mikudagur 16. november 2011síða 11

11 Mikudagur 16. november 2011 · Nr. 133 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Umsitingarlig atlit Eftirlønaruppsparingin verð­ ur samansett av skattaðum og óskattaðum skipanum. Verður uppskotið framt í verki, fara øll at hava tvær uppsparingar, eina skattaða eftirløn og eina óskattaða. Hetta fer at gera tað neyðugt hjá øllum at hava minst tvey eftirlønardepot. Hetta økir um fyrisitingarliga kostnaðin í eftirlønarfeløgunum og pen­ingastovnunum. Fólk fara heldur ikki at hava so gott innlit í egin eftir­lønar­ viðurskifti, tí tey skulu halda skil á virðinum á skatt­ aðum og óskattaðum eftir­ lønaruppsparingum. Um pensjónsnýskipanin verður sett í verk, so er ein fylgja, at fólk fara at fáa tvær uppsparingar-skipanir, eina við gamlari uppsparing eftir verandi reglum, og eina upp­sparing við nýggjum regl­um. Um nýggja skattaskipanin verður sett í verk við øðr­ um byrjanardegi enn pen­ sjóns­nýskipanin fara øll tískil at enda við trimum upp­sparingarskipanum. Hetta hevði ført til enn størri fyri­sitingarkostnað hjá eftir­lønarfeløgum og pen­inga­stovnum, og at pen­ sjónsuppspararar í enn størri mun høvdu mist innlitið í egin eftir­lønar­viðurskifti. Um lagt verður um til ætl­ aðu skattaskipanina, verð­ ur sostatt neyðugt, at hon fær sama byrjanardag sum pensjónsnýskipanin fyri at uppspararar ikki skulu enda við trimum upp­spar­ing­ar­ skipanum í part. Mótroknað verður í fólka­ pensjónini við bæði skatt­að­ um og óskattaðum út­gjald­ ingum. Verður uppskotið framt í verki, so skal mótroknast í fólkapensjónini við støði í arbeiðsinntøku (sum er skattskyldug), og við støði í óskattaðari eftirløn (sum er skattskyldug), og við støði í skattaðari eftirløn (sum ikki er skattskyldug). Roknast má við, at fólk av hesi orsøk fara at fáa versnandi innlit í egin eftirlønarviðurskifti. Hjá teimum, sum flyta til Danmarkar í pensjóns­áru­ num kann tað geva trupul­ leikar, at hava eina skattaða og eina óskattaða eftirløn. Annar er, at danskar skipanir skulu taka atlit til, at skattur longu er goldin av summum eftirlønarinntøkum, og hin er, at danskir almanna­mynd­ ug­leikar skulu taka atlit til, at mótroknast skal í fólka­ pensjónini bæði við støði í einari skattaðari og einari óskattaðari eftirløn. Tey, ið gjalda til danskar eftirlønarskipanir, mugu hava tvær uppsparingar­ skip­an­ir. Tey, ið gjalda til danskar eftirlønarskipanir mugu hava tvær eftirlønarskipanir, eina skattaða og eina óskatt­ aða skipan. Donsku eftir­løn­ arfeløgini mugu tí hava tvær skipanir fyri hvønn upp­ sparara. Undirritaðu hava ikki enn kannað, í hvønn mun hetta kann fara at geva umsitingarligar trupul­leik­ ar. Niðurstøða Undirritaðu halda ikki, at tað við stuttum skotbrái ber til at gera eina forsvarliga meting av, hvussu eitt tílíkt uppskot ávirkar fíggjarviðurskifti landsins og landsins búskap sum heild. Uppskotið leggur seg út í avtalur, sum fleiri túsund borgarar hava gjørt við teirra arbeiðsgevarar og eftir­lønar­ veitarar. Uppskotið er í stóran mun irreversibult, t. e. avgerðin kann ikki gerast umaftur, um landskassin fyrst hevur tikið peningin inn í skatti, og síðan nýtt hann til økta nýtslu ella lækking av skattum. Uppskotið broytir av­gerð­ argrundarlagið fyri lang­sikt­ aðum íløguavgerðum hjá øll­um eftirlønar- upp­spar­ ar­um, og kann tískil føra til, at eftirlønarupp­spar­ingar­ hugurin ávirkast mun­andi. Undirritaðu fara tí staði­ liga at mæla frá, at eitt tí­ líkt uppskot verður framt í verki, uttan so, at fakliga væl grundað lýsing av av­ leiðingunum verður gjørd fyrst. Undirritaðu hava bert lýst tey viðurskifti, sum kunnu lýsast við stuttum skotbrái. Uppskotið økir um fíggj­ ar­politiska rásarúmið uppá stutt sikt við umleið 150 mió. kr. árliga fyri land og kommunur tilsamans, og uppí umleið 300 mió. kr. ár 2020. Longri frammi í tíðini, aftaná 2030, missur lands­ kass­in 3-400 mió. kr. ár­liga, av tí at útgoldnað eftir­lønar­ uppsparingin ikki tá kann skattast. Fyri at finna fram til, í hvønn mun hesin lang­sikt­aði missur kann fáast inn­anaftur við ætlaða eftir­lønar­skatt­ inum, er neyðugt at gera eina greining, ið lýsir ávirkanina á fíggjarviðurskifti landsins uppá longri sikt, og sum eisini tekur stóru demografisku forskjótingarnar komandi árini við í metingarnar. Útreiðslutrýstið á lands­ kassan verður munandi størri í framtíðini, tí útreiðslurnar til fólkapensjón og eldrarøkt og sjúkrarøkt veksa skjótt. Verandi skattaskipan førir við sær, at vaksandi talið av eldri fólki hava fíggingina við sær við teirra egnu efti­ rlønaruppsparing. Ivasamt er hvussu skatting av eftirlønarinngjøldum fer at ávirka fíggjarviðurskifti landsins og búskap landsins uppá longri sikt. Undirritaðu skulu tí sum nevnt omanfyri, staðiliga mæla frá, at uppskotið verð­ ur framt í verki, uttan so, at fakliga væl grundað lýsing av avleiðingunum verður gjørd fyrst. Tórshavn, 11. november 2011 Pensjónsnýskipanararbeiðsbólkurin Fíggjarmálaráðið Kári Petersen Ina Hammershaimb Atli Suni Leo Nú er borgarliga samgongan veruleiki, og samgonguskjalið er undirskrivað. Longu áðr­ enn skjalið var liðugt orðað fór nýggja samgongan í hernað móti samlaðu fak­ felags­rørsluni við at skatta pen­sjónsgjøld við inngjald í staðin fyri við útgjald, sum higartil, og vísir aftur teimum negativu árinum fyri hvønn uppsparara, sum av tí stendst. Eitt ótrúligt háttalag at leggja frá landi við hjá nýggju samgonguni, og arro­ gansan og niðurgeringin av arbeiðandi fjøldini hjá nýggja liðnum í Tinganesi er ikki til at misskilja! Eg vóni at somikil stirðil er í fak­ feløgunum, at síðsta orðið er ikki sagt í hesum máli! Men samgongan hevur sett full segl fyri at broyta vælferðarsamfelagið grund­ leggjandi, skal ein trúgva sam­gonguskjalinum! Og tvinni eru høvuðsmálini: lægri skatt til tey ríku og hækkaður blokkur úr Dan­ mark. Her verður onki ball­að inn, sokallaður flat­skatt­ur, beinleiðis úr val­skrá fólka­ floksins, við 40 prosentum í skattatrekki verður settur í verk, harav 20% fara í lands­kassan, og so hini 20% ella har á leið fara í komm­ unu­kassarnar. Ongin pro­ gressivtetur í landsskattinum, t.v.s. at skattaprocentið hækk­ar stigvíst við øktari inn­tøku, populert sagt, at breið­astu herðarnir bera tyngstu byrðarnar, finst ikki í flatskattaskipanini, sum annars hevur   verið gald­ andi øll árini síðani 1948, tá heimastýrið fór undir at krevja skatt inn her í Føroyum, eftir norður­lendsk­ um leysti. Men nú er so liðugt við tí!! Og kommunuskatturin hevur aldri havt progressitet eftir inntøkustiganum, so har er onki nýtt undir sólini! Nú skulu knappliga ØLL vera so øðiliga líka, tá um skatt ræður, 40% í part, ger so væl, ríkur ella fátækur! Hvat merkir so tað fyri hvønn borgara í hesum landi? Jú, øll sum forvinna 260. 000, kr. um árið fáa tað sama í skatti sum higartil. Men so fer ójavnin og órætturin at vísa seg: øll sum tjena minni enn 260.000 kr, t.d ein pedagogur ella ein arbeiðari, fáa MEIRI í skatti, meðan tey sum fara upp um 260.000 kr, tey fáa  SKATTALÆTTA - longri uppi á inntøkustiganum tú ert, bíligari sleppur tú í skatti, t.d, toppar ein skipari ella stjóri við 1,2 mill kr í inn­tøku og fær 82.000 kr í skattalætta. Hetta er tá borgar­ligur politikkur er best: tak frá teimum fátæku og gev teimun ríku!! Er hetta borgarliga framtíðin hjá Jørgeni -   so gerið so væl!? Skilji væl, at Jenis av Rana fekk kaldar føtur, áðrenn undir­skriftin skuldi setast undir samgonguskjalið, tí nú er so sligið fast, at orðini hjá Jenisi ikki stóðu   til trúgv­ andi, sum søgd vórðu aftur og aftur undir valstriðnum: Veljarin veit, hvar hann hevur Miðflokkin! At selja seg til hin grábeinta, tað er tiltikið! Hvussu skal so henda lækk­ingin í skattinum fremj­ast? Jú m.a. við at fara til Dan­markar at fylla uppí tóma skattaposan! At krevja 200 mill. kr meiri í donskum blokki, tað er “loysnin” hjá blokkasamgonguni, har allir sokallaðu fullveldis­ flokk­arnir fyri tað kundi skift navn til Fólka(f)blokk­ ur, Miðblokkur og Sjálv­ stýrisblokkur! Fyri at fáa skemtið fullkomið, so hava blokkaflokkarnir eisini nøk­ ur orð um at arbeiða fram ímóti sjálvstøðugum búskapi – hvussu langt út kann man vassa??? Mangur hampa sambandsmaður, sum altíð hevur sett tað at klára seg og síni í hásætið, hann má vera hámur, nú biddarafylgið er á veg til Danmarkar? Sama dag sum undir­ skriv­að bleiv í Nesinum, so kunngjørdi danski fíggjar­ málaráðharrin, at danir máttu gjalda 5,5 milliardir afturat í skatti og avgjøldum   fyri at fáa fíggjarlógina fyri komandi ár at hanga saman – og vit fara at krevja meiri blokk frá dønum, sum skylda meiri enn vit gera, fyri at geva okkara vælbjargaðu ein skattalætta – hetta er ómans­ligt og óvirðuligt fyri allar føroyingar út um alt sømiligt mark!! Rodnar ongin?? Og hvat fara danir at siga til slíkan asosialan skattapolitikk, fíggjað við teirra pengum?  Kassadaman í Bilka sleppur at gjalda fyri hetta borgarliga svansið! Stóra talið av føroyingum verður persónliga verri fyri av flatskattinum – sam­ felagið bløðir og vælferðar­ tæn­asturnar versna, tí fígg­ ingarkeldurnar torna upp. Ùrslitið kann lættliga verða, at vanligi føroyingurin sting­ ur í sekkin, meðan vit fáa onkran ríkiskropp higar, har skattaskjólið er eyðsýnt – her er vandi á ferð. Illa fóru Føroyar. Lægri skatt til tey ríku –hækkaðan blokk úr Danmark! Johan Samuelsen