mánadagur 30. januar 2012síða 23

23 Mánadagur 30. januar 2012 · Nr. 13 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 33 Kjak Her fyri var Annika Ols­ en, landsstyriskvinna, frammi í miðlunum, við gleði­tíðindum um at pen­ sjonistar skuldu fáa eitt hægri útgjald. Hesi tíðindi eru ikki sonn. Veruleikin er ein skattahækking og minni av tøkum peningi, hjá fíggjarliga veikastu pensjonistum okkara. Ein góður vinmaður hjá mær, sum er vorðin fólkapensjonistur, heitti á meg um at hjálpa sær við útrokningini av hansara støðu, tí hann fekk ikki roknistykkið hjá Anniku at samsvara við hansara egnu útrokningar. Nú eri eg ikki grannskoðari, men skjótt gjørdist greitt at hesin góði pensjonistur hevði fatur á rætta end­ anum og Annika Olsen hevði pella, ella pynta seg við vakrari fjaðrum, enn ráðiligt er. Uppgerðin hjá hesum pensjonisti, sum er stakur og einans hevur almennu pensjónina at liva av, sær soleiðis út: Sí rokni­ stykki. Hyggja vit at enda­ tøl­unum aftaná skatt, so er roknistykkið ikki til fyrimuns fyri pen­sjon­ istin. Niðurstøðan fyri teir pensjonistar sum einans hava fólkapensjón og samhaldsfasta at lívbjarga sær við er, eitt minus á 37 kr um mánaðin. Hettar tí at ein skattahækking á 157 kr um mánaðin, etur upp tær 120 kr, sum sam­ haldsfasti hækkar. Tá er vert at leggja aft­urat at gjaldið til heilsu­trygd hækkar 20 kr, so eitt mánaðarligt minus á 57 kr, er tað sum pensjonisturin hevur eftir tá sokallaði skattalættin er vorðin veruleiki. Tá eru hækkingin av egin­ gjald­inum til heilvág ikki íroknað. So fyri fyrstu ferð í eitt mannaminni, hev­ ur ultrasamgongan við Anniku Olsen og fólka­ flokkinum á odda, megn­ að at hækka skattin og lækka tøka peningin hjá pensjonistunum, og tað kann ikki metast sum nakað bragd. Uppaftur minni bragd, at royna at pynta seg við tí øvugta! Samgongan hækkar skattin hjá pen­sjonist­ unum! Páll á Reynatúgvu løgtingsmaður ”Haldi hann leypur ele­gant um íløgu- og rakstrar­veru­ leikarnar hjá vinnu­lívin­um og upp­arbeiddu vitanina, hesir hava framt! Men tað er onki óvanligt, her hevur ver­ið skorðað undir frá so mong­um.” Soleiðis sigur Jógvan við keldu til fyrru grein mína. Satt er, at eg ikki kendi tørv á at viðgera neyðugur íløgur og rakstur hjá vinnuni. Hetta heilt einkult, tí at hetta eru flest øll greið yvir. Víðari hugleiðir Jógvan við Keldu: ”t.d. at nevna frálíku bøk­ urnar  og frásagnir um dyggu vinnulívsmennirnar John Dam og Eiler Jacobsen, sum vísa, hvussu stutt tíð er frá tindi til botns og samstundis langa teinin frá hædd til lagd. – Hetta er sanniliga ikki “bara kenslur”, men veruleiki!” Nú nevnir Jógvan við Keldu tveir vinnulívsmenn. Latum okk­um hyggja at Eiler Ja­cob­ sen. Eiler Jacobsen megn­aði at byggja eitt stórt og sterkt reiðarí upp. Hetta gjørdi hann, við blóð sveitta og tárum. Sanniliga kann tað føroyska samfelagið takka Eiler Jacobsen fyri sítt megn­ ar avrik, og tað virðisøking, sum hann hevur skapt á Føroya landið. Men tá Eiler Jacobsen seldi sítt virksemi víðari til aðrar at taka yvir, uppstóð ein trupulleiki. Jógvan við Keldu bíður okkum virða tær milliarda íløgur og satsningar sum vinnu­lívið fremur. Eg má spyrja Jógvan við Keldu: Hvør, er tað sum finst at milliarda íløgum? Hvør er tað, sum finst at satsningar vera gjørdir? Um Jógvan við Keldu, hevði kunna upplýst meg við konkretum dømum, so takið eg ímóti tí og vil viðgerða tað. Aftur til Eiler Jacobsen. Tað er eingin loyna at við søluni varð partur av prísin­ um fyri fiskiloyvi. Hvussu nógv eyka tað var, havi eg ikki helit skil fyri. Men at veiði­ loyvi, sum er givið ókeypis, skal sjálvandi, eftir røttum logikki og samfelagssinni, jú latast aftur ókeypis. Hesin logikkur fylgir øllum. Nevnast kann at sjálvt tey, sum fiska síl í áum, skulu keypa sær eitt fiskiloyvi. Hvat hevði hent um tey seldu víðari veit eg ikki. Fyri tað at vinnulívsfólk hava satsa stórar upphæddir, gevur tað ikki viðkomandi moralskan rætt (hóast hann hevur lógligan rætt í Føroy­ um) til at selja tað, sum við­komandi hevur fingið ókeypis. Og tað er so slettis ikki at virða vinnuna. Tey sum koma aftaná , hava ikki nær námind líka góðar umstøður, sum tey skulu keypa frá. Hetta er at vanvirða vinnuna. Úrslitið sæst eisini. Skuldin í fiskiflotanum er vaksin, og tað enntá í góðum tíðum. Tey, sum skulu bera vinnuna víðari fáa tað nógv tyngri við avdráttum og rentum, tí at tey eru noydd til at keypa fiskiloyvi. Vandamikil kós Jógvan við Keldu endar sítt aftursvar við hesum: ”at tað ikki er so “farligt”, at landskassin tekur til­feing­is­ gjald umframt skatt og onn­ ur avgjøld, “bara teir taka frá øllum”, sum onkun­tið  verður sagt, er hetta vandamikil kós!” Mær lystir at vita hví tað er eina vandakós at taka frá øllum, og hví at tilfeingisgjald er ein vandakós? Í núverandi støðu hevur fiskivinnan í Føroyum hesar treytir Fiskiloyvir skulu keypast via fiskiskip = eyka útreiðsla til keyparar, og eyka vinn­ ingur til seljarar Ikki øll fáa líka dagar, summi fáa ov nógvar og summi fáa ov fáar, við tí úr­slitið at summi fáa eyka inn­tøku, og summi eyka útreiðslu Eyka skattur til fiskifør 2. árið á rað, sum hava inntøku yvir eitt ávíst Landstýrisfólki avgerð, hvør fær fiskiloyvir og dagar, ikki marknaðarkreftirnar, sum høvdu skapt tann idella prísin, hvat so enn hann er Um hetta er at virða vinn­ una, og geva øllum vinnu­ lívsfólkum líkarætt, so skilji eg einki. Um Jógvan við Keldu vil at eg skal virða vinn­una á hendan hátt, so takkið eg nei. Eg vil vinnuni bestu um­ støður, tí at fær hon bestu umstøður, kryddað við einum sindri av sunnum eftirlitið, so fær alt samfelagið gagn av vinnuni. Undir núverandi umstøðum hava vit ikki hetta. Latum okkum virða vinnuna 2 Teitur Vágadal sjúkrarøktarfrøðislesandi Skuffandi og ovurhonds sjokkerandi var tað hjá mær, sum handilsskúlanæmingur, at sita niðri í Løgtinginum í dag og lurta eftir teimum monnum, sum skulu eitast at stýra mínum landi. Eg kom oman í Løgtingið í dag, spentur og glaður, at síggja tær stóru stjørnurnar í landinum ‘face to face’, við­gera eitt áhugavert mál sum okkara ikki-so-væl­fun­ gerandi fíggjarlóg, men hvat møtir mær? Ein hópur av stór­um barnagarðsbørnum, sum ikki duga tann grund­ leggjandi fólkaskikkin, at man tigur tá ein annar tosar. Og so at vera so formellur at biðja umskylda til “Harra Formann”, tí man gloymdi at siga eftirnavnið á tí persóninum, sum tosaði beint frammanundan, meðan meir enn helvtin í salinum antin tosar í telefon, situr á Facebook og líka dámar myndina hjá Jens Hansen ella fortelur eina góða. Kom­in niðan í skúlan aftur, uppøstur og í sjokk, fái eg so at vita, at hetta er vanliga mannagongdin niðri í Sirkus Tinganes. Hvat nyttar tað hjá mær, sum vanligur palleba, at velja slíkar menn og kvinnur inn á ting, og at stemma fyri og ímóti flatskatti, um allir mínir skattapengar verða brúktir til at gjalda flottar iPhone’ir allíkavæl?? Høvdu tingfólkini so gjørt seg fortjent at fingið flottar iPads forerandi! Nei, vit skuldu bara lænt meir frá stórusystrini, Danmark, og so eisini hækkað skattin og prísin á mjólkarpakkunum eftirsum vit eru so væl ígongd! Og til tey sum ikki skilja ironi, so varð hasin síðsti setningurin sagdur í størsta speisemi. Eg var á vali fyri sindur meir enn 2 mánaðum síðani fyri fyrstu ferð, men aftan á tað eg sá í dag, er sikkurt, at mín næsta stemma skal vera so spegilsblank! Eg veit eisini, at eg ikki eri einasti unglingi her á landi sum hugsar hesar tankar. Til 2. viðgerð í Barnagarðinum Jósva Debes