týsdagur 2. mars 2004síða 5

8 Nr. 42 - 2. mars 2004 Nr. 42 - 2. mars 2004 9 - Føroysku fjølmiðla- leiðslurnar eiga at skapa betri umstøður til dýpd og atfinnandi tíðindaflutning, og undanførslurnar um vantandi pening og starvsfólk eru ikki nøktandi, um tað bert verður raðfest rætt, er boðskapurin hjá 43 ára gamla Dánjali Højgaard úr Útvarpi Føroya, sum leygar- dagin varð kosin ársins tíðindamaður av starvsfeløgum sínum. Í viðtalu eftirlýsir hann eisini betri eftirútbúgving- armøguleikar og sig- ur sína hugsan um, hvørjar eginleikar ein góður tíðindamaður skal hava ÁRSINS TÍÐINDAMAÐUR Heini í Skorini heini@sosialurin.fo 43 ára gamli Dánjal Høj- gaard, sum í løtuni starvast í Útvarpi Føroya, varð leygardagin kosin ársins tíðindamaður av starvsfel- øgum sínum undir fakfesti- valinum fyri føroysku fjøl- miðlarnar. Dánjal er út- búgvin tíðindamaður í Nor- egi, og hevur hann eisini starvast á bæði Dimmalætt- ing og Sosialinum, áðrenn hann í Útvarpi Føroya hev- ur latið journalistisku dygdir sínar koma Føroya fólki til góða við sending- um sum Vespan, Í andgletti o.s.fr. Dánjal Højgaard hevur ikki hug at vísa á, hvørjir orsøkirnar eru til henda heiður. – Mær dámar fyrst og fremst betri at sita hinu- megin borðið og gera sam- røðuna, og hini mugu døma um, hví eg fekk heiðurin, men eg taki tað sum eitt tekin um, at arbeiðið við t.d. Vespuni hevur verið neyðug, har farið varð meiri atfinnandi í dýpdina, sigur Dánjal Højgaard. Hann leggur afturat, at fleiri onnur saktans kundu fingið sama heiður, tí sum við øllum tíðindaflutningi krevjast fleiri fólk at fáa eina verkætlan at eydnast. Spurdur, hví t.d. Vespan ikki helt á, var hetta sam- bært Dánjali ongantíð endamálið. – Talan var meiri um eina avmarkaða verkætlan enn eina varandi sending, og vit gjørdu so tíggju sendingar í tríggjar mánaðir, sigur Dánjal Højgaard. Tíðindafólk uttan møguleikar Føroyski fjølmiðlaheimurin líður sambært ársins tíð- indamanni undir vantandi vilja frá redaktiónunum at skapa betri arbeiðsumstøð- ur og harvið betri tíðinda- góðsku. – Eg vóni, at redaktiónir- nar fara at raðfesta rættari í framtíðini, so kritiski jour- nalistikkurin kann koma til sjóndar. Tað verður altíð sagt, at ov lítið av peningi og fólki ger tað ógjørligt at framleiða djúpan, gjøgn- umførdan og kritiskan tíðindaflutning, men hetta er heldur ein spurningur um raðfesting, sigur Dánjal Højgaard. Hann leggur aft- urat, at í vanliga tíðinda- meldrinum gerast tíðinda- menn bert vatnberarar uttan at fáa møguleikan at bora. – Um vit t.d. taka Sosi- alin og Dimmu, sum koma út fimm ferðir um vikuna, skuldi t.d. ein tíðindamaður hvønn mánaða fingið eina viku at arbeiða, uttan at verða noyddur at framleiða tíðindi til kongaliga hoffið hvønn dag. Við hesi rað- festing eigur tað at lata seg gera at fáa góðskuna í hásætið við meiri tíð og betri arbeiðsumstøðum til tíðindafólkið, sigur Dánjal Højgaard. Hann heldur tað sam- stundis vera hugstoytt, at besti og mest avdúkandi journalistikkurin í nýggjari tíð er gjørdur av freelance tíðindamonnum, og í hes- um høpi nevnir hann um- stríddu bókina Skjót Jour- nalistin, sum Øssur Winth- Dánjal Højgaard, Redaktiónirnar ársins tíðindamaður: sleppa ov lætt ereig og Grækaris Magn- ussen stóðu fyri. – Hetta eigur at geva leiðslunum nakað at hugsa um, og tað er spell, at van- liga tíðindafólkið ikki hev- ur møguleikan at framleiða slíkan avdúkandi og at- finnandi tíðindaflutning, sigur Dánjal Højgaard. Við støði í hesi bókini og avrik- unum í SVF heldur Dánjal Højgaard, at Øssur Winth- ereig hevði uppiborið heið- urin at gerast ársins tíð- indamaður. Eftirútbúgving eitt krav Umframt at skapa nøktandi arbeiðsumstøður er upp- gávan hjá redaktiónunum sambært Dánjali Højgaard eisini at gera journalistikk til eitt lívsstarv, m.a. við eftirútbúgving og førleika- menning. – Um ein journalistur skal halda og kunna nýtast eftir nógv ár í starvinum, er alneyðugt hjá leiðslunum at samskipa eftirútbúgving og førleikamenning við nýggj- um íblástri til tíðindafólki, og í løtuni er hetta als ikki sjónligt, heldur 43 ára gamli tíðindamaðurin. Hann sigur, at tað verður koyrt á ungu journalistar- nar í eini tíggju ár uttan nakra førleikamenning við nýggjum avbjóðingum, og tá kann alt steðga upp. – Ein útbúgving gevur tær nýggj amboð og nýggj- an íblástur, og skal grav- andi journalistikkur verða eitt lívsstarv, er hetta eitt krav, sum enn ikki verður gingið á møti í Føroyum, sigur Dánjal Højgaard. Umframt starvið sum út- varpsmaður er hann sjálvur farin undir víðari lesna í løgfrøði, og er endamálið at fáa eina trý ára bachelor útbúgving. – Fyri meg er henda eftir- útbúgving alneyðug, skal eg halda fram í yrkinum, slær Dánjal Højgaard fast. Indignatión Spurdur, hvørjar eginleikar ein góður tíðindamaður skal hava, nevnir Dánjal í fyrstu syftu evnini at undr- ast og seta grundleggjandi atfinnandi spurningar í øllum viðurskiftum. – Her hava vit nógv at læra frá børnunum, sum undrast og seta tað, vit ofta kalla "býttar" spurningar, sum í veruleikanum eru teir bestu og mest grundleggj- andi. So skjótt vit taka alt fyri givið uttan henda egin- leika, koma vit á eitt síðu- spor, og tá er vandi á ferð, heldur Dánjal Højgaard. Hetta er sambært honum nakað, ein stutt sagt má leggja seg eftir at læra. – Ein kann sjálvsagt hava nakrar viðføddar eginleikar í sær, men í stóran mun má ein tilvitað leggja seg eftir hesum og hava ein vilja at læra hesar grundleggjandi journalistisku dygdir, held- ur Dánjal Højgaard. Um- framt hesi evni nevnir hann indignatiónina sum ein sera týðandi part í yrkinum, og hóast hann lítillátin ikki metir seg sjálvan hava hes- ar eginleikar, eru hetta nøk- ur grundleggjandi ideal. – Á ein ella annan hátt má ein hava eina tráan eftir rættvísi, ein eldhuga at koma órættvísi til lívs og verja sannleikan, at vera forharmaður um okkurt og trampandi koma motiver- aður til arbeiðis. Hetta skuldu vit tíðindamenn havt meiri av, tí annars gerst starvið skjótt til ómot- iverað umsitingararbeiði, sigur Dánjal Højgaard, sum eftirlýsir hesa indignatión- ina. Í orðabókini er orðið allýst at vera ein vreiði vegna órættvísi og ónd- skap. – Hetta merkir sjálvsagt ikki, at vit ikki skulu við- fara allar partar eins og meta objektivt um tað, vit arbeiða við. Allir partar skulu hava trygd fyri ob- jektiviteti og perspektiver- ing, og t.d. er mannagongd- in í málinum um Johan Dahl nakað, ein kann seta spurnartekin við, heldur 43 ára gamli Dánjal Højgaard at enda, sum leygardagin varð kosin ársins journal- istur, og sum við sínum uppskotum og áskoðanum aftur setir eitt afturvend- andi kjak í fokus í føroyska fjølmiðlaheiminum. Væleydnaður fakfestivalur Leygardagin 29. februar varð stórur fakfestivalur hildin fyri føroyska fjøl- miðlaheiminum í hølum á Sjómans- skúlanum í Havn. Størstu nøvnini á festivalinum vóru Hans Engell, fyrrver- andi politikarin og núverandi stjóri á Ekstrablaðnum, og Kurt Strand, arrog- anti og til tíðir um- stríddi sjónvarps- verturin á Danmark Radio. Dánjal Høj- gaard úr Útvarpi Føroya varð av starvsfeløgum kosin ársins føroyski jour- nalistur. Systrarnar Ása og Annika Joensen skipaðu fyri tiltakinum FAKFESTIVALUR Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Leygardagin skipaði sam- takið Synergi fyri fjøl- miðlaskeiði á Sjómans- skúlanum í Havn, og høvdu øll føroysk tíðinda- fólk høvi at hoyra bæði føroyskar og danskar fyri- lestrahaldarar. Størstu nøvnini vóru óivað Hans Engell, stjóri á Ekstrablaðnum, og Kurt Strand, sum í Danmark er vorðin kendur í sjón- varpssendingini Profilen á Danmark Radio. Hans Engell hugleiddi um støð- una hjá fjølmiðlum í Dan- mark og Føroyum í 2004, og serliga varð dentur lagdur á eitt rák, sum m.a. rakar bløðini sera meint við lækkandi fíggjarligum karmum at virka undir. Við fleiri dømum úr sendingini Profilen hevði Kurt Strand fyrilestur um spyrjiteknikk og journal- istiska metodu, og var hann sera bergtakandi við beinraknum dømum um trupulleikar og vansar, ein tíðindamaður í sínum yrki stendur í. Fleiri føroyingar Umframt donsku kanónir- nar vóru fleiri føroyingar, sum hildu fyrilestrar um ymisk viðurskifti, og at enda var orðið frítt. Mill- um annað hugleiddi Tróndur Djurhuus um tøknifrøðiligu menningina og framtíðarútlit. Menn- ingarleiðarin hjá Føroya Tele sá fyri sær eina fikti- ónskenda og samstundis eisini ræðandi samfelags- mynd, har øll og eingin vóru fjølmiðlar. Øsssur Wintereig hevði ein pro- vokerandi fyrilestur um ógegni, og Kári Durhuus lýsti føroysku fjølmiðlar- nar í 2004 og eftirlýsti politiskan vilja til fram- burð og menning á fjøl- miðlaøkinum. Umframt hesar var eisini høvi at hoyra formannin í Blað- mannfelagnum, Edvard í Skorini Joensen, Ellindur Egilsstrøð úr Gallup Før- oyar og løgfrøðingin Jon- hard Klettheyggj. Landsstýrið var væl um- boðað, har bæði menta- málaráðharrin og løgmað- ur móti endanum tóku orðið, meðan fleiri aðrir journalistar eisini løgdu fram síni hugskot um, hvussu føroyski fjølmiðla- heimurin kann mennast. At enda avdúkaði orð- stýrarin Bjørt Samuelsen, hvør skuldi gerast ársins tíðindamaður, og fall heiðurin til Dánjal Høj- gaard úr Útvarpi Føroya. Lesið aðrastaðni á síðuni viðtal við hann. Løgmaður vil hava fjølmiðla- ráðgeva - Føroyska stjórnin er kanska tann ein- asta í heiminum, sum ikki hevur sam- skipandi fjølmiðla- ráðgevar í aðalráð- unum, og tískil um- hugsa vit at fáa meiri skipaði viðurskifti við nýggjari kunn- ingardeild í Tinga- nesi, sigur Jóannes Eidesgaard løgmaður eftir fjølmiðlafak- festivalin leygardagin NÝGGJ KUNNINGARDEILD Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Fyri fimm árum síðani skrivaðu tíðindamenninir Kári Durhuus og Per Høj- gaard álit um, hvussu al- menna fyrisitingin á betri hátt kundi skipað sín tíð- indaflutning mótvegis fjølmiðlunum, men síðani tá hevur einki verið at sæð frá hesi ætlan. Nýggi løgmaður okkara Jóannes Eidesgaard var saman við fleiri landsstýr- ismonnum til staðar á fak- festivalinum leygardagin, og júst hesin spurningurin var eisini uppi at venda. Løgmaður ásannar, at í løt- uni er talan um alt ov til- vildarligt samskifti millum stjórn og fjølmiðlar, og at hann tískil umhugsar at seta fólk burturav at taka sær av tíðindaflutningi. – Við hesum høvdu vit sloppið undan misskiljing- um, har mál ikki høvdu farið av sporinum, sum vit ofta síggja í dag, og um- framt hetta høvdu vit tryggjað okkum eitt pro- fessionellari samskifti, har fjølmiðlarnir eisini fingu kvalifiserað mótspæl, sig- ur Jóannes Eidesgaard. Hann leggur dent á, at ein als ikki skal síggja fjøl- miðlarnar og politikar- arnar sum mótpartar men heldur sum tveir horna- steinar í eini demokrat- iskari skipan og samskifti. Eingir spindoktarar Løgmaður leggur dent á, at ætlanin í fyrstu syftu ikki er ítøkilig, men hann metir tað vera sannlíkt, at okkurt verður gjørt á økinum. – Ætlanin er ikki at seta eina heila deild at taka sær av tíðindaflutningi úr Tinganesi, og í mínum eygum er bert ein fjøl- miðlaráðgevi í fyrstu syftu nóg mikið, heldur Jóannes Eidesgaard. Skrivaða álitið hjá Per Højgaard og Kára Durhuus leggur eisini upp til júst hetta, so fíggjarligi parturin er ikki nakar trup- ulleiki at realisera álitið. Spurdur, um hetta er fyrsti liður í eini menning fram ímóti danska embæt- isverkinum á tremur við pressuserfrøðingum og spindoktarum, er løgmað- ur avvísandi. – Ein spindoktari er ein, sum arbeiðir fyri stjórnina við einum partapolitiskum endamálið, og hevur hetta á ein ella annan hátt eisini ein negativan klang. Hetta er als ikki ætlanin. Talan er stutt sagt um at fáa meiri professionell og skipað samskifti millum okkum og fjølmiðlar, tí hetta er í dag neyðugt, undirstrikar Jóannes Eidesgaard. Tíðirnar broyttar Løgmaður samanber í hes- um høpi við tíðina fyri tíggju árum síðani, tá hann seinast sat í Tinganesi, og ásannar hann, at viður- skiftini millum politikk og fjølmiðlar er broytt mun- andi. – Fyrr var alt meiri aftur- latið, men við opna nú- tíðarsamfelagnum hava fjølmiðlarnir størri ávirkan og harvið týdning, og tískil er neyðugt við broytingum á økinum, sigur løgmaður. Enn er tó einki ítøkiligt uppskot á borðinum um nýggja fjølmiðlaserfrøði í Løgmálaráðnum, men er hetta sambært løgmanni eitt øki, sum í framtíðini skal viðgerast og betrast til frama fyri allar partar. Hans Engell, v.m. og Kurt Strand, h.m. vóru høvuðspersónar á fakfestivalinum leygardagin, har teir við fyrilestrum rúnarbundu føroysku tíðndafjøldina Mynd: Jan Müller Løgmaður ynskir ársins tíðindamanni, Dánjali Høj- gaard, tillukku við heiðurinum á fakfesti- valinum leygardagin Mynd: Jan Müller – Um vit t.d. taka Sosialin og Dimmu, sum koma út fimm ferðir um vikuna, skuldi t.d. ein tíðindamaður hvønn mánaða fingið eina viku at arbeiða, uttan at verða noyddur at framleiða tíðindi til kongaliga hoffið hvønn dag. Við hesi raðfesting eigur tað at lata seg gera at fáa góðskuna í hásætið við meiri tíð og betri arbeiðsumstøðum til tíðindafólkið, sigur Dánjal Højgaard Mynd: Jan Müller C M Y K 9 8