mikudagur 28. desember 2011síða 9

9 Mikudagur 28. desember 2011 · Nr. 150 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lagt til rættis: Árni Joensen Lýggjastu jólini í 137 ár Lágtrýstið Dagmar, sum gav føroyingum og norð­monnum óvanliga nógvan vind, pumpaði sam­stundis lýggja luft frá Azorunum norður ímóti Skandinavia, og tað sást á hitamátarunum í Danmark. Jóladag skrá­ setti danska veðurstovan 11,3 stig í Tylstrup, sum er nærhendis Aalborg, og annan jóladag komu hitamátarnir í Karup í Miðjyllandi upp á 11,2 stig. Sum heild lá hitin í Danmark millum 9 og 11 stig bæði dag og nátt á jólum, so nógv­ an hita hevur danska veðurstovan ikki skrá­ sett á jólum, síð­ani tær almennu hita­mát­ing­ar­ nar byrjaðu í 1874. Veðurmenninir siga, at luftin rak so skjótt frá Azorunum norð­ur­ eftir, at hon fekk ikki stundir til at kølna, og tí gjørdust hesi jólini eisini óvanlig í Danmark, hvat veðrinum viðvíkir. Sviar lítið álit á Juholt Håkan Juholt Tað gongst stak illa hjá formanninum hjá teimum svensku sosial­ demokratunum, Håkan Juholt, at vinna sær undirtøku millum teir svensku veljararnar. Í einari meininga­ kann­ing í juni søgdu 29 prosent av teimum spurdu, at tey høvdu álit á honum, men nú eru tað bara 16 prosent, sum hava ta uppfatanina, og sambært svensku fjøl­ miðlunum hevur eingin sosialdemokratiskur floksformaður í Svøríki verið so illa umtóktur. 44 prosent siga bart út, at tey hava als ikki álit á Juholt. Harafturímóti fáa hinir floksformenninir støð­ugt størri stuðul millum fólk, og ovast­ur á stiganum er for­sætis­ráð­ harrin, Fredrik Reinfeldt, sum fær undirtøku frá 67 prosentum av teimum spurdu. Fáa kanska kvinnu til bisp Íslendski bispurin, Karl Sigurbjörnsson, hevur boðað frá, at hann fer úr embætinum næsta ár, og líka síðani frá­ boð­an hansara hava røddir verið frammi um at fáa eina kvinnu í tað ovasta embætið í ís­ lendsku kirkjuni. Ís­land hevur sum kunn­ugt havt kvinnu í for­seta­ em­bætinum og hevur í løtuni eina kvinnu sum forsætisráðharra. Tí halda fleiri, at tíðin er komin, til at íslendska kirkjan fær eina kvinnu í tað ovasta embætið. Enn hevur eingin boð­ ið sær til at taka við eftir Karl Sigurbjörnsson, men fleiri kvinnuligir prest­ar eru nevndir í fjøl­miðlunum sum møgu­lig bispaevni. Umleið 500 fólk skulu velja tann næsta ís­lendska bispin. – Vit hava eitt hart og vanda­ mikið veðurlag, men vit duga ikki nóg væl at smíða hús, sum tola tað norska veðurlagið, sigur veð­ur­ lagsgranskarin við kring­ varpið NRK. Hann vísir á, at tað kann vera kostn­ aðarmikið at fara ov lætt um trygd og góðsku, tá bygt verður. Ódnin Berit gjørdi skaða fyri einar 150 milliónir krónur, og ódnin Dagmar nú á jólum kostaði eisini nógv. Hans Olav Hygen sigur, at tað slepst ikki undan húsa­ skaða, tá veðrið er so ringt sum nú um jólini, men at skaðarnir kundu verið færri og minni. Hann vísir á, at summi pláss eru veðurbetri enn onnur, og at hetta má havast í huga, tá fólk byggja. Tað er ikki bara vindurin, sum kann gera stóran skaða á hús. Ein annar trupulleiki er gloprarregn, sum er vorðið meiri vanligt tey seinnu árini. Eisini tey viðurskiftini mugu takast við í sambandi við bygg­ing í framtíðini, sigur Hans Olav Hygen. – Tað er greitt, at vit fáa eitt ógvusligari veðurlag í fram­ tíðini. Tí mugu vit taka tey neyðugu fyrivarnini. Tað er umráðandi at byrja nú, so vit sleppa undan upptakinum, sigur veðurlagsgranskarin við NRK. Mugu byggja húsini eftir umstøðunum Ódnarveðrið ta seinastu tíðina hevur gjørt stóran skaða í Noregi, og veðurlagsgranskarin Hans Olav Hygen vil hava norðmenn at byggja síni hús eftir umstøðunum ES vil hava atgongd til tað grønlendska tilfeingið –Tað stóra og fjølbroytta náttúru­tilfeingið í Grønlandi hevur so stóran týdning fyri Evropasamveldið, at tað kann ikki yvirmetast. Tað heldur í hvussu er næstformaðurin í ES-nevndini, Antonio Tajani ES tingast í hesum tíðum við Grønland, og málið hjá sam­ veldinum er at fáa at­gongd til tað grønlendska náttúru­ tilfeingið. Afturfyri er sam­ veldið til reiðar at veita Grøn­landi størri politiskan og bú­skaparligan stuðul. Antonio Tajani, sum er ES-kommiserur í ídnað­ar­ málum, sigur við Public­ Ser­viceEurope, at ES leggur stóran dent á at útvega sær atgongd til grønlendskt náttúrutilfeingi so sum olju og virðismikil sløg av málmi, sum eru í teirri grønlendsku jørðini. Orsøkin til tann stóra áhugan fyri júst Grønlandi er, at ES væntar, at tað verður torførari at fáa fatur á evnunum aðrastaðni í kom­ andi árum, samstundis verju­ tollur kann órógva viður- skiftini. PublicService Europe end­urgevur skriv­stovu­stjór­ an í grønlendska uttan-ríkis­ ráðnum, Minninnquaq Kleist, fyri at siga, at grøn­lendingar ætla sær at brúka ta tíð, sum er neyðug til sam­ráðingarnar við ES. Hann vísir á, at Grønland hevur sáttmála við ES á fiski­vinnu­økinum, og at ætlanin er at fáa ein sáttmála um undir­vísingarøkið í vár. Síðani verða onnur øki tikin upp. Minninnquaq Kleist legg­ ur dent á, at tættari sam­ starv við ES merkir ikki, at Grønland fer upp í sam­veld­ ið. – Um vit skuldu sett alt lóggávuverkið hjá ES í gildi í Grønlandi, skuldu vit sett 56.000 fólk til at stýra teim­ um 56.000, sum búgva her, sigur Minninnquaq Kleist. Hann vísir í hesum viðfanbgi á, at júst mótstøða ímóti teirri stóru umsitingini var ein orsøk til, at Grønland fór úr ES í síni tíð. Antonio Tajani er ES-kommiserur í ídnaðarmálum og varaformaður í ES-nevndini