mikudagur 7. desember 2011síða 17

17 Mikudagur 7. desember 2011 · Nr. 142 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 for de penge, der kommer ind fra fårene". Føroyska og útlendska lúsin Um okkum dámar, tað ella ikki, so hava danskarnir, sum ikki einaferð, eyguni við sær, tá ið teir ferðast og síggja menturnarvirði og eru ikki bangnir fyri at stuðla. Tað sum vit halda vera stórt, fyllir ikki nógv í teirra umhvørvi og millum teirra glæstriborgir, men teir síggja eitt ella annað, nakað meir. Onkur vil siga - tað eru onnur eisini - ja, púra rætt. So seint sum í seinastu viku var hátíðarhald í Norðurlandahúsinum, har bók - Danse og sanglege på Færøerne, var løgd fram, um gomul dansispøl í Føroyum, sum ein týsk kvinna hevur staðið fyri - skrivað og samlað inn tilfar, um alt Føroyar Ny Carlsbergfonden Mentanin byrjar, tá ið vit vakna upp um morgunin, tá ið vit stíga fótin út um songarstokkin, - nógv virðir, sum vit burdu sæð uttan nakað, men vit hava ógvuligani ilt við at síggja tað. Hvat er galið, tað mugu gudarnir vita, eitt gróthús meir ella minni, sum ikki stendur í vegin, kann ikki gera tað, at tað er óliviligt í Føroyum. Ny Carlsbergfonden vildi stuðla við 2. mill. og verða við til framhald av fornfrøðiliga arbeiðnum í 1995, men Jarðarráðið fekk nú jólastjørnur í eyguni, so mikið nógvar, at Ny Carlsbergfonden tók sína tilsøgn aftur. Óvanligur forn­minnis­ grunnur fyri Koltur Í 2003 stovnaði Føroya Jarðarráð ein løgnan grunn fyri Koltur, til at varðveita forminnini. Her skal eg minna á, at í 2003 var alt í ordan, Onki av fornminnunum - fyri at brúka tað orðið, var í vanda ella til at fella. Men vandin kom í, í 2003. Stovnsfæð grunnsins er býlingurin Heima í húsi. Hesar 800.000,-kr sum Føroya Forngripafelag hevði brúkt til at byggja upp og umvælt fyri í Koltri, fer Føroya Jarðarráð inn og tekur og kvitterar Føroya Forngripafelag við einum sparki. Gud viti um hesi havnafólkini, Gunnar Hoydal, Høgni Mohr, Malan Johansen og Magni Arge, visti um, hvat tey fóru inn til - men nú vóru tey so har. Her kenni eg meg aftur, við­ víkj­andi viðferðíni hjá Forn­ gripa­felagnum, har eg fekk bræv handað frá festaranum 11. oktober 1993, um bann at koma uppá land aftur í Koltri uttan so at hetta var sambært avtalu við festaran. Har var Jógvan Páll Lassen advo­katur hóast alt, so meir menn­ iskaligur, at hann skrivar til mín, at eg kundi sleppa í Koltur til jóla­ aftan, hann tók atlit til gæsnar og garnatálgina! Gløgt er gestsins eygað Stórt spell, at tann visiónin, sum bleiv sett í gongd 1992, ikki kundi halda ótarnað fram. Eitt er tað, at festið fór á aðrar hendur, men tað kom absolut í skeivar hendur. Eitt bakkast fyri tey siðsøguligu virðini á oynni - ein inrás av fremmanda fólki. Orðatakið sigur at gløgt er gestsins eyguni - tíanverri lógu eyguni eftir í Havn. Tvíeyggjaða svørið hjá Jarða­r­ ráðnum, at varveita antikvarisku og siðsøguligu virðini og samstundis útihýsa teimum, sum høvdu víst sínar góðu dygdir, hevur verið til stóran skaða. Tað ljóðar væl, at varðveita antikvarisku og siðsøguligu virðini. Einaferð enn, her lekur millum teori og praksis. Hinvegin, rakar hetta beint í hjartað hjá nógvum, sum hava áhuga í fornfrøði - tað er so ein máti at gera tingini uppá, tá ið ein hevur handabak á báðum síðum. Tjóðargarður hvat er tað?. Eg veit ikki og kann heldur ikki ímynda mær tað heldur. Havi verið á Kennedy Space Centri á Cape Cannaveral, Florida - har ein kundi síggja varðveitt deyð ting, um eina farna tíð. Og síggja ta ljóslivandi framtíðina - útviklingina saman vi øllum livandi verðum, fuglalívi og djóralívi, fyri amerikanararnar er hetta ongin trupulleiki, ein fragd fyri eygað at síggja livandi allegatorar ímillum rakettirnar. Hesa avbjóðingina skulu vit taka upp í okkara egna pinkulítla landi. - Lukkan er ikki at avskaffa ella steðga farnari tíð, fyri at fremja eitt annað. Tá er betur at steðga á og taka upp avbjóðingina, lætt er tað ikki. Silvurspenni á danskar skógvar sær gott út og er ikki skeift, um rætt verður atborið. Mistrivnaður frá fjøru til fjals Í dag er ongin ivi. Nógv harmast um tann mistrivnaðin, sum kom í entusiasmuna ella ágrýtni um eitt visionært Koltur frá fjøru til fjals við fornfrøðuligari gransking, søguligum savnsvirðum, djóralívi og gransking av ymiskum slagi. Hetta steðgaði upp í 1995. Í dag verður arbeitt fyri pening frá Mærsk Mc-Kinney Møller grunn­ inum, góðar 5 mill. og tað er so aftur ein nýggj fadæsa. Tvey aldargomul sethús Heima í húsi verða umgjørd til modernað summarhús! So hvør ávirkar hvønn kunnu vit bara meta um. Víðari skrivar Vibeka Spangberg tíðindakvinna á Søndag í 2000 úr Koltri, at -"Gården Heimi í húsi skal sættes i stand, så den ene datter og svigersøn, kan flytte fast til Koltur og der kan bo turister". So her sæst, at tann, áhugaði i fornfrøði var ikki standandi leingi uppi - antin av vegum ella trumlaður niður - tað bleiv gjørt bæði. Tann skjóttarbeiðandi nevndin hjá Føroya Landstýri, har umboðið hjá landstýrinum, Jens John Østerø, um eina antikvariska ser­ skipan, stóð í vegin, síggja vit í dag. Tað forstýrandi elimentið var fornfrøðin og tí bleiv tað útihýst, so at moderniseringin kundi fara fram og nú bleiv tað knapliga eitt hastverk - 5 mill. uppá 3 ár Tað, sum var eftir av einari antikvariskari serskipan varð sett á pall, tí eftir stendur nú ein av fleiri forngripum, forseglaður við oregon pine. Eg hevði vónað, at politisku mynd­ ug­leikarnir fóru aftur at seta seg í stólarnar. Her eru ting hend síðan 1992 og fram er borið villleiðandi pynt, sum teir eru blendaðir av. Drotn­ing Margretha er blivin villleitt tvær ferðir til eitt farvelade besøg í Koltri, tað gevur mær ein mistanka um, at politisku myndugleikarnir seta kikaran fyri tað skeiva eygað. Til drotningar­vitjanina í 1995. sendi eg bræv pr. fax til Bent Klinte Ríkis­ umboðs­mann tann 16. juni 1995 kl. 3:13 AM. um at lata Drotningina sjálva taka støðu til, um hon legði í, at vitja eina okkuperaða ella tiknað oyggj. Er tað ov seint, at rætta uppá hetta nú? Ella vendist tað aftur til fedranagarð til samansjóðing av fornfrøðið og gransking, sum uppruna ætlanin var? - ella tað klassiska - gott er!