fríggjadagur 13. januar 2012síða 17

17 Fríggjadagur 13. januar 2012 · Nr. 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Tey seinastu árini havi eg mangar ferðir í almenna kjak­inum víst á hvussu al­ neyð­ugt tað er at saðla um á eldra­økinum. Havi roynt at víst á hvussu neyðugt tað er at arbeiða fyribyrgjandi og at hava ein miðvísan eldra­ politik, sum gevur okkara borg­arum møguleika til at vera longst møguligt búgv­ andi í egnum heimi. Samsvarandi málunum hjá WHO arbeiða fleiri av londunum rundanum okk­ um miðvíst við at skipa fyri góðum fyribyrgjandi heilsu og røktartænastum sum skulu gera tað liviligari hjá fólki sum eru komin upp í árini. Somuleiðis vera sosialar skipanir tillagaðar tørv­in hjá tí einstaka Tær grundleggjandi tæn­ astur sum skulu vera tilstaðar fyri at fólk kunnu búgva longst møguligt í egnum bú­staði eru t.d nøktandi heimahjálp, endurvenjing, dag­tilboð, eldraíbúðir, mat­ tæn­astur, reingerðing, fyri­ byrgjandi heimavitjanir o.s. fr. Í teimum førum hetta ikki ber til vegna heilsustøðu, skal røktarheims ella sam­ býlispláss sjálvsagt vera tøkt. Fyri hvørja tænastu sum verður skerd í grundleggjandi tænastunum verður tørv­ ur­in á røktarheims og sam­ býlisplássum størri. Í Føroyum hava vit sein­ astu árini raðfest at byggja út á røktar­heim­økin­um, og hevur hetta eisini í ávís­an mun verið neyð­ugt. Tì­verri hava vit sam­stundis niður­ raðfesta allar fyri­byrgjandi og heilsu­fremj­andi tænastu. Hetta viðførir so enn størri tørv á stóvns­plássum. Nærverkið kann í dag vísa á at tað mangla 1100 tím­ar til heimahjálp um vikuna í Føroyum, og tá er reingerðingin ikki íroknað. Tað er als ikki nøktandi at so stórur partur av okkara heimabúgvnadi eldru ikki fáa nøktandi tænastu. Tí mælir trivnaðarnevndin til at fáa bøtt um hetta við at seta fleiri heimahjálparatímar inn Vónandi verður áheitanin hjá Trivnaðarnevndini gingin á møti. 1100 heimahjálparatímar mangla um vikuna í Føroyum, og tá er reingerðingin ikki við Sirið Stenberg limur í Trivnaðarnevndini Tað er beista óheppið, at meirilutin í Tórshavnar býráð nú hevur flutt 2 mió kr av játtanini til brúgv um Sandá til aðrar íløgur. Sum formaður í Byggi- og býar­skip­anar­ nevndini arbeiddi eg saman við hinum nógv fyri at gera brúnna um Sandá ella í hvussu at fara undir hana í hesum valskeiðinum. Argjafólk úti á ‘gomlu’ Argjum, uppi á Hamrinum og Undir Kongavarða hava leingi lisið og biðið eftir einari alternativari (ovaru) íbinding millum Argir og Havnina. At nýggi vegurin varð gjørdur fyri 10-tals miljónir úr Reynsgøtu niðan á Hamaran hevði nakað við Barnagarðin, nýggja Argja Skúla og tey skjótt túsund fólkini, sum búgva og arbeiða har uppi, at gera. Meiri og nýggj bygging er eisini á veg. Men tíverri kemur fíni vegurin ikki so væl við, sum hann eig­ur, fyrrenn nýggja brúgv­in verður gjørd um Sandá við íbinding í Velba­stað­ vegin og Vestara Ring­ veg. Tað sigur seg sjálvt, at øll Argjafólk hava hart fyri neyðini at sleppa millum hús, skúla, barna­garð og arbeiði eftir tveimum leiðum og ikki sum higartil eftir bert tí einu gomlu leiðini oman í Sandágerði og eftir gomlu brúnni. Fínt, um tey skulu á Vestara keiøki ella oman í gomlu Havnini. Men langt ífrá nóg gott og alt ov drúgt, um tey skulu koyra millum Argir og vestara og ovara býarpart ella til Hoyvíkar og longri. Tað er ein sannroynd, at soleingi Argja- og Havnarfólk noyðast at troðka seg ígjøgnum ‘fløskuhálsin’ eftir gomlu brúnni, tekur alt ov langa tíð at koyra hjá teimum flestu, serliga í meldurtíð. Er jarðarferð á Argj­ um ella í Havn, er tað ein torturur av sleppa ígjøgnum við bili, so leingi bert ein vegur og brúgv er. Tað einasta rætta og neyðuga er at gera nýggja brúgv um Sandá og nýggjan veg oman fyri Kirkjugarðin alt fyri eitt. Kom so! Har er einki at bíða við. Fyrst brúgv um Sandá Bogi Andreasen býráðslimur Boðanesheimið nærkast Halla Samuelsen Forkvinna í sosiala nevnd Tórshavnar býráðs Býráðið hevur nú endaliga samtykt sjóvarhitaskipanina til Boðanesheimið. Hetta er slóðbrótandi orkuskipan, har ikki ein dropi av dálkandi olju verður nýttur til at hita heimið við. Nógv fokus hevur verið á, um sjóvarorkan loysir seg fíggjarliga ella ikki. Víst dýrkaði ætlanin nógv, men eg skilji ikki sjónarmiðið hjá minnilutanum í býráðnum, at fíggjarliga nyttan altíð skal ganga fram um náttúru- og umhvørvisatlit. Hvussu oljuprísurin hætt­ ar sær komandi 15-20 árini er trupult at siga, og tí kann so væl vera, at skipanin lønar seg væl innaftur kortini. Sjóvarhitaskipanin er rein og umhvørvisvinarlig, og tað kann ikki gerast upp í pengum aleina. Vit hava ábyrgd fyri komandi ættlar­liðum, og eg fegnist tí um, at meirilutin tók røttu avgerðina. Næsta stig Øll, sum hava sína gongd yviri við Strond, síggja, at skjótt er allur bygningurin innilokaður. Næsta stig hjá komm­un­ uni er at fáa sett leiðara og starvsfólk til Boðanesheimið. Roknast skal við, at eini 80- 100 fólk skulu starvast á heim­inum. Henda tilgongd byrjar um nakrar vikur, tí nógv skal skipast og fyrireikast, áðrenn fyrstu búfólkini kunnu flyta inn í oktober. Eldraíbúðir Øllum er greitt, at stórur tørvur er á Boðanesheiminum til tann bólkin av eldri, sum er ringast fyri. Kommunan arbeiðir eis­ ini støðugt við at fjøl­tátt­að og betrað íbúðar­sam­an­ setingina, herundir at fáa til vega eldraíbúðir til teirra, ið kunnu klára seg sjálvi í hóskandi íbúð møguliga við stuðli frá heimahjálp. Kommunan hevur eisini væl virkandi ráðgeving og venjingar til eldri, so at tey sjálvi støðugt kunnu halda heilsustøðuna við líka. Hetta arbeiðið, sum Heilræði ger millum og fyri tey eldri, hevur tí alstóran týdning eisini við atliti at minka um røktarheimstørvin og tí betri tryggja teim eldru góð ellisár i egnum heimi. Havi roynt at víst á hvussu neyðugt tað er at arbeiða fyribyrgjandi og at hava ein miðvísan eldra­politik Kommunan arbeiðir støð­ugt við at fjøl­tátt­að og betrað íbúðar­sam­an­ setingina Kom so! Har er einki at bíða við