mikudagur 7. mars 2012síða 14

Mikudagur 7. mars 2012 · Nr. 29 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lagt til rættis: Árni Joensen Í oktober í fjør kunngjørdi ST- skrivstovan United Nations Office on Drugs and Crime eina frágreiðing, sum millum annað hevur eitt yvirlit yvir, hvussu nógv fólk verða myrd í teimum einstøku londunum. Verða tølini fyri Evropa sett fyri seg, liggur Grønland heilt uppi á 2. plássi. Bara Russland er omanfyri. Samanbera vit Grønland við Danmark, sæst, at tað eru næstan 11 ferðir so mong dráp í Grønlandi sum í Danmark fyri hvørji 100.000 fólk. Tað ger, at Grønland liggur í hølunum á Russlandi og asiatiska landinum Myan­ mar. Annars bendi okkurt á, at Grønland var á veg niður eftir drápsyvirlitinum. Í fleiri ár hava millum átta og níggju dráp verið í Grønlandi, men í fjør var bara eitt. Men sorgarleikurin fyrr í ár kann gera, at gongdin vendir aftur. Annars vísir ST-frá­greið­ ingin, at støðugt færri fólk verða myrd, og at hendan gongdin hevur staðið við síðani 1995. Grønland nummar tvey á evropeiskum drápslista Grønlendingar vóru sum vera mann skelkaðir, tá ein maður fyri stuttum myrdi trý fólk, teirra millum eina átta ára gamla gentu, og særdi tvey onnur. Men hagtølini vísa, at dráp eru munandi meiri vanlig í Grønlandi enn í flestu øðrum londum – Vit tosaðu ofta um búskapin og bankarnar Fyrrverandi íslendski forsætisráðharrin, Geir H. Haarde, vil ikki hava sitandi á sær, at hann sveik sína ábyrgd sum stjórnarleiðari við tí úrsliti, at bankakervið rapaði, og búskapurin kollsigldi – Tað vóru nógvir fundir í stjórnini, har vit tosaðu um búskaparviðurskiftini, men tað var ikki altíð, at tað bleiv staðfest formliga í fundarbókini. Harafturat vóru búskaparviðurskiftini og bankarnir javnan umrøddir á ráðharrafundum. Soleiðis royndi Geir H. Haarde at verja seg, tá hann fyrradagin bleiv avhoyrdur í tí serliga landsdóminum, sum viðger ákæruna, sum Altingið hevur reist ímóti honum. Har er hann júst ákærdur fyri fara ov lætt um skylduna at hava stjórn­ ar­fund um týðandi politisk mál sp sum búskapin og banka­kervið, og júst hendan ákæran fekk nógva um­røðu á rættarfundinum mána­ dagin. Ákæruritið byggir mill­ um annað á tað, sum ein serlig kanningarnevnd hjá Altinginum hevur skrivað. Nevndin hevur júst víst á, at týðandi øki sum búskap­ urin og bankakervið fingu ikki ta neyðugu við­gerð­ ina í stjórnini. Men hes­ um vísti fyrrverandi for­ sætisráðharrin aftur. Hann segði, at búskaparmálini blivu ofta viðgjørd saman við øðrum málum, men tað var ikki altíð, at hetta bleiv skrivað í gerðabókina, segði hann. Hann segði seg eisini hava havt fundir við ráð­harr­ arnar úr hansara flokki og við tingmanningina hjá Sjálf­ stæðisflokkinum um hesi viðurskiftini, uttan at tað bleiv skrivað í fundarbók. Undir avhoyringini vísti ákærin á nakrar fund­ar­ frásagnir frá fundum í stjórnini um búskaparmál. Hesar frágreiðingarnar eru frá oktober í 2008 og vísa, at stjórnin serliga umrøddi støðuna hjá bankunum. Ákærin vildi hava at vita, um hetta var fyrstu ferð, at stjórnin formliga viðgjørdi støðuna hjá bankunum. Geir H. Haarde svaraði, at banka­málið bleiv eisini um­ røtt á minni fundum og í sam­skiftinum millum ráð­ harrarnar. Verður Geir H. Haarde dømdur sekur sambært ákæruritinum, kann hann fáa upp í tvey ára fongsul. Geir H. Haarde (hm) og verji hansara, Andri Árnason Mynd: Polfoto Húsavirðið nógv minkað Virðið á sethúsum og íbúðum í Danmark er minkað nógv undir fíggjarkreppuni, og tí er bústaðarprísurin farin niður ígjøgnum. Hagtøl fyri húsa- og íbúðarsølur í 2011 vísa, at triðja hvørt sethús, sum bleiv selt í fjør, fór fyri minni enn eina millión krónur. RealMæglerne, sum hava savnað tølini, siga, at 70 prosent av húsunum, sum vórðu seld í 2011, kostaðu minni enn tvær milliónir krónur. Tað er tó ymiskt mill­ um teir ymsu partarnar av landinum, hvussu nógv prísirnir eru fal­ nir. Í høvuðs­staðar­um­ ráðnum er torført at fáa eini hús fyri minni enn eina millión krónur, og í ávísum komm­unum utt­an um Keyp­manna­ havn kostaði meiri enn annaðhvørt hús meiri enn fýra milliónir krón­ ur í fjør. Harafturímóti var tað bíligt at keypa hús á Lollandi. Har kostaðu næstan 80 prosent av húsunum minni enn eina millión krónur. Veðrið broytir byggireglurnar Ódnin Dagmar gjørdi stóran skaða í Noregi jóladag í fjør, og nú umhugsa teir norsku byggimyndugleikarnir, um teir skulu broyta byggireglurnar, so tær svara betur til veður­ lagið. Á nýggjárinum í 1992 var eisini herviligt ódn­arveður í Noregi. Eisini ta ferðina var skaðin stórur, og tað fekk myndugleikarnar at gera fleiri broytingar í byggireglunum. Nú verður so kannað, um reglurnar skulu broytast eina ferð afturat, sigur Kari-Anne Simenstad hjá Direktoratet for bygge­ kvalitet við Nordlys. Men tað er ikki bara ein spurningur um at byggja sterkari hús. Ein annar trupulleiki er, at umleið 110.000 bygningar í Noregi standa minni enn ein metur oman fyri havið, og við komandi veðurlagsbroytingum í huga er tað ein stór avbjóðing í sær sjálvum. Tí verður tann spurningurin eisini tikin upp nú. Diamantar í Grønlandi Tað er næstan einki mark fyri, hvørji áhuga­ verd evni fjala seg í grøn­lendsku undir­ grundini. Nú hevur fe­ lagið NunaMinerals boð­að frá, at tað hevur funnið diamantar í land­nyrðing úr høv­uðs­ stað­num Nuuk. Sam­ bært stjóranum, Ole Christ­ensen, hava fólk hjá felagnum funnið seks diamantar. Hann ásannar, at teir eru minni enn ein mm, men at tað týdningarmesta er, at diamantar eru funn­ir har. Diamantarnir eru funnir í stórum steinum, sum innlandsísurin hevur flutt aftur og fram, og NunaMinerals hevur funnið meiri enn 200 av hesum steinunum. Tí hevur Ole Christensen góðar vónir um at finna fleiri diamantar, men um grundarlag verður fyri veruligari námsvinnu, dugir hann ikki at siga enn.