mánadagur 19. desember 2011síða 24

Mánadagur 19. desember 2011 · Nr. 147 24 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Játtanarkarmar eru sam­ tyktur heilt til 2016 og leið­in er stungin út í kor­ tini. Føroyar skulu spara á øll­um økjum. Hetta er boðini úr Løg­ting. Sjálvandi er hetta í lagi, tí at tíðirnar og pen­ ingurin er ikki við sam­ felagsbúskapinum. Rakst­ urin er ov dýrur í mun til inn­tøkurnar. Bara spar­ing­ ar verða gjørd­ar við skili. 16. desember er dagfesting fyri jóla­ fro­kost, sum Løgtingið skipar fyri. Hetta er aft­ ur­vendandi jóla­fro­kost­ur, sum hevur verið í mong ár. Hvussu nógv, má onkur annar upplýsa meg um. Trupulleikin er bara, hvussu samsvara hetta við at tað skal sparast? Hesin jólafrokostur er fyri, sum innbjóðingin ljóðar: ”Løgtingsmenn, løg­mað­ ur, landsstýrismenn, rík­ is­umboðsmaðurin, floks­ skriv­arar og starvs­fólk hjá Løg­tinginum, øll við (hjúna)felaga, verða boðin til jóla­borð í HB-Húsin­um í Gunda­dali” Tað er nú einki galið við jóla­frokostum sum heild, men trupulleikin upp­ stendur við spurning­inum, hvat er manna­gongd­in, og hvønn um­fatar tað? Ja ella nei? Bill Justinussen spurdi 8. des 2010 á Løgtingi løg­ mann um jólagávur til al­ment lønt og sigur í við­ merk­ingunum so­leiðis: ”Hóast tað ikki hevur verið siðvenja hjá landi og stovnum at geva starvs­fólkunum jóla­ gáv­ur, verður hetta tó í nøkr­um førum gjørt. Og í onkrum førum eru gáv­ urnar størri enn aðrar. Nú tíðirnar versna og fíggj­ ar­ligu umstøðurnar eru vána­ligar hjá familj­um kring landið, tyk­ist tað órími­ligt, at fólk í al­menn­ um starvi umframt tann fyri­mun, tað er at hava al­ment starv, eisini skulu fáa jóla­gávur fíggj­aðar við al­menn­um skatta­ krón­um. Hav­andi í huga, at fleiri til­tøk eru kring landið í hesum døgum at veita familjum og børnum í trong­støðu fíggjarliga hjálp á jólum, eiga land­ sins myndug­leikar at hava eitt vakið eyga við, hvussu farið verð­ur um al­mennar skatta­krónur.” Eg vil við hesum bert vísa á órætt, sum Føroya Løgting fremur í hesum døgum og vil við hesum bert endurgeva brot úr grein hjá Mattias Tesfaye sum varð fram­borin 21.11.11 í Ekstra­blaðnum og enda við hesum spurn­ ing­inum: Skulu vit spara á øll­um økjum? Kun dumme chefer sparer på arbejdernes jul På fredag mødes arbej­d­ er­ne fra SCA Packaging på et bowl­ingcenter i Vejle. Virksom­heden gad ikke arrangere en jule­fro­ kost for dem. I stedet har chefen stukket dem 350 kr. hver, som de kan feste for. – Bowlingbane og buf­ fet koster 259 kr. Så vi har 91 kroner til­bage til drik­kelse. Men så kan vi jo også køre hjem, siger en af de an­satte. Det kan man da vist kalde tør jysk humor. Præcis en uge efter mødes funktionærerne i samme virksomhed på det luksuriøse Hotel Opus. I modsætning til pøblen på fabriksgulvet, er de nemlig inviteret på firestjernet julefest med overnatning. Hotellet byder på vel­ komstdrinks, live­mu­sik, julebuffet med panorama­ udsigt og åbne barer med øl og vin ad libitum. Fabrikkens direktør hedder Per V. Frederiksen. Han vil ikke udtale sig til avisen om de adskilte julefrokoster. Men i med­ arbejderbladet skrev han for få måneder siden en peptalk til de ansatte med budskabet: Sammen kan vi gøre en kæmpe forskel! Sammen? Åbenbart ikke i jule­ tiden... Jólafrokost??? Teitur Vágadal Nú Skrá­seting Føroya er far­in undir at kanna Eik Grunn­in, er týðandi, at eisini leik­luturin hjá Skrásetingini í mun til Eik Grunnin verður kann­aður Skráseting Føroya hevur sett ein advokat at kanna Eik Grunnin. Um so er, at hetta kanningararbeiðið fer í gongd, má tryggjast, at ein óheft kanning verður gjørd av Skrásetingini sjálvari, tí hon hevur havt ein ivasaman leiklut í samskifti sínum við Eik Grunnin. Orsøkin til, at eisini Skrá­ setingin eigur at verða løgd undir luppin, er avgerðin frá 9. mars í 2010. Tá gav Skrá­ seting Føroya Eik Grunn­in­ um samtykki til at veita Eik Banka kapital, so bankin kundi luttaka í Bankapakka 2. Tann 24. nov. 2010 vísti Vinnumálaráðið í skrivligum svari til undirritaða m.a. á hesi viðurskifti: • Skrásetingin gav Eik Grunn­inum sítt samtykki uttan at gera sjálvstøðugar kanningar av fíggjarligu støðuni í Eik Grunninum. • Skrásetingin kannaði ong­ ar dagførdar rokn­skapir. • Skrásetingin útvegaði onga grannskoðaraváttan og heldur onga skrivliga frá­greiðing frá Eik Grunn­ inum. • Skrásetingin hevur onga fundarfrágreiðing frá fundi við Eik Grunnin og Eik Banka. • Skrásetingin hevur ongi notat tikið í sambandi við samtykkið, ið varð givið Eik Grunninum. Nógvir ósvaraðir spurningar eru í sambandi við arbeiðið hjá Skrásetingini í júst málinum um Eik Grunninum. Tí eigur ein óheft kanning av Skrásetingini at verða gjørd, samstundis sum grunnurin verður kannaður. Landsstýrið ella Løgtingið eiga taka stig til hesa kann­ ing. Verður onki gjørt, kunnu borgarar illa hava álit á ar­ beiðinum hjá Skráseting Føroya, ið hevur eftirlitið við føroyskum grunnum. Skráseting Føroya má eisini kannast Sambandsflokkurin á Christiansborg Edmund Joensen, fólkatingsmaður Eitt óvanligt jólaævintýr, ið kann fara báðar vegir. Einaferð var tað ein gykl­ ari. Hann livdi í einum lítl­um oyggjalandi, har nógv góð­ trúgvin fólk livdu og virkaðu. Gyklarin fann skjótt út av, at fólkið var lætt at lumpa, og tá hansara moralur var meira enn ivasamur, tók hann sær fyri at gykla sær og sínum virðis­lutir uttan fyrilit fyri lóg­um og regl­ um. Og væl gekst. Tað fyrsta hann gyklaði frá fólkinum sigst vera eitt stórt og virðismikið arbeiðstól, har øll merkir vórðu tikin av, so tað kundi gerast sporleyst. Og tá gykl­arin upplivdi ,at gyklið eydn­að­ist til fulnar, og at fleiri líka­fram hildu hann vera óføran, og tá hann har aftrat slapp undan at verða handtikin, føldi hann seg  hevjaðan yvir lógina og fekk blóð á tonnina. Gyklið rigg­aði. Gyklið skuldi halda áfram. Næsta gyklið gekk fyri seg á einum lagri, ið gyklarin umsat. Eigararnir gjørdist sera bilsnir, tá teir varnaðust gyklasvikið og kravdu endurgjald, um lógar­ innar langi armur ikki skuldi koma upp í leikin. Nú gjørdist gyklarin á fyrsta sinni bangin og fekk goldið seg burtur úr trupulleikanum, so svikið ikki varð meldað, soleiðis sum tað bæði kundi og átti at verðið gjørt. So heldur ikki á hesum sinni varð hann tikin og búr­ aður inni. Gyklarin hevði fingið eina ávaring, men var so bitin av gyklarínum, at hann ikki vildi steðga, men setti sær fyri at fremja eina meiri pro­fessio­ nella gykling við størri og meira geva­ndi fíggjarligum úr­slitum. Fyrsta nummarið í nýggja gyklaraframførsluni gjørdist eitt partafelag, ið eftir eina tíð var lensað fyri uml. 3 mill. kr., áðrenn gyklið varð steðgað, ljósið sløkt, hurðin latin aftur og stongd, og lykilin blakaður burtur. Keine hexerei nur behændich­keit. Tey, ið mist høvdu vóru sjálv­andi óð, men mong vóru impon­eraði av hansara gyklara­evnum, og nøkur lærdu seg hansara kynst­ ur, so tey kundu koma til skjót­ ar pengar. Hvør, ið skuldi gjalda fyri ryttaríið, var ikki teirra borð. Gyklaríið gav nógvar og skjótar pengar og gyklið var uttan avleiðingar fyri Gykl­aran mikla (sum hann nú varð kall­ að­ur) og fyri hansara gyklara­ saman­svornu, sum bara øktist og øktist, sum tíðin gekk. Gyklarin mikli bleiv nú há­ stórur og vildi ikki bert gykla fyri forholdsvís fá­um  fólkum og fyri smáar upp­hæddir. Teir smáu kassarnir við upp til nakrar fáar mill. kr. vóru ikki málið longur. Nú varð gyklara­ málið sett til einki minni enn alt fólkið, fólksins pengakassa og fólksins saml­aðu ognir. Maktin og mamm­on var gingin honum til høvd­ið. Hansara gykl hevði giv­ið honum eitt keisara av Kina syndrom, sum fyrr ella seinri - sum ein boomerangur - ósvikaligt fer at venda sær ímóti honum og fella hann og hans­ara láturverjar. Men Gyklarin mikli fyri­ reikar seg nú til tað allar allar størsta supergyklið,   hvar hundrað­tals mill.kr. á hvørjum ári skulu gyklast úr kassum pensionistanna og í lummarnar á gyklaraviðhaldsfólki. Væl­ ferðin skal minimerast við ein­um serliga innviklaðum og lítið gjøgnumskygnum gyklara­akroba­tikki, soleiðis at eingin uttan gykl­ararnir fáa fylgt við meðan operatión­ir­nar fara fram, og sam­stundis skulu lønirnar   við einum gyklara­ høgra­svingi skerast nærum inn á bein,  alt með­an  ogn fólksins verður handað kapitalistisku høgragyklarum fyri onki. Spennandi verður um fjøld­in, ið er við at vakna og at skilja millum gykl og veru­ leika, fer at góðtaka og finna seg í, at Gyklarin mikli og hans­ara høgraharkalið av full­ komnum samvitskuleysum makt­menniskjum, ið ikki re­ spektera onnur enn seg sjálvi, fram­haldandi kunnu gykla seg  til makt og mammon upp á bekostning av fjøldini, ella ein neyðug uppgerð verður tikin her og nú. Eitt er tó vist, at verður Gyklarin mikli og hansara sam­ansvorðnu ikki steðgaðir heilt skjótt, so fær ævintýrið ein syrgiligan enda fyri ´stóran part av fólkinum. Av somu orsøk eigur fjøldin at standa saman og steðga Gyklaranum mikla, áðrenn skaðin verður framdur, soleiðis at ævintýrið ikki gerst ein sorgarleikur, men fær ein happy end. Við vón um eini góð jól og eitt av Harranum signað nýggjár. Gyklarin mikli Dagfinnur Danbjørg