mánadagur 5. desember 2011síða 25

25 Mánadagur 5. desember 2011 · Nr. 141 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Nøvn Munnu tjøldrini fram við vegnum til Æðuvíkar fara at sakna Jóannes Lind, tá ið tey koma heim aftur á Græk­ arismessu ella har á leið? Jóannes saknaði tjøldrini um veturin og á hvørjum ári gramdi hann seg um at tey blivu færri og færri. Og tað sama var við ternunum hóttandi yvir høvdinum og lógvunum undir bakkunum. Hann helt, at alt broyttist og náttúran broyttist og hann sjálvur eisini. Jóannes telur ikki fleiri tjaldursreiður og hann gong­ ur ikki longur og undrast í náttúruni, sum var hansara ytri heimur og bara eitt mikro­kosmos í mun til tann víða heim, sum lá aftanfyri hansara pannu og djúpt inn í sálini, inni í honum sjálvum, har bæði Gud og profetarnir og sjálvasti hin versti huser­ aðu í bestu foreining. Og so­leiðis er eitt heilskapað menn­iskja. “Kreftin kemur innan í frá, skal eg siga tær, tað segði mamma altíð,” segði Jó­ann­es, fyrstu ferð eg hitti hann soleiðis rættuliga upp á tvey mans hond. Hetta vóru tey allarfyrstu orðini, hann segði við meg. Tað var á eini sjúkrastovu á B6 á lands­ sjúkra­húsinum í februar mán­að í 2002 og hvørgin var komin av fríum vilja. Og vit vóru ikki sjúkari enn so, at vit kundu práta og tað gjørdu vit. Tað var farið um midnátt og prátið gekk framvegis og klokkan var vorðin fýra, og enn sprellaði tungan, sum ein kimilig slanga, aftanfyri hond­stoypta tanngarðin, sum hevði hug at detta niður við­hvørt. Nú linkaði gamli, fall í djúp­an larmandi svøvn og í løt­um helt hann ondini so leingi, at eg helt, at nú vóru boð eftir honum. Og so­leiðis var ikki. Har var ong­in líggi at hóma og ongin skuggi ella kappi og knapp­liga brast á aftur sum hvøll­asta eystan­ brim niðri á hell­uni í Æðuvík, og eg visti, at Jóannes enn var á lívi, hansara løta var ikki komin. “Kreftin kemur innan í frá og eg havi havt hana sum barn. Mamma lærdi meg at liva við henni og kreftin er har og hon ger einki.” segði Jóannes, tá ið havragreyturin var niður um komin og hann setti seg vælhýrdan í songina at práta við sukurmolanum millum varrarnar og rúkandi kaffi á náttborðinum. Forholdið til toftamenn var so sum so og forstandara­ skap í heilatikið hevði hann ikki so nógv til yvirs fyri. “Tað er alt mín slekt á Toft­ um veitst tú í móðurætt og man má vera góður við sína slekt, man velir hana ikki sjálvur, mann kann siga, at tú arvar hana, segði Jóannes og hevði ikki hug at práta meira um toftamenn og allar skyldmenninar har. Hann situr og grunar og veit ikki heilt hvønn vegin prátið skal fara. Og nú lýsn­ aði hann í andlitinum. Bros­ið gerst sjónligt, eygna­brýr­nar lyftast og strekkja seg nið­ arlaga á pannuni sum tveir bogar og hárið í vang­un­ um dandar við. Blonku eyg- uni dýpast og skyggja grá, hann grunar og hann gerst sælur og setningurin kemur spentur og kvikliga út um varr­arnar, meðan tungan stýr­ir øllum innanfyri. Og alt hetta maskinarí fer í gongd, uttan at Jóannes nýt­ ist at stýra nøkrum. Hetta hendir bara av sær sjálvum, tí Jóannes hevur fingið ein tanka og vil, at hesin tank­in skal hoyrast sum ein setn­ing­ ur í svingandi ljóðbylgjum í luftini aftur við mínum oyrum. Hann veit ikki hvussu tungan og varrarnar bera seg at við at fáa setningin sagdan, líka so lítið sum hann veit hvussu kemiska verksmiðjan niðri í maganum nú umgerð havragreytin til óteljandi føðsluevni, sum tær óteljandi milliardirnar av kyknum í mannakroppinum hava tørv á. Jóannes og vit øll onnur duga bert sjálvi at stýra einum brotparti av øllum tí vit eru. Restin hendur av sær sjálvum. Vit anda ikki, vit sodna ikki, vit pumpa einki blóð. Tað hedur bara uttan at vit rætta hondina frá síðu. Og sálin, tað vit veruliga eru, har sjálvasti Gud býr í hvørjum einstøkum av okk­ um, tann partin kenna vit slett ikki og halda okkum skeivt vera nakað heilt ann­ að, ein forgeingiligur kropp­ ur. Jóannes hevur ongantíð verið so livandi, sum júst tann dagin, hann var borið til gravar og deyðin er ikki til og hevur ongantíð verið tað. Hann er bara eitt skiftið í ævinleikanum. “Tú veitst, slektin kemur ikki bara einastaðni frá, sjálvt um eg var ógvuliga góð­ur við ommu á Toftum. Eg havi eisini slekt úr Gøtu og á Viðareiði og ikki minst í Svínoy, har pápi var ættaður. Tey kenni eg ikki so væl, tað ger einki, vit eru í familju allíkavæl. Og tey á Toftum, tey hava vit altíð. Nú er stovugongd og Jó­ ann­es er í hørðum orðadrátti við yvirlæknan. Hann kann góðtaka av heilum hjarta og uttan andstøðu, at hann hev­ ur fingið gamla­manna suk­ ursjúku, men sukur­molanum aftur við kaffi vil hann ikki sleppa. Hann vendur sær móti mær og kveitir ilsliga aftur um seg, meðan læknin fer út. “Kaffi uttan sukurmola, hvat hugsar hann fyri sær, hasin doktarin? Eg skal hava tveir molar, eg drekki ikki kaffi uttan tveir sukurmolar, og harvið verður tað.” “Mær hevur altíð dámt so væl søtt, men alt við máta, hóast vit øll snýta eitt sindur, kanska doktarin eisini.” Okkara vegir hittust aft­ ur í Runavík nøkur ár seinni. Har fór hann sving­andi kálva­ knýggjaður við knø­unum eitt sindur sam­an eftir vegnum við Brotið, har hann gekk til handils. Ein beriposi hekk í báðum hondunum afturi á lendunum og niðureftir. Hann gekk hyggjandi eitt sindur á skák upp í loft og blídni var framvegis í eyg­ unum. Eg hitti hann, koyrdi hann til Æðuvíkar onkuntíð. Ì summar bleiv tað til eina samrøðu, til eina blaðgrein í barnaheimi hansara í Æðu­ vík. Vit vóru væl. Hann skuldi ein har­ mon­iku­túr við Norrønu í summ­ar og har skuldi hann hava ein drink pyntaður við eini pappírsparaply. “Men grúuliga lítið av sterk­um í,” legði hann aftur at. “Eg havi ongantíð verið brenni­ víns­maður og eg vil siga ja, mær dámdi sum ungur ein sopa eins og hinir.” Um hann hoyrdi harmoniku í summar veit eg ikki, men innan í sær sjálvum hoyrdi hann tónleikin frá undanfarnum ferðum við Norrønu. “Mær hevur altíð dámt so væl har­ moniku og eg vil siga musikk og sang.” “Kreftin kemur innan í frá segði mamma. “ Og nú er kreftin komin út. Fyri fáum vikum síðani var Jó­annes Lind lagdur inn á lands­ sjúkrahúsið. Fólk, sum høvdu vitj­að hann søgdu, at hann var ikki til at kenna aftur, so nógv eldur var hann seinastu dagarnar. Hann var inni á Ellis og Røktarheiminum og vendi og fór síðan aftur á Lands­sjúkrahúsið. Hann sløkn­aði í vikuni 76 ára gam­ al og er nú á víðari fløtum, har meira samljóð er millum hansara blíða sinni og veru­ leikan. Og heldur ikki Jó­ annes Lind livdi til fánýtis og hann ríkaði eisini mítt lív og tað takki eg honum fyri. Jústinus Leivsson Eidesgaard Jóannes Lind úr Æðuvík til minnis SunnudagSSkúlin í Ebenezer er hvønn sunnudag kl. 12.00 Øll eru hjartaliga vælkomin! EbEnEzEr