mikudagur 7. mars 2012síða 19

19 Mikudagur 7. mars 2012 · Nr. 29 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Nú hevur Gerhard Lognberg givið ilt av sær um heiðurslønir og symfoniorkestrið. Ofta er í syndini sitið, og ikki tað sanna gitið. Hvat hava tey, sum skriva her á landi - yrkingar, skaldsøgur o. s. fr. fingið í sín lut av klingandi málmi?  Lítið og einki... men tey blíva við at skriva, hóast hesa trongu støðu... tann, sum æru býður, er æru verd­ur, og teimum, tú nýtir gott av, skalt tú rósa. Hví kunnu hesi fólk og listafólk í síni heild ikki fáa nakrar krónur úr okkara felags kassa? Hetta plagar at vera góður javn­aðarpolitikkur. Gerhard, lukka, aftur til munn­ harpuna..... tú hevur fingið okkurt skeivt í ranga­strúpan.   Mítt undurfulla lítla land   Eva Chortsen/  Frits Johannesen   1.      Mítt undurfulla lítla land, so stórbært  er, so milt og blítt. Ver  tú fremst, har tú kanst. Okkar' virðileiki, ert tú í friðarligum stríð' for lív, um líkarætt, er vár trú.  2.      Mítt undirfulla lítla land, so stórbært er, so milt og blítt; at lata gluggan upp er ein føgur myndatala, at síggja mangt, sum fjøllbroytt er, ið raknar við úr dvala. 3.      Mítt undurfulla lítla land, so stórbært er , so milt og blítt. Bert tann,  sum margfalt sær , sær mangt nýtt, sum er ein loyna, sum fólkastýri  oysir  av, við hjartarót  man goyma.   4.      Mítt undurfulla lítla land so stórbært er, so milt og blítt. Lat orðið verða frítt. Tað er bót til fólkaræði, lat allar røddir møtast tá í spekt í sama lagi. 5.      Mítt undurfulla lítla land, so stórbært er, so milt og blítt. Gakk fram í tign og trú, lat alt smáligt okkum gloyma. Tín styrki er so stórbær, sjálvt eitt lítið land kann goyma. Frits Johannesen Fyri eini 10 árum síðani mælti Búskaparráðið til, at fiskirættindi undir Før­oyum blivu seld á uppboðssølu. Síðan hava vit hoyrt og sæð argument bæði fyri og ímóti. Um hettar er ein góð skipan er ilt at meta um, tí, mær vitandi, er hon ikki nógv roynd. Ein roynd bleiv tó gjørd í fjør í samband við makrelbýti, og harav kann nakað lærast. Í sjeytiárunum vórðu flakavirki bygd á næstan hvørjum tanga, og eis­ini bleiv í fiski­vinnu­poli­tikk­ inum hædd tikin fyri, at rávørugrundarlag var runt alt landið. Illa gekst tó flaka­ virkjunum at fáa end­ arnar at røkka saman, og tí bleiv politiskt skipað soleiðis fyri, at eitt miðal væl rikið flakavirki skuldi hava eitt ávíst skiftisíkast fyri hvørt kilo av fiski. Við grundarlagi í roknskapinum fyri øll flakavirki, bleiv so ein ávísur kilostudningur veittur gjøgnum Rá­fiska­ grunnin, so setningurin um skiftisíkastið hjá tí miðal væl rikna flaka­ virkinum varð náddur. Hvat henda skipan førdi til, kenna vit helst sviðan av enn tann dag í dag. At vit í dag hava eitt burðartal sum í 30’unum, skyldast fyri stóran part hesi skipan, sum koyrdi alt samfelagið á heysin fyrst í 90’unum, og fólk rýmdu av landinum. Hugsa vit okkum at onkur í 80’unum kom við hesum uppskoti: • Flakavirkjum skal ikki tryggjast rá­vøra í fiski­vinnu­poli­tikk­ in­um • Allur stuðul umvegis Ráfiskagrunnin skal avtakast • Flakavirkini skulu virka eftir mark­nað­ artreytum og keypa alla sína rávøru á upp­ boðssølu Viðkomandi hevði verið verbalt avhølvaður. Argu­mentini móti slík­ um ørvitistosi høvdu verið mong: • Hvør vil reka eitt flaka­virki uttan nakra sum helst trygd fyri rávøru? • Eingin vil fíggja eitt flakavirki, har tú ikki hevur trygd fyri rávøru! • Hvussu kanst tú hava fólk í arbeiði, um tú ikki veitst um tú fært nakra rávøru? • Fært tú onki á upp­ boðssølu ein dag, skal tú so senda fólkið til hús? • Hattar endar við at nakrir fáir ríkmenn/ strámenn keypa allan fiskin, osv.... Nei hasin, við slíkum ør­ vitis uppskoti, hevur ikki skil fyri at reka flakavirki, hevði helst eisini verið sagt um hann. Men hvør er so støðan í dag? Flakavirkini verða rik­in eftir marknaðar­treytum og keypa rá­vør­una á uppboðssølu. Støð­an er nokk ikki verri enn áðrenn vit fingu uppboðssøluna, kanska betri, og letur eitt flakavirki aftur, eru bæði aktørar og fígg­ing­ar­ stovnar klárir við nýggj­ um kapitali og fígging, so aftur kann farast í gongd. Eg sigi ikki, at søla av veiðirættindum umvegis uppboðssølu er besta loysnin, men eg vóni samtíðis heldur ikki, at vit aftur eina ferð koyra landið á heysin, áðrenn vit finna út av at lata marknaðarkreftirnar ráða, heldur enn við polit­iskum reguleringum at stýra fiskivinnuni í ov stóran mun. Veiðirættindi á uppboðssølu? Thormund Johannesen Skipsførari & Skipsverkfrøðingur M.Sc. Mítt undurfulla lítla land Altarborð uppi á Gjógvarafjalli