fríggjadagur 27. februar 2004síða 3

4 Nr. 40 - 27. februar 2004 Nr. 40 - 27. februar 2004 5 – Við skerjingini av áðalráðum verða nakrar dupult- funktiónir í fyrisit- ingini, og er tað nú uppgávan hjá teimum sjey aðalráðunum at rationalisera og spara. Tískil kunnu uppsagnir eisini ger- ast neyðugar, um vit skulu hála inn á hall- ið á 400 milliónir krónur á komandi fíggjarlóg, sigur Jóannes Eidesgaard løgmaður. Við broyt- ingunum í fyrisiting- ini sigur hann seg nú hava slóðað fyri komandi sparingum og møguligum uppsagnum SPARINGAR Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Føroyska fíggjarlógin sten- dur í løtuni at fáa eitt hall á góðar 400 milliónir krónur, og sambært løgmanni er tískil alneyðugt hjá ráðun- um at rationalisera og effektivisera fyrisitingina. Í teimum broytingum, sum í hesum valskeiði eru framd- ar, eru aðalráðini farin frá níggju niður í sjey, men tó hava ongar uppsagnir verið, og ein kann tískil spyrja, hvar sparingarnar eru, um embætisverkið er eins stórt og áður. – Í fyrstu syftu spara vit bert tvær landsstýris- mannalønir, sum er ein góð millión um árið, men við niðurskurðinum av aðalráð- um verða sjálvsagt nakrar dupultfunktiónir, og tískil er uppgávan nú at finna tey øki, har vit kunnu spara, sigur løgmaður. Jóannes Eidesgaard vísir á, at tað í fyrstu syftu ikki hevur ver- ið gjørligt at skerja samlaða embætisverkið og niður- leggja uppgávur, men eftir at aðalráðini nú eru tvey færri, eru møguleikarnir betri at spara. – Hetta er so uppgávan hjá núverandi sjey ráðum, og í ljósinum av samlaðu búskaparligu støðuni kunnu uppsagnir gerast neyðugar, hóast tað ongan- tíð er eitt mál í sær sjálvum, sigur Jóannes Eidesgaard. Løgmaður væntar ikki, at tað verður gjørligt at berja niður hasar 400 milliónirn- ar, uttan at avleiðingarnar verða ov ógvusligar fyri føroyska samfelagið, men hann er sannførdur um, at tað eigur at lata seg gera at spara í almenna sektorinum og fyrisitingini, so hallið gerst so lítð sum gjørligt. – Tað verður fokuserað so nógv uppá, at sparingar ikki eru framdar í teimum broytingum, sum júst eru framdar, men tað er tað, vit við skerjingini av aðalráð- um hava ruddað slóð fyri, og nú er so klárt at taka næsta stigið, sigur Jóannes Eidesgaard. Spurdur, um Føroya fólk sostatt skal vænta uppsagn- ir í fyrisitingini í framtíðini, er løgmaður avgjørdur. – Skulu vit fáa eina nøk- unlunda borðbara fíggjar- lóg, kunnu vit ikki bert hyggja at sparitiltøkum aðrastaðni í samfelagnum men mugu eisini finna spa- ringsmøguleikar hjá okkum sjálvum, og m.a. kann hetta merkja, at færri fólk vera at fremja uppgávurnar, ásann- ar Jóannes Eidesgaard. Enn er ov tíðliga at áseta tal av uppsagnum, men løg- maður ivast ikki í, at spar- ast kann á nógvum økjum, og at Føroya fólk tískil kann vænta sær skerjingar í almennu fyrisitingini næstu fýra árini. Politikarar stýra embætisverkinum Í viðmerking í Sosialinum í gjár sigur fyrrverandi løg- maður Anfinn Kallsberg, at við skerjingunum av aðal- ráðum er embætisverkið vorðið sterkari, meðan politiska stýringin er vikn- að. Í viðmerking til hetta heldur Jóannes Eidesgaard, at embætisverkið ongantíð gerst sterkari, enn politiska stýringin loyvir. – Um vit hava nóg sterkar politikarar, og um teir sjey núverandi landsstýris- menninir vita, hvat teir vilja, fær embætisverkið ikki ov stóra ávirkan, og so verður hetta ikki nakar trupulleiki. Embætisvaldið kann ongantíð fara longri, enn politiski myndugleikin loyvir, og tí er hesin spurn- ingur tengdur at framferð- arhátti hvørjum politikara sær, sigur løgmaður um viðmerking Anfinn Kalls- bergs í gjár. Samanumtikið undir- strikar løgmaður, at við skerjingini av aðalráðum og broytingunum í fyrisiting- ini er fyrsta stigið at spara tikið. – Lat nú hesi aðalráðini koma í gongd, áðrenn vit finna útav, hvar vit víðari kunnu spara, t.d. við at redusera núverandi embæt- isverkið, tí hallið á fíggjar- lógini er ein veruleiki, vit mugu fyrihalda okkum til og føra okkara politikk út frá, sigur landsins hægsti myndugleiki, Jóannes Eidesgaard at enda. – Hóast øll uttan- ríkismálini nú eru savnað undir løg- mann, er talan als ikki um nakrar skerjingar í rættindunum hjá landsstýrismonnum, og í praksis verða ikki stórvegis broytingar, sigur løgmaður Jóannes Eidesgaard UTTANRÍKISMÁL Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Føroya løgmaður boðaði fyri stuttum frá, at nú verða øll uttanríkismál savnað á uttanlandsdeildini í Løg- málaráðnum. Seinnu árini hava uttanríkismál verið spjadd í ymsu aðalráðun- um. Í Sosialinum í gjár legði Jóannes Eidesgaard dent á, at hann ikki sjálvur fór at standa fyri t.d. fiski- vinnusamráðingum, men er nýggja stigið tikið við endamálinum at geva løg- manni betri innlit í tey mál, hann formliga umsitir. – Uttanríkismál hava formliga altíð verið undir løgmanni, og hóast løg- menn seinnu árini í størri mun hava lagt út ymisk uttanríkismál til landsstýr- ismenninar, hoyra uttanrík- ismál framvegis undir løg- mann, og tískil er tað mín ábyrgd at hava innlit í og samskipa hesi mál, sigur Jóannes Eidesgaard. Løgmaður leggur dent á, at í praksis verða fáar broytingar, har landsstýris- menn framvegis skulu standa fyri samráðingum á sínum økjum, men ynskir hann við savningini av uttanríkismálum at ogna sær betri yvirlit og sam- skipan á økinum. - Tað er løgmaður, sum leggur nýggjar avtalur fram, og tað er hann, sum á pappírinum hevur ábyrgd- ina, og tískil hava vit mett, at savningin av uttanríkis- málum hevur verið neyðug, men í praksis hava nýggju landsstýrismenninir eins stóra ábyrgd og áður, og er talan tí ikki um stórvegis broytingar í praksis, slær løgmaður fast. Løgmaður vil spara: Uppsagnir kunnu gerast neyðugar Uttanríkismálini: Ongar broytingar í praksis – Tað verður fokuserað so nógv uppá, at sparingar ikki eru framdar í teimum fyrisitingarligu broytingum, sum júst eru framdar, men tað er tað, vit við skerjingini av aðalráðum hava ruddað slóð fyri, og nú er so klárt at taka næsta stigið, um fíggjarlógin skal vera nøkunlunda borðbarð á tingi, sigur Jóannes Eidesgaard løgmaður, sum ikki útilokar uppsagnum í aðalráðunum – Men tað er ein fortreyt, at landið letur okkum endur- gjald fyri tollin, sigur stjórin í Føroya Fiska- virking ARBEIÐSPLÁSS Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Flakavirkið í Vági verður latið uppaftur. Tað sigur Meinhard Jac- obsen, stjóri í Føroya Fiskavirking. Nú er liðugt at taka laks á stóra flakavirkinum hjá Fiskaviring í Vági og so- statt er heldur onki arbeiði á virkinum. Men ætlanin er ikki, at virkið skal standa tómt longi. Tað er langt síðani, at Vágs Kommuna setti Fiskavirking sum treyt, at arbeiði skal vera á virkin- um í Vági. Megnar Fiskavirking ikki sjálv at hava arbeiði á virk- inum, skal tað leigast ella seljast onkrum, sum kann fáa arbeiði aftur á virkið- ella má Fiskavirking taka virkið niður og flyta tað, so at grundstykkið verður tókt. Virkið stendur á grund- stykkið, sum er leigað frá kommununi og kommunan hevur hótt við at siga leigu- málið upp, verður onki ar- beiðið á virkinum. Hetta er Fiskavirking við uppá, tí leiðslan har hevur boðað frá, at ætlanin er at hava arbeiðið á flakavirkin- um í Vági. Fiskavirking hevur avtalað við býráðið, at virkið skal ikki liggja stilt, tí tað hevur ongantíð verið ætlanin, at virkið skal liggja stilt. Men nú laksavirkið er hildið uppat, og lítið og lítið og onki arbeiði er í Vági, er spurningurin meiri átrokandi enn nakrantíð at fáa arbeiðið aftur á virk- inum. Jógvan Krosslá, borgar- stjóri í Vági, sigur, at Bý- ráðið stendur við treytirnar, sum eru settar fiskavirking. Og Meinhard Jacobsen, stjóri í Fiskavirking sigur, at Fiskavirking stendur eis- ini við sína avtalu við Vágs Býráð um, at arbeiðið skal vera aftur á virkinum. Hann sigur, at fyrsta stig- ið er at royna at keypa út- gerðina, sum hevur verið brúkt í sambandi við laksa- slaktið. – Suðuroyggin er eitt av fáu økjunum, har smolt er at seta út aftur, so vónandi kemur alingin fyri seg aftur og tá ætla vit at bjóða virkið fram til tað eisini, sigur stjórin í Fiskavirking. – Men vit kanna eisini, hvat annað virksemið kann vera á virkinum, tí virkið er stórt og tað er ikki lønandi at lata størsta partin av tí standa tómt. Meinhard Jacobsen sigur, at ymsir møguleikar verða kannaðir. Men hann vil ikki siga, hvørjir teir møguleikar eru. Hann vil heldur ikki siga nakað um, nær arbeiðið kann væntast aftur á virk- inum. – Men tað er ongin loyna, at tað sera, sera tungt at fáast við fiskivinnu í løtuni. Tað ger ikki støðuna lætt- ari, men vit eru ikki fallin í fátt, og vit ætla okkkum ikki at sita hendur í favn, leggur hann afturat. Russarafiskur er ein møguleiki Meinhard Jacobsen sigur, at ein máti at fingið rætti- liga nógv arbeiðspláss í Vági, kundi verið at inn- flutt frystan fisk úr Russ- landi og virka hann í Vági. Men skal tað bera til, er tað ein fortreyt, at tað almenna er við. – Fyri nøkrum árum síð- ani lat tað almenna tollend- urgjald fyri tann fisk, sum vit innfluttu úr Russlandi og virkaðu í Føroyum. – Endurgjaldið var 1,10 krónur fyri hvørt kilo av rá- fiski. – Hetta gav rættiliga nógv arbeiði, men tað datt niðurfyri, tá ið endurgjaldið varð tikið av. Meinhard Jacobsen sigur, at russarafiskur kundi verið ein møguleiki at fingið nógv og støðug arbeiðs- pláss í Vági. Hann vísir eisini á, at tað er nógv mikið av frysti- goymslu í Vági so umstøð- urnar eru til staðar at ar- beiða russarafisk. – Men skal tað lata seg gera, er tollendurgjaldið ein fortreyt, sigur Meinhard Jacobsen. Og hann sigur, at eitt endurgjald uppá 1,10 krón- ur fyri kilo, hevði gjørt ógvuliga stóran mun. Fiskur úr Russlandi kann skapa nógv arbeiðspláss í Suðuroynni Ætlanin er framvegis at flakavirkið í Vági skal lata uppaftur. Stjórin í Fiskavirking heldur, at ein gongd leið kundi verið at keypt fisk úr Russlandi til virkingar í Vági. Men skal tað lata seg gera, má tað almenna vera við C M Y K 5 4