mikudagur 14. desember 2011síða 9

9 Mikudagur 14. desember 2011 · Nr. 145 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 grunn­urin helst eisini havt tap av øðrum íløgum. Kanningin av viður­ skiftunum í grunninum hev­ ur avdúkað umstøður, sum kunnu sáa iva um, hvørt nevndin bert hevur virkað sambært lóg um vinnu­rek­ andi grunnar og áhuga­mál­ unum hjá grunni­num, ella um óviðkomandi fyrilit eisini eru tikin. Tað, at somu persónar ganga aftur í nevndunum í Eik Grunni og Eik Banka P/F, kann hava havt við sær dispositiónir, sum hava tikið størri fyrilit til fíggjarligu viður­skifti bankans heldur enn tey hjá grunninum. Umsitingin av Eik Grunni­ num hevur sambært avtalu verið í Eik Banka P/F. Spurn­ ingur kann setast við, um grunnurin hevur havt nøkt­ andi mannagongdir v.m. til tess at tryggja ein fullgóðan rakst­ur. Eik Grunnurin hevur onga stjórn havt, og tískil eru allar týðandi avgerðir tiknar av nevnd grunsins. Mett verður neyðugt at kan­na nærri, í hvønn mun Eik Banki P/F hevur um­ sitið grunnin í samsvari við umsitingaravtaluna. Har­um­ framt eigur gjøllari kanning at fara fram av arbeiði grann­ skoðaran í sambandi við Eik Grunnin. Skráseting Føroya metir, at nevndu viðurskifti elva til neyvari kanningar, til tess at fáa greiðu á, um nevnd grunsins hevur hildið tær skyld­ur og livað upp til ta ábyrgd, ið henni er áløgd eftir grunnalóggávuni, um­ framt møguliga aðrari vinnu­ lóg­gávu. Arbeiðssetningur fyri gransk­ingina Vísandi til § 59 í lóg um vinnu­rekandi grunnar set­ir Skráseting Føroya við hes­ um í verk eina gransking av Eik Grunninum sum lið í eftirlitsarbeiðinum við grunni­num. Ein gjølligari kanning eig­ur at verða gjørd av, um Eik Grunnurin er fyrisitin á nøktandi hátt í samsvari við lóg um vinnurekandi grunn­ar, undir hesum um dispositiónir eru framd­ar uttan at nevndin í grunni­ num hevur havt kunnleika til hesar og góðkent tær, og um dispositiónir eru framdar, sum hava sett ognir grunsins í stóran vanda umframt møgu­liga samanblanding av fíggjarviðurskiftum hjá grun­ni og banka. Heitt verður á gransk­ ingar­fólkið, Eyðfinn Jacob­ sen, advokat um at kanna og meta um nevnd grunsins hevur virkað í sam­svari við lóggávuna, und­ir hesum at bókførsla og ognarumsiting eru framd og eftirkannað á nøktandi hátt í mun til lóggávu og viður­skifti grunsins annars. Har­um­ framt um nevndin hevur virk­að óheft av øðrum, und­ir hesum um nevndin bara hevur røkt áhugamál grunsins og endamál. Við støði í niðanfyristandandi skal serliga kannast: Hvørjar mannagongdir eru gjørdar til tess at tryggja at Eik Grunnurin er nóg óheft­ur av áhugamálum hjá Eik Banka P/F í handilsligum disposi­tiónum við bankan. Eisini skal kannast, um nóg góð­ar mannagongdir vóru gjørd­ar til tess at tryggja, at nevndin tók allar týðandi av­gerðir á nóg upplýstum grund­ar­lagi og í samsvari við lóg um vinnurekandi grunn­ar. Nevndarinnar eftirliti við um Eik Banki P/F hev­ur umsitið grunnin í samsvari við gjørdu um­sit­ingar­av­ talu­na. Undir hesum eigur at verða kannað, um reglurnar um bókføring eru fylgdar. Um framdar eru út­ gjaldingar, útlán ella latin eru fíggjarlig framíhjárættindi á annan hátt til nærstandandi virkir, ella til leiðsluna ella starvsfólk hjá grunninum ella Eik Banka P/F, sum er í stríð við viðtøkur grunsins, ella sum ikki viðvíkur arbeiði, ið er gjørt fyri grunnin. Um framdar dispositiónir millum Eik Grunnin og Finansiel Stabilitet eru í samsvari við viðtøkur grun­ sins og galdandi lóggávu. Tilsøgnin frá grunninum 12. mars 2010 til Finansiel Stabilitet og Eik Banka P/F um at veita Eik Banka P/F kapital, sum var ein treyt fyri at bankin kundi fáa stats­ kassa­veð­hald, skal kannast. Um framdar dispositiónir millum Eik Grunnin og Eik Banka Føroyar P/F er í samsvari við viðtøkur grunsins og galdandi lóg­ gávu. Avtalan 13. desember 2010 millum Eik Grunnin og Eik Banka Føroyar P/F um sølu av ognum grunsins til Eik Banka Føroyar P/F skal kannast, undir hesum virðis­ met­ing av ognum og møgulig mót­rokning. Við støði í úrslitinum av omanfyrinevndu kann­ing­ um skal gerast ein meting av: 1) Um grannskoðarin sam­bært § 34 stk. 2 í lóg um vinnu­rekandi grunnar, átti at komið við upplýsingum í grann­skoðanarátekningini, undir hesum serliga í mun til innanhýsis eftir­lit/manna­ gongd­ir hjá grunninum, ella mangl­andi skilnað millum virk­semi hjá Eik Grunninum og Eik Banka P/F. 2) Um ábendingar eru um, matgrannskoðarin ikki hevur hildið fráboðanar­ skylduna í §29, stk. 3 í lóg um vinnurekandi grunnar. 3) Um ábendingar eru um, at grannskoðarin í sam­ bandi við grannskoðan av grunni­num ikki hevur hildið krøvini í grannskoðaralógini. Kanningararbeiðið hjá granskingarfólkinum skal samanfatast í frágreiðing, sum lýsir veruligu viður­ skifti grunsins við støði í út­flýggjaða tilfarinum, árs- frá­greiðingum umframt møgu­ligum samrøðum við nevnd­ar­limir, grannskoðarar og onnur. Granskingarfólkið skal leggja arbeiðið soleiðis til rættis, at kanningin verður mið­savnað um týðandi viður­skifti. Í sambandi við kann­ ing­ina, skal gransk­ing­ar­ fólk­ið út­vega sær neyðuga grann­skoðara­hjálp. Skrá­set­ ing Føroya skal góð­ken­na ábyrgd­a­rhavandi grann­ skoðar­an. Ein gransking­ar­frá­ greið­ing skal skrivast, sum hev­ur eina niðurstøðu fyri hvørt granskingarevnið sær umframt ein heildar­ niður­støðu, sum eisini lýsir møguleikan fyri at stað­ festa endurgjalds- og/ella revsiábyrgd. Granskingin skal serliga snúgva seg um viðurskiftini seinastu 5 roknskaparárini, t.e. ­roknskaparárini 2006, 2007, 2008, 2009 og 2010. Um nøkur av omanfyrinevndu viður­skiftum eru týðandi og hava sín uppruna áðrenn 2006, skulu hesi viðurskifti eisini kannast. Um viðurskifti verða stað­ fest, ið gera tað neyðugt at víðka ella avmarka gransk­ ing­ina, skal avtala gerast við Skrá­seting Føroya áðrenn gransk­ingin verður víðkað ella avmarkað. Neyðugt kann verða at víðka gransk­ ing­ina, um grundaður var­ hugi er um, at persónar kunnu ábyrgdast fyri onnur enn omanfyri nevndu viður­ skifti. Upplýsingarskylda og trún­að­ur Sambært § 59 í lóg um vinnu­rekandi grunnar, skal nevnd­in í einum grunni lata granskingarfólkinum upp­lýs­ingar, sum mugu metast at hava týdning fyri metingina av grunninum og dótturfeløgum hjá grunni­ num. Hetta er eisini galdandi fyri nevnd og stjórn í dóttur­ feløgum. Nevndin skal loyva granskingarfólkinum at gera tær kanningar, ið gransk­ing­ ar­fólkið metir vera neyðugar. Hetta er somuleiðis galdandi fyri tey, sum møguliga hava skjøl hjá grunninum í varð­ veitslu. Tað kann kortini vera trupult hjá nevndarlimum og øðrum, at svara nevndu spurn­ingum, við atliti til meginregluna um forboð ímóti sjálvinkriminering. Tí­ skil skal gerast vart við, at hesi ikki hava skyldu at svara spurn­ingunum, men at tað er sjálv­boðið. Skráseting Føroya letur gransk­ingarfólkinum í varð­ veitslu upplýsingar, sum Skráseting Føroya hev­ur til taks. Innanhýsis skjøl eru bert tøk hjá gransk­ing­ar­fólkinum. Tað er ein for­treyt, at allir partar sum hava ella koma í samband við kanningina og gransk­ing­ar­frá­greiðingina, gera hetta í ful­l­um trúnaði. Granskingarfólkið skal lata inn fyribils frágreiðing í sein­ asta lagi við árslok 2011. Endalig frágreiðing skal latast Skráseting Føroya í sein­asta lagi 1. juli 2012, um játtan at fremja granskingina er tøk. Granskingarfólkið skal eftir ítøkiligari met­ing og nærri avtalu, kunna Skrá­ seting Føroya um hvussu gongur við arbeiði­num og um væntaðu útreiðslu­nar av granskingini. Útreiðslur Útreiðslurnar, ið standast av granskingini verða fyr­ ibils rindaðar av Skrá­seting Føroya. Endaligu útreiðsl­ ur­nar verða rindaðar av Eik Grunni­num, sbrt. § 59 í lóg um vinnurekandi grunnar.« nurin skal nú granskast Tað gekk strúkandi hjá Eik Banka, og í 2007 var bankin og forstjórin vald til Ársins Virki, millum annað við grundgevingini, at forstjórin hevði »skapt ein nútíðar tørv á íløgum«