fríggjadagur 3. februar 2012síða 16

Fríggjadagur 3. februar 2012 · Nr. 15 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Nú eru vit so aftur farin um eitt árskifti, vit kunnu hyggja aftur á árið, ið fór, sum vit nú kenna, men ikki kendu tann 1. Januar 2011. Aftur hava vit byrja eitt nýtt ár, sum er okkum ókent. Vit kenna ikki, hvat ið man fara at møta okkum hetta árið. Hugsanin um at farið einsamallur av stað, er ikki til at halda út, men í trúnni á Jesus Kristus, frelsara okkara, kunnu vit stíga hvørt ókent stig inn í framtíðina, vitandi at hann er við og leiðir okkum. Tað er tryggari enn, hjá t. d. einum barni, sum lítur órædd á pápa sín, sum leiðir tað eina fyri barninum ókenda leið. Í Sálmi 32,8 stendur: “Eg vil teg læra og vísa tær vegin, tú skalt ganga, eg vil hava eyguni eftir tær.” (Dahls týðing) Tað er gott at kenna skapara sín, sum frelsara eisini, tá kann ein ganga óræddur frameftir, lat so koma hvat ið vil, enntá um deyðin skuldi komið, hetta óhugnaliga, sum eingin av okkum dámar at hugsa um. Men ein annar sálmur sigur soleiðis: Tí hesin Gud er Gud okkara í aldur og ævir - Hann skal leiða okkum um deyðan. Sálmur 48,15. Paulus sigur soleiðis: “...Hansara, sum gjørdi deyðan til einkis og við evangeliinum førdi fram í ljósið lív og óforgeingiligleika; 2. Tim. 1,10.” Ta er gott, at eiga hetta sjálvur og kunna bera hendan boðskap til okkara kæru og til øll menniskju, sum vilja taka ímóti Jesusi sum frelsara sínum. Ein lítil plægar at vera her hjá okkum viðhvørt, og so plaga vit at fara ein túr í býin báðir. Tá ið vit ganga framvið minnisvarðanum av Victor Danielsen, sigur hann ofta okkurt, við tað at hann veit, at hatta er pápi mín. Ein dagin vit fóru framvið, sigur hann á sínum barnamáli: “Er pápi tín doyggjaður?” “Ja,” segði eg. “Hví?” Vildi hann hava at vita. “Jú tað skulu vit øll, vit skulu øll doyggja einaferð”, svaraði eg, men tá var tað gott at hava hesa fullu vissuna í vónini og kunna leggja avtrat, “Um vit trúgva á Jesus, so doyggja vit ikki ordiliga, men fara bara upp til Jesus.” Og tað var sum søtur tónleikur at hoyra henda bert fýra ára gamla drongin svara: “Eg trúgvi á Jesus.” Nú vit eru farin inn í 2012, vil eg ynskja øllum lesarum hjá Sosialinum eitt av Harranum signað nýggjár. Eisini vil eg takka leiðsluni á Sosialinum fyri, at teir hava einar opnar dyr fyri orði Guds í hesum blaði, sum so nógv verður lisið. Eg biði signing Guds yvir tykkum í nýggja árinum og altíð. Árskifti Richard Danielsen Ein roynd at seta sjón­leik­ in »Tey óndu« inn í okkara veruleika. Børn sum skulka úr skúlan­um, børn sum held­ur mala í SMS og hanga út í Steina­túni. Tað kenna vit væl. Og hvussu vit so prædika fyri teimum, um týdn­ingin av at ganga í skúla, so rínur tað ikki við, tí summi av hesum børnum hava einki lívs­mót og vænta sær einki av fram­tíðini... S j ó n l e i k a b ó l k u r i n TVAZZ,  spælir í løtuni leikin »Tey óndu«, sum byggir á eina hending, sum fór fram í Liver­pool í 1993, og sum í veruleikanum bara er um tveir »heilt vanliga um­sorg­ anar­sviknar« 10 ára gamlar dreingir. Teir skulka um dagin og tá dagurin er liðin hava teir dripið eitt barn!!! Svenski Rithøvundurin Niklas Rådstrøm, skrivaði leikin í 2006. Tá leikurin fyrstu ferð bleiv spældur, í London í 2009, 16 ár aftaná sjálva hendingina, vóru rødd­ir frammi um, at tað ikki er rætt at »válka« sær í sorgini hjá øðrum. Men sum leikararnir siga: »Hóast vit av øllum alvi royndu at leggja hann frá okkum, skumpa hann burtur, goyma hann í niðastu skuffu, so bankaði hann allatíðina uppá. Sum um hann tvíhelt um at vera tikin fram í ljósmála. Magakenslan gjørdi, at vit noyddust at taka hann fram aftur. Angistin fyri tí allar ringasta, sum hugsast kann: At okkurt hendir við okkara børnum – var tað, sum dreiv okkum í avgerðini um at seta júst hendan leik á pall«. TVAZZ, takk fyri, at tit, uttan at válka tykkum í sorg­ ini hjá øðrum, uttan at tosa um offur og bøðlar, uttan at »yvir­dramatisera« temaið, spæla ein fantastiskan leik. Formurin er spennandi. Ein­ faldur og ráður. »Tey óndu« er ikki ein traditionellur leik­ur, har man sum áskoðari situr afturá og eygleiðir hend­ ingarnar, sum fara fram á pall­in­um. Tit bróta »tann fjórða veggin«, tá ið tit tosa beinleiðis við áskoðaran, og við nøkrum spennandi interaktivum detaljum, kendi eg tað sum um, at eg var við í eini roynd at svara nøkrum av lívsins stóru spurningum: Hví eru summi menniskju »ónd«? Og hvat inniber tað at vera medmenniskja? Leikurin »Tey óndu« snýr seg um, at 38 menniskju sóu Jon og Robert fara avstað við 2 ára gamla James. Men tey sóu bara tað, sum tey sjálvi vildu síggja. Ella tey hugsaðu, at onkur annar grípur sikkurt inn. Tað haldi eg er ótrúligt. Men tað er veruleikin. Seinni um kvøldið vóru tveir 10 ára gamlir dreingir blivnir drábsmenn og ein mamma hevði mist sítt barn. Tá ið Gunnvá Zachariassen spælir mamma dripna barnið, kendi eg tað sum um, at sorg­in og mein­ings­loysi hekk und­an loftinum á Tjóð­pall­in­um. Hóast tað, er mítt fokus í dag, á teimum báðum, Jon og Robert. Tað er altíð ein orsøk til, at eitt barn ikki er empatiskt, t.v.s ikki fær sett seg inn í hvussu onnur hava tað. Menningarástøðini eru fleiri, men tann sosiala arvin fáa vit øll. Bakgrundin hjá Roberti og Jon er klassisk fyri børn, sum ikki trívast. Harðskapur, rúsevnismisnýtsla og einsa­ mallar mammur, sum sjálvar eru veikar. Børn úr hesum familjum eru útsett uppá allar mátar. Manglandi lívs­ gleði og manglandi sjálvsvirði kann fáa tey at vilja hevda seg sjálvi, við at gera seg inn á onnur, ella umvent, at tey ikki hava mót at seta seg upp ímóti teimum, sum gera seg inn á tey. At vit vita, at børn úr fíggjarliga illa stillaðum familjum ikki altíð fáa opti­ malar menn­ingar­møgu­leikar, máa vit eisini viðganga. Eg blívi onkuntíð »stungin« við, at tað kann ikki hava so ólukk­sá­liga nógv uppá seg at arbeiða við børn­um og ung­um. Og rætt skal vera rætt, har sum eg arbeiði er fyri tað mesta »fest og ballada«. Tey allar flestu børnini   eru glað, hava eitt gott bakland og eru fylt við lívsgleði og lívsmóti.   Og so eru tað tey børnini, sum hóast tey eru fá, fylla nógv í húsinum, fylla alla skránna til starvsfólkafundin, og fylla okkum stravsfólk við sorg um, at øll børn hava ikki fingið tað góða lívið í vøggugávu. Fyri at rúma hesum børnum, fyri at tora at vera við í teirra lívi og fyri ikki at missa móti, tá ið tey sjálvi missa tað, krevst faklig vitan um, hvat hevur gjørt, at tey eru sum tey eru. Tað krevst faklig vitan um, hvussu man arbeiðir náms­ frøðiliga við hesum børn­ um, og hvussu man setur realistisk mál í mun til tey og teirra bakland. Øll árini eg havi starvast sum námsfrøðingur, havi eg upplivað at arbeiða saman við fólki, sum eru fakliga væl fyri og brenna fyri sínum arbeiði. Her hugsi eg ikki bara um okkum námsfrøðingar og hjálp­arfólk, men eisini um t.d. heilsusystrar, sosialráð­ gevarar, lærarar og løgreglu. Men faklig vitan og eitt stórt hjarta er ikki altíð nóg mikið, tá ið vit arbeiða við sviknum børnum. Vit mugu sum sam­felag og medmenniskju av­gera, at  ØLL BØRN ERU BØRN HJÁ ØLLUM!!! Vit máa seta alt inn fyri at hjálpa, tá ið foreldur ikki orka ella duga at vera for­ eldur. Tað má ikki sparast á føði­deild, hjá heilsusystrum ella í vøggustovum og barna­ gørðum. Tí, tá ið skaðin er hendur, tá ið eitt barn hevur ment ein óempatiskan at­ burð, tá er tað ofta ov seint at »hjálpa« barninum, at fáa eitt virðiligt lív. Leikurin vísur á hendingar, har børn drepa børn upp ígjøgnum tíðirnar. Tað er ein sterk detalja. Vit fáa ongantíð eitt samfelag, har øll børn hava tað gott. Men hvussu víkir og vendir eru børnini tað allar týdn­ingar­miklasta í einum samfelag. Tey eru okkara egna framtíð. Í veruleikanum er tað besta bara at vera med­ menn­iskja. Tí at, tað at vera medmenniskja er at kenna á sær, tá ið familja, starvsfelagir, vinfólk, grannar o.s.v. ikki hava tað gott. Tað er at rætta eina hjálpandi hond og tað er at tora at blanda seg í lívið hjá øðrum, um tað er neyðugt. Ummæli av sjónleikin »Tvazz«: Øll børn eru børn hjá øllum Ingvør í Haraldsstovu Námsfrøðingur í Margarinfabrikkini