskassin ikki kann mótrokna í. Avkast av eftirlønarupp sparing er skattafrítt, og tískil eru útlit til, at tað kort ini vera nøkur, sum velja sjálvboðin at spara upp fyri at fáa henda skattafyrimunin av eftirlønaruppsparingini. Um pensjónsnýskipanin verður samtykt, má roknast við at samlaða eftirlønar uppsparingin kortini fer at veksa komandi árini orsakað av uppsparingarkravinum í nýggju eftirlønarskattalóg ini. Skatting av eftirløn, tá hon verður inngoldin Ár 2012 1,359 152 ‐152 2020 1,658 299 44 22 277 26 4 295 320 ‐25 2030 2,088 729 198 99 630 119 20 709 ? 2040 2,577 1,217 468 234 983 281 47 1,170 ? 2050 2,642 1,283 710 355 928 426 71 1,212 ? ,ldraútreiðslur, ska:ur ;< m>tr;k?i?< í eAirlø?aruCCsCari?<D Eama?Feri?< av skaH?< av eAirlø? við Ivikavist út<Jald ;< við i??<JaldD 1D Eka:ur ;< m>tr;k?i?< við út<JaldD 2D Eka:ur við i??<Jald, m>tr;k?i?< við út<JaldD /ka2ur av e7irløn Mótrokning við E7ir‐ og mótrokning í fólka‐ støði í e7irlønar‐ Vøkstur í lønar pensjón við støði í Le:;‐ E7irlønar‐ útgjaldi Le:;‐ /ka2ur av Le:;‐ (mió. kr.) Eldra‐ eldra‐ útgjald‐ e7irlønarútgjaldi útreiðslu‐ útgjaldingar (skaOng  við útreiðslu‐ e7irlønar‐ útreiðslu‐ útreiðslur útreiðslum ingar (skaOng við útgjald) vøkstur 1 60 % av uppr. inngjald) vøkstur 2 inngjøldum vøkstur 3 QRritreRSrT /ka2ur og mótrokning Slsamans eru se2 Sl 50 % í UVðum førum. Wið skaOng við útgjaldT Mótrokning og ska2urT 50 % av útgoldnu e7irlønini í Vrinum. Wið skaOng við inngjaldT /ka2ur við inngjald 40 %, útgjald verður X 60 % av upprunaliga útgjaldinum. MótrokningT 16,7 % av útgoldnu e7irlønini í Vrinum. /amlaður ska2ur og mótrokningT 40 % ska2urY 16.7 % mótrokning av e7irverandi 60 %, Slsamans 50 %. /ka2ur av e7irlønarinngjøldum 2012T Me2 uppZ[dd, um ska2urin Zevði verið í gildi fRri 2012. /ka2ur av e7irlønarinngjøldum 2020T \reRtað av Uundnu uppsparingini í pensjónsn]skipanini.