fríggjadagur 16. juni 2000síða 3

5 tíðindablaðið sosialurin Nr. 113 - 16. juni 2000 4 tíðindablaðið sosialurin Nr. 113 - 16. juni 2000 Tað kemur meiri enn so fyri, at fløskupostar reka á land í Føroyum. Og tað kemur eisini fyri, at lívlangt brævaskiftið og vinalag spyrst burturúr hesum fløskupostum. Men, hvussu tað fer at roynast hjá átta ára gomlu Sólvu T. Rúnadóttir av Tvøroyri er ov tíðliga at siga nakað um enn. Nú ein dagin í góð- veðrinum herfyri var hon farin við ommuni og abb- anum og tveimum systk- inabørnum yvir í Tjalda- vík við gørnum. Meðan gørnini stóðu fóru tey upp á hólmin ein túr og í mølini har fann hon eina klára fløsku við onkrum í. Tá ið málið varð kannað nærri, vísti tað seg at vera ein fløsku- postur. Og hann kemur heilt úr Noregi. Tað er ein drong- ur í Oslo, sum eitur Henning, ið hevur sent fløskupostin beint fyri at hann fylti 11 ár í desemb- er í 1998. Sostatt hevur fløsku- posturin ligið hálvtannað ár í sjónum, nú hann varð funnin. Sólva T. Rúnadóttir ætlar sær nú at skriva til Henning og fortelja hon- um, at hon hevur funnið postin. –Áki– Herfyri fann Sólva T. Rúnadóttir á Tvøroyri ein fløskupost, sum hevur rikist í sjónum í hálvtannað ár Fann fløskupost í Tjaldavík Smyril liðugur í næstu viku Arbeiðið uppá Smyril á skipasmiðjuni á Skála gongur sum ætlað. Men skuldi tað endað galið, fer Claymore ongan veg ÁKI BERTHOLDSEN Arbeiðið upp á Smyril á skipasmiðjuni á Skála, gongur sum ætlað. –Tey feskastu boðini av Skipasmiðjuni á Skála siga, at Smyril verður liðugur til avtalaða tíð, sigur Magnus Magnussen, tekniskur stjóri á Strandferðsluni. – Avtalan við skipasmiðj- una var, at Smyril skuldi vera liðugur tann 21. juni, tað er týsdagin, og tað fer at halda. – Men so er eftir at vaska og rudda, áðrenn hann verð- ur settur í sigling aftur. Men hendir ikki okkurt heilt óvæntað, verður Smyr- il settur aftur í sigling mitt í komandu viku. Sostatt skuldi ongin vandi verið fyri jóansøkuni, sum verður í Vági komandi viku- skiftið. Uttan at fara í smálutir, sigur Magnus Magnussen, at tað eru stórarbeiði, sum eru gjørd uppá Smyril hesa tíðina, hann hevur verið á beding. Nú verður hann málaður, umframt at teppi skulu skiftast o.s.fr. –Men tað hava verið lang- ir arbeiðsdagar á skipasmiðjuni, heilt upp í 16 tímar, tí tá ið eitt so gam- alt skip verður kannað, er altíð okkurt óvæntað at finna, sum eisini skal gerast. Tað einasta, sum hevur verið eitt sindur „spenn- andi“, er, at stabilisatorarar- nir hava ikki virkað. – Ein serkønur breti skuldi koma til Føroyar at kanna teir hesa vikuna. –Men eftir, at hann hevur kannað málið, er tað nú greitt, at brekið er ikki so álvarsligt, at tað broytir, sigur Magnus Magnussen. Claymore ongan veg Annars hevur tað gingið sum rótasúpan í Suðuroy, at avloysaraskipið hjá Smyrli, Claymore, er selt, og skal undir øllum umstøðum av landinum longu mánadagin. Men hetta avsannar Magnus Magnussen av- gjørt. –Eg kann vissa suðuroy- ingar um, at Claymore fer ongan veg, fyrrenn Smyril er komin aftur í sigling. Hann sigur, at Strand- ferðslan hevur leigað Clay- more í seks vikur. – Men vit hava rætt til at leiga hann í 30 dagar aft- urat. – Sostatt kunnu vit, í ring- asta føri hava Claymore til síðst í juli mánaða, um so skuldi verið, sigur Magnus Magnussen. Politikarar hava funnist at tykkum fyri at koyra Smyril á beding á hásumri, tá ið ferðafólkastreymurin er størstur, heldur enn at bíða til seinni í ár? –Skipasýnið krevur, at eitt ferðamannaskip skal á beding einaferð um árið. – Men tá ið tangatoppurin fór, høvdu vit eina avtalu við skipasýnið um, at tað skuldi gerast aftur, næstu ferð, Smyril fór í dokk og tað var í apríl, mei í ár. Og tað varð góðtikið. – Sostatt høvdu vit eina greiða avtalu við Skipasýn- ið og hana máttu vit halda. Magnus Magnussen sig- ur, at hann veit ikki, um tað hevði loyst seg at søkt skipasýnið um loyvi at út- seta arbeiðið eina tíð afturat. – Men skulu vit alla tíðina reka okkara flota við undan- taksloyvum frá Skipasýn- inum, verður tann kvota eis- ini uppbrúkt einaferð. – Vit mugu eisini vísa, at vit hava ein vilja til at hava viðurskiftini í rættlag og at hava trygdina í lagi, sigur Magnus Magnussen. síðstu løtu, at Norrøna fekst at røkja siglingina. Og í ár hevur Strandferðslan leigað Claymore, sum verri enn so nøktar tørvin og sum tí eis- ini hevur elvt til misnøgd yvirhøvur- og ruðuleika inn ímillum. Men á samferðslufundin- um varð eisini tosað um framtíðar samferðsluna í- millum Suðuroynna og meginøkið. Má á fíggjarlógina Á samferðslufundinum var full semja um, at viðurskift- ini í samband við árliga eft- irlitið hjá Smyrli, eru als ikki nøktandi. Tí heitti fundurin á løg- tingsmenninar um at kanna møguleikarnar fyri at seta játtanina til eitt avloysara- skip fyuri Smyril beinleiðis á fíggjarlógina, tí so kundi ongin ivi vera um, at pen- ingur var tøkur til endamál- ið. Og sostatt skuldi Strand- ferðslan ikki aftur komið í hesa støðuna, at eitt væl- hóskandi hóskandi avloys- araskip glapp henni av hondum, tí hon hevði ikki ráð til at leiga tað. –Farleiðin ímillum Suð- uroynna og Havnina er landsvegurin hjá suðuroy- ingum til miðstaðarøkið. – Og eins og onnur vega- strekki í landinum, eigur hetta „vegastrekki“ eisini var verða røkt og hildið á einum tryggum støði, var niðurstøðan á fundinum. Á fundinum varð eisini ynski sett fram um, at fleiri túrar blivu við tyrluni ímill- um Suðuroynna og Havn- ina. Eitt nú varð tosað um at fáa túrin sunnumorgin aftur. Fyrr varð eisini flogið til Suðuroy sunnumorgnar, men hesin túrurin er nú av- tikin. Men fundurin fegnaðist eisini um, at skjøtil er settur á arbeiðið at útvega eitt nýtt skip fyri Smyril. Og semja var um, at skip- ið, sum ætlanin er at byggja, og sum suðuroyingar vórðu kunnaðir um á almennum fundi í september í fjør, verður ein stórur bati. Sostatt hava suðuroyingar slept kravinum um, at fáa tvíkilju at sigla ímillum Suðuroynna og Havnina. Suðuroyingar hava havt umboð í nevndini, sum fyri- reikar nýggjan Smyril og tann nevndin er nú samd við Strandferðsluni í, at eitt vanligt skip er tann besta loysnin, tí ein tvíkilja av- lýsir ov nógvar ferðir fyri veður. Á fundinum varð full- komilig semja um, at nýggi Smyril skuldi vera álitið í ferðasambandinum ímillum Suðuroynna og Havnina. Men alt, sum kundi koma afturat fyri at økja túratalið var kærkomið. Og á tí økinum brutu suð- uroyingar eitt tabu, sum teir hava hildið rættiliga fast um í fleiri ár. Og tað er tankin um at eisini at hava eitt skip at sigla ímillum Hvalba og Sandoynna afturat Smyrli. Hesin tankin hevur verið bannlýstur í Suðuroynni, men á hesum fundinum vóru fleiri, eisini løgtings- menn fyri Suðuroynna, sum nevndi hetta sum ein møgu- leika at fáa fleiri túrar. aft- urat Smyrli. uroyarsiglingina ta tíðina, Smyril er í dokk. Onkuntíð hevur Dúgvan siglt, men tað eru suðuroy- ingar so misnøgdir um, tí hon nøktar ikki tørvin, at Tvøroyrar Býráð hevur beinleiðis samtykt, at hon fær ikki keipláss á Tvøroyri. Tað eina árið var tað í Fundurin er ein avleiðing av teimum ótryggu viður- skiftunum, sum ár eftir ár stinga seg upp, hvørja ferð, Smyril skal á beding til eft- irlit- og tað er einaferð um árið. Næstan hvørt á er heilt til tað síðsta stórt ivamál um, hvat skip fæst at røkja suð- herfyri. Suðuroyar Kunningar- stova hevði boðað umboð- um yri øllum bý- og bygda- ráðunum í Suðuroynni, um- framt løgtingsmonnunum fyri Suðuroynna, til fundar at tosa um samferðsluvið- urskiftini ímillum Havnina og Suðuroynna. ÁKI BERTHOLDSEN –Tað er neyðugt, at eitt av- loysaraskip fyri Smyril kemur beinleiðis á fíggjar- lógina. Hetta var ein niðurstøða á samferðslufundinum, sum Suðuroyar Kunningarstova skipaði fyri nú ein dagin Avloysaraskip fyri Smyril má á fíggjarlógina – Smyril verður liðugur á skipasmiðjuni tá ið vit hava avtalað, at hann skal vera liðugur, Og tað er týsdagin, sigur Magnus Magnussen, tekniskur stjóri á Strandferðsluni støðirnar kring landið Í Gundadali tel. 31 47 70 Í Kollafirði tel. 42 10 83 Í Saltangará tel. 44 91 33 Í Klaksvík tel. 45 73 53 Í Sørvági tel. 33 20 01 Í Leirvík tel. 44 33 60 Í Skálafirði tel. 44 12 00 VIKA 24 VIKA 24 1 American Pie 1 American Pie 2 Instinct 2 Instinct 3 Thomas Cr 3 Thomas Crown Af own Affæren en 4 4 Fight Club Fight Club 5 5 Deep Blue Sea Deep Blue Sea 6 T 6 Teaching Mrs. T eaching Mrs. Tingle ingle 7 End of days 7 End of days 8 She's all that 8 She's all that 9 Star W 9 Star Wars ars Den usynlige fjende Den usynlige fjende 10 I Kina spiser de hunde 10 I Kina spiser de hunde p e t u r & p e t u r 3 2 0 8 7 0 The Hounting Blue Streak Dánjal Højgaard Boðskapurin er greiður. Føroyingar mugu sjálvir avgera framtíð sína. Uttan uppílegging frá grannalond- unum. Tað halda tríggir norður- lendskir ráðharrar, sum hava verið á fundi millum norðurlendsku samstarvs- ráðharrarnar í Føroyum hesa vikuna. Spurningurin um framtíð- arstøðu Føroyar hevur kort- ini ikki verið umrøddur á fundinum. - Hetta er ikki rætta forum at viðgera slíkt mál, slær íslendski ráðharrin, Siv Friðleifsdóttir, fast. Kortini eru ráðharrarnir úr Íslandi, Noreg og Finn- landi sinnaðir at gera við- merkingar til, hvussu tað er at vera granni hjá einum landi, har stýrið ætlar sær fullveldi. Virða úrtslitið Finski ráðharrin, Jan Erik Enestam, sigur, at spurning- urin um ein sjálvstøðugan føroyskan stat ongantíð hevur verið viðgjørdur í finsku stjórnini. - Finnland hevur yvirhøv- ur ikki viðgjørt hendan spurningin. Hetta er eitt mál, sum einans viðvíkur Føroyum og Danmark, og vit virða tað úrtslit, sum kemur burturúr, sigur Jan Erik Enestam, sum umsitir verjumál í finsku stjórnini. - Hetta er ikki eitt mál sum finska stjørnin eigur at leggja seg út í, leggur hann afturat. Innanhýsis mál Í Íslandi hevur forsætisráð- harrin eftir fyrispurningi úr Altinginum játtað at mekla millum Føroyar og Dan- mark, gerst tað neyðugt. Ís- lendski ráðharrin, Siv Frið- leifsdóttir leypur kortini ikki framav. - Hetta er eitt innanhýsis- mál, sum føroyingar sjálvir viðgerð nú. Vit skulu ikki leggja okkum beinleiðis út í hetta. Hetta er eitt mál, sum føroyingar sjálvir mugu taka støðu til, sigur Friðleifsdóttir, sum umsitir umhvørvismál í íslendsku stjórnini. Viðkemur ikki okkum Norski ráðharrin, Jørgen Kosmo, heldur, at spurning- urin um føroyskt fullveldi hevur einki við Noreg ella norðurlond at gera sum so. - Hetta málið viðkemur okkum ikki. Hetta avgera føroyingar sjálvir. Hetta er hvørki eitt mál fyri norður- lond ella fyri Noreg. Hetta málið mugu føroyingar og Føroyar loysa í samstarvi við Danmark, sigur Kosmo, sum umsitir arbeiðaramál í norsku stjórnini. - Viðurskiftini millum Noreg og Føroyar verða ikki broytt um Føroyar fáa fullveldi ella halda fram saman við Danmark, sigur Kosmo. Ikki sum Baltalond Umboð fyri landsstýri hava í donskum fjølmiðlum tengt sjálvstýristilgongina í Før- oyum saman við hana í balt- isku londunum. Sagt hevur verið, at stívrenda danska støðan er í andsøgn við ta hjálp, danir í síni tíð veittu baltum, tá teir loystu frá gamla Sovjettsamveldinum. Men samstarvsráðharrar- nir í Íslandi, Noreg og Finn- landi tykjast at halda lítið um samanberingina hjá landsstýrisumboðunum. - Hatta er hvør sítt. Balt- isku londini vóru hertikin av Sovjettsamveldinum undir kommunismuni, og søguliga bakgrundin hjá Føroyum er jú ein onnur, sigur norski ráðharrin, Kosmo. Finski ráðharrin, Enest- am, sum eisini umsitir tey sonevndi nærøkini hjá Finnlandi - Russland og baltalond, dámar sera illa spurningin. - Hevur tú okkurt skila- gott at spyrja um, so skal eg svara. Men hesum kjak- inum vil eg ikki vera við í. Hetta viðkemur slett ikki Finnland. Vilja føroyingar hava loysning so er tað í lagi fyri Finnland. Vilja teir ikki tað, er tað eisini í lagi fyri okkum. Íslendski ráðharrin, Siv Friðleifsdóttir, tekur undir við norska starvsbróðuri Kosmo. Føroyar og balta- lond eru hvør sítt heldur hon og hevur hug at slætta sjógv: - Vit eru so mikið fólkalig í norðurlondum, at vit fara ikki at leggja okkum út í eitt innanríkismál, sum her er talan um. Føroya fólk má avgera, hvat tað vil í hesum stóra máli. Tað hevði ikki verið til gagns fyri nakran, um onnur lond av álvara koma upp í leikin, sigur hon. Einki verður broytt Spurninguri er um tað fær nakrar avleiðingar fyri sam- starvið millum norðurlond, um ríkisrættarliga støða Føroya verður broytt. Norski ráðharrin heldur ikki, at hetta fer at hava nakran praktiskan týdning fyri samstarvið. - Avleiðingarnar vera sera smáar. Føroyar taka sum er lut í norðurlendska sam- starvinum, og hetta fara tær eisini at gera, um so er at tær vera eitt sjálvstøðugt ríki. Eg vænti ikki at hetta fer at hava nakran praktisk- an týdning, sigur Kosmo. - Norðurlond eru friðarlig lond, har demokratiið vald- ar. Vit tosa saman um allar trupulleikar, sigur hann. Og finski ráðharrin, Ene- stam er púra samdur: -Eg dugi ikki, at sígga, at tað fer at gera nakran mun, um vit fáa eitt norðurlendskt ríki afturat. Tað hevur ongan stórvegis týdning. Íslendski ráðharrin, Frið- leifsdóttir, heldur hinvegin, at spurningurin um leiklut Føroya í norðurlendskum høpi er ikki so einfaldur at svara: - Hetta veldst um, hvørja støða føroyingar fáa í Norð- urlandaráðnum og norður- lendska ráðharraráðnum. Tað verður sjálvsagt ein samráðingarspurningur. - Sjálv haldi eg, at vera Føroyar eitt sjálvstøðugt ríki so er tað púra nattúrligt, at tær fáa sjálvstøðuga umboð- an í Norðurlandaráðnum í ráðharraráðnum, sigur hon. Norðurlond varin í fullveldismálinum Fullveldið er eitt innanhýsismál millum Føroyar og Danmark. Støða Føroya kann ikki sammetast við støðuna hjá baltisku londunum, tá ið tey loystu. Tað halda norðurlendsku samstarvsráðharra- rnir úr Norra, Íslandi og Finnlandi, sum hava verið í Føroyum hesa vikuna Samstarvsráðharrarnir í Finnlandi, Íslandi og Noreg vóru mikudagin útferð við Norðlýsinum. Í tí viðbrekna fullveld- ismálinum tykjast teir vera í sama báti. Úr stýriborði finski verjumálaráðharrin, Jan Erik Enestam íslendski um- hvørvisráðharrin, Siv Friðleifssdóttir og norski arbeiðaramálaráðharrin Jørgen Kosmo. Mynd: Jens Kristian Vang