mikudagur 29. februar 2012síða 17

17 Mikudagur 29. februar 2012 · Nr. 26 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Soleiðis ljóðar boðskap­ urin frá Tingfólkunum. Hetta fær mínar tank­ar og spurningar inn á tingfólkatalið og á sam­sýningar, og um gjógvin ikki er blivin alt ov stór millum fólkið og politikaran? Tey sum sita í land­ sins hægstu størvum eiga sjálvandi at fáa góða løn, tí tað eru stórar avbjóð­ ingar og skyldur, ið fylgja við starvinum. Tá hugsað verður um tingmannatalið – 33 fólk, so er tað nokk heimsmet lutfallsliga, í mun til fólkatalið. Haldi sjálv, at ein helvt, t.v.s.17 tingfólk hevði verið betri. Bæði landsbúskaparliga og ar- beiðsliga. Búskapar­liga, tí tað verður bílig­ari fyri landið og ar­beiðsligari, tí eg rokni við at kjakið hevði verið lyft upp á eitt hægri støði og gjørt orðaskiftið greidligari og meira virk­ið, og ikki sum nú, at alt verður tagað sundur av so nógvum tingfólki, at málið druknar í onki­sigandi sjabbi, og har oft­ast verður farið eftir ’persónum heldur enn bólti’. Tá ein hugsar um hvørj­ir førleikar krevj­ ast at koma á ting, so kann sigast, at ídag er ting­gáttin ein av lægstu ’arbeiðs­gáttum’, tí har krevj­ast veruliga eingi prógv um nakað. Samanlíkna vit ar­ beiðs­rættindi hjá van­ ligum fólki og tingfólki, so eru tingfólk nógv øðr­vísi og betri fyri, tá hugsað verður um sam­ sýningar. Løn, pensiónir, koyripengar, møtiskylda v.m. Øll hesi viðurskifti setir tingfólkið sjálvt í verk, uttan samráðingar og verkfall. Hesa seinastu tíð­ina hava vit hoyrt stóra al­ menna ónøgd um koyri­ pengar og pen­sión­ir. Á van­lig­um ar­beiðs­pláss­um nýtir man lógarfest yvirlit yvir avstandir bygdanna millum og tilsvarandi sam­sýningar, á sama hátt er við pen­siónum, - ógvul­ iga líkt frá arbeiðs­plássi til arbeiðspláss. Spurningurin er, hví tingfólkið ger egnar skipanir til størri egnan fyrimun og eisini hvat signalvirði liggur í hes­ um kraddara- og sjálv­ søknarlyndi. Sjálv haldi eg tað minka øgiligt um trúvirðið sum fólksins valdi politikkari. Eisini vil eg koma inn á henda nógv um­ rødda flatskattin. Til ting­kvinnuna Anniku Olsen – takk fyri at tú gert tær ómak at lýsa hvat ein pension­istur fær burturúr flat­skatt­in­um! -tað hevur verið lýst bæði á portali og í bløð­unum, men tað hevði verið sera áhuga­vert eisini at sæð, hvat tú og restina av ting­ fólkinum fær burturúr flatskattinum. Øll fáa vit peningin úr lands­kass­ anum. So hevði eg fingið betri innlit í hvør bólkur fær mest burtur úr nýggju flat­skatta­skipanini. Eg spyrji til seinast, -er hetta demokrati, tá fjøldin er so ónøgd? Er tað rímiligt, at tingfólk ’spreingja alla van­liga samsýningar­ karm­ar’ tá um tey sjálvi ræður? Og byggja vit á eitt kristiligt grundstøði?. Mær rennur í huga tað sum sagt var um havnamannin sum býtti út,”Eg ein stóran og tú ein lítlan og tú ein lítlan og eg ein stóran” ella orðatakið hjá Fleksness (norskur skemtari), ”eitt er at siga halleluja, eitt annað er at gera tað.” Eingin skal verða í iva um, at eg ynski alt tað besta fyri okkara land fólk! Nei til lægri løn! Sólborg Dulavík Til Gerhard Lognberg, borgar­ stjóra og javnaðar­tingmann Sakaris Stórá Filmslistamaður, Skopun Nú borgarstjórin og javn­ aðartingmaðurin, Gerhard Lognberg, á øðrum ári á rað valdi at úttala seg heldur keði­liga um »skapandi fjøld­ ina« og harvið eisini und­ir­ ritaða, kenni eg meg noydd­ an at fáa nøkur ting upp á pláss. Helst blandar Gerhard sømdargávur, virðislønir og starvslønir. Tað vóru starvs­ lønirnar til listafólk, ið blivu kunngjørdar fyrst í vikuni, og sømdargávur og ment­ anarvirðislønir landsins fingu undirritaði og tveir av okk­ara fremstu listamonnum fyrr í ár. Fyri tað fyrsta, so kennist tað løgið at blíva lagdur undir at vera orsøkin til, at fólk kring landið pínast og gráta, tí eg havi fingið heilar fýra mánaðarlønir frá landinum. Eg søkti um pengarnar fyri at fáa møguleikan at skapa tað, sum eg meti meg duga best, nakað listarliga gev- andi, ið vónandi gagnar samfelagnum. Og ikki fyri at skapa neyð og elendigheit. Trúgv mær, eg meinti bara gott við tí. Fyri tað næsta, so kennist tað løgið at vera lagdur undir at fáa pengar fyri at sita heima og gera einki. Tað er nú ikki soleiðis, starvs­lønar­ skipanin er meint at virka. Eg kann sjálvandi ikki tala fyri alla ta skapandi fjøldina, men fyri mítt viðkomandi, so haldi eg ikki, at eg havi sitið og fingið pengar fyri einki. Starvslønirnar, ið eg fekk í fjør og fyrraárið, hava giv­ ið mær fíggjarlig kor til at arbeiða við leikritum, skapa smærri verk, gera undir­ vís­ingartilfar til føroyska skúla­verkið og enntá fara uttan­lands at vinna Skopun onkra altjóða virðisløn. Vónin er eisini at fáa eina minni films­verkætlan í gongd á Sandoynni í summar. Men tann hugurin hevur líkasum fingið ein lítlan smekk, nú øll list brádliga skal eitast at vera av tí ónda. Mentanarvirðisløn land­ sins, heiðursgávu til ungt listafólk, var ikki nakað, eg bað um, men ein upphædd, sum eg bleiv kosin til at fáa. Tað eri eg hjartaliga glað­ur fyri og vil nýta høvið enn einaferð at takka Menta­ mála­ráðnum fyri. Tað er margháttligt at kenna seg noyddan at fara út í miðlarnar at reinsa tað av sær, at man hevur sitið og fingið pengar fyri at einki gera. Men tá tað verður sagt av sjálvum tingsins røð­ arapalli, má svarast aftur. Ikki var tað meint at starvs­ lønin skuldi følast sum silv­ ur­pengarnir hjá Judasi. Og fyri at siga tað heilt erligt, so ken­n­ist tað heldur ikki so­ leiðis. Eg eri ómetaliga glaður fyri virðislønina og tær fýra mánaðarlønirnar, ið vóru mær untar. Eg fegnist yvir tað, ið eg havi skapt fyri starvs­lønina og virðislønina, og vón­andi kunna onnur eis­ ini fegn­ast um hetta sama. Tað skal sigast, at avrikini eru verk, ið ikki høvdu verið møgulig at arbeitt við, við síðuna av einum føstum starvi. Arbeiðsnáðir skulu til, og eg havi ikki fíggjarliga bakgrund til at halda ólønta feriu, at skapa hesi verkini. Hví Gerhard Lognberg hevur slíkan ampa av akkurát stuðlinum til listafólk, skilji eg ikki heilt. Tað eru so nógvar stuðulskipanir í Før­ oyum, og játtanin til Ment­ anargrunn Landsins, er lut­ fals­liga lítil. Hóast breyðið og ferðaseðilin um fjørðin kost­ar tað sama hjá okkum øllum Gerhard átti heldur at hugs­að um alt tað góða, ið listin ger fyri samfelagið, bæði fyri tjóðina, men sanni­ liga eisini á einum lokalum støði. Sjálvur eri eg útbúgvin innan filmshandverkið í Kabel­våg, sum er ein lítil bygd í Noregi, ikki nógv størri enn Skopun. Men at Kabel­ våg hevur tikið listina til sín, hevur gjørt lítlu útróð­rar­ bygdina til eitt tað fagrasta mentanarumhvørvið í Noreg. Bygdin hevur bæði listaskúla og filmskúla, samstundis sum hon dregur nógv fólki til sín. Tað er eingin loyna, at eitt ríkt mentanarlív er gott fyri umhvørvið á staðnum. Tað gevur ungdóminum gott í beinið og ríkar gerandisdagin hjá íbúgvunum.  Nei, listin er ikki av tí ónda. Men Gerhard skal hava loyvi at hava sína meining um tey, ið skapa hana. Men tað kennist sera sárandi og niðrandi, bæði fyri meg og mína familju, at fáa so keðilig orð um ein sjálvan, borin fram fyri allari tjóðini av tingsins røðarapalli.  Eg fari hvørki at biðja Gerhard, ella Javnaðarflokkin koma við eini umbering. Eg skal heldur ikki biðja hann grundgeva fyri, hví júst mítt verk og yrki skal niður­ gerast og kallast at »..søpla almennan pening burtur!« og »misbrúk av almennum peng­um«. Men tað hevði ver­ið upp á sítt pláss, um Ger­hard brúkti ein minni háðandi, og meir virðiligan tóna um sínar borgarar. Ser­ liga tá hann talar frá landsins hægstu tign. At arbeiða við list er ikki eitt fíggjarliga gevandi ar­ beiðið. At summi unna mær so illa tær krónurnar, ið eg fái, er harmiligt. Men tað er so tann luturin, ið eg nú eina­ ferð havi valt, og hann vil eg halda fast við í viðgangi og mótgangi. At enda, vil eg ynskja teim­um, ið nú hava fingið starvs­løn, hjartaliga tilukku. Tað er tykkum væl unt. Við vón um at mítt ar­ beiðið gevur nakað til Før­ oyar og ikki minst til Sand­ oynna. Fullkomuliga hol í høvdið Dagfinnur Danbjørg At Tekniski Skúli í Tórshavn av Mentamálaráðnum er kravt at spara 3,2 mill. kr. við teirri fylgju, at m.a. 45 næm. færri verða tiknir inn til SIT-Bil , SIT-Hár og SIT- Byggitøkningar, 3 lærarar verða uppsagdir og spart verð­ur upp á viðlíkahald má sigast at vera fullkomuliga hol í høvdið. Tí júst í kreppu­ tíðum við arbeiðsloysi ræð­ ur um at bjóða teimum ungu útbúgvingar, í staðin fyri at lata tey fara úr fólka­skúl­ anum til onki, og at skapa og varðveita arbeiðspláss m.a. við viðlíkahaldsarbeiði. At tílíkt kann koma fyri í einum samfelaga, har tosað verður í álvara um at lata nøkrum fáum 100-tals mill. kr. av felagsognini, meðan aðrar 100-tals mill. kr. í mvg- og skattaeftirstøðu eru frið­ halg­aðar, er ovboðið.