fríggjadagur 16. mars 2012síða 48

nr. 33 · 16. mars 2012 8 VIKUSKIFTI Lívssøga John Johannessen johndocu@gmail.com – Tað bleiv heilt øðrvísi enn meiningin var. Meiningin var at fara heim aftur til Føroya, men tað bleiv ikki soleiðis, stað­festir Sonja við einum smíli. Sonja Ramkhelawan, sum hon nú eitur, situr í hugnaligu stovu síni í íbúðini miðskeiðis í Amsterdam og greiðir liv­ andi frá á reinum suðuroyarmáli. Tað hoyrist næstan ikki, at tað eru heili 33 ár síðani, at hon seinast setti fótin á før­oyska jørð og 47 ár síðani, at hon flutti úr Føroyum. Bert av og á hoyrist ser­merkta hollendska dialektin og bert einstakar ferðir er neyðugt at trilva eftir røttu føroysku orðunum. – Eg eri vaksin upp sum tann yngsta í einari stórari familju í Lopra. Tað var deiligt har heima hjá okkum. Tað var strævið, men heilt stuttligt og hugnaligt heima hjá okkum. Eg tókst fyri tað mesta við at hjálpa mammu mínari. Eg var eisini í Havnini eitt tíðar­skeið, men fór so suður aftur at hjálpa mammu mínari. Og so var tað eitt árið, at systur mín vildi hava meg at koma at ferðast. Tað er týðuligt, at Sonja vil leggja dent á, at hon hevði tað gott heima í Lopra, sum yngst av systkinunum, og at tað var tilvildin, ið gjørdi, at ævin­týr­ ferðin til evropeiska stórbýin gjørdist ein lívsferð. At vitja systur í húsbáti Lilly, sum var ein av mongu eldru systr­ um Sonju, hevði hitt ein hollendskan sjómann í Føroyum og var flutt til Amsterdam saman við honum. Á jólum í 1965 vóru hon og maðurin í Lopra og ferð­aðust. Lilly gjørdi av at bjóða lítlu­systur at koma við teimum aftur til Hollands at vitja. Tann unga Sonja tók av tilboðnum, um at sleppa út at síggja verðina. – Lilly helt tað vera stuttligt, um eg vildi koma ein túr við teimum. Hetta var í januar, í sama mánaði sum eg fylti 21 ár. Vit fóru við Drotningini til Dan­markar. Eg minnist, at tað var púra stilli á allari ferðini. Síðani koyrdu vit víð­ari til Hollands. Tað var um náttina, at vit komu til Amsterdam, so eg sá ikki so nógv av býnum. Men tað gjørdi eg sjálvandi dagin eftir. Og eg má siga, at tað føldist heilt natúrligt fyri meg at vera her, greiðir Sonja frá. Tó var tað sjálvsagt stórur munur á Lopra og Amsterdam. Og í 1965 var ikki so vanligt, at ungar gentur fóru langt burtur at ferðast. Men hóast hon var langt burtur frá trygga bygdarlívinum í Lopra, so kendi hon seg á ongan hátt fremmanda ella einsamalla. Tó minnist Sonja tað sum nakað sermerkt, at tey bú­leikaðust umborð á einum húsbáti, ið lá og fleyt í einari av mongu kanalunum í býnum. – Um eg hugsi aftur, so má eg siga, at eg føldi meg heilt skjótt heima. Tað var ikki so fremmant fyri meg her. Tó var tað heilt fremmant, at systur mín búði umborð á einum báti. Men tað vandi eg meg heilt skjótt við. Tað var heilt skjótt, so var tað heilt natúrligt fyri meg. Ja, sum at búgva í einum van­ ligum húsum, heldur Sonja. Heima í Lopra hildu tey tað vera eitt sindur undarligt at búgva umborð á ein­um báti. Men tey vistu, at hetta var natúrligur bústaðarháttur har um leiðir. Í 1965 fór 21 ára gamla Sonja Andersen úr Lopra til Amsterdam at ferðast. Men tað, ið skuldi vera ein upplivingarík og spennandi feria fyri eina unga bygdargentu úr Føroyum, bleiv nakað heilt annað. Í Amsterdam hitti hon sín stóra kærleika úr Surinam. Nú 47 ár seinni er Sonja framvegis í Amsterdam Ungdóms- túrurin bleiv ein lívsferð Sonja og René giftust í Amsterdam 30. august í 1968. Hetta var hálvt fjóðra ár eftir, at hon fór til Hollands at ferðast.