mikudagur 28. mars 2012síða 9

9 Mikudagur 28. mars 2012 · Nr. 38 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eta og hoyra tónleik í bølamyrkri Blindafelagið heldur sín 40 ára dag við fýra rætta máltíð á Hotel Føroyum flaggdagin og stórari konsert í Norðurlandahúsinum 9. mai. Bæði tiltøkini verða í myrkri fyri at geva síggjandi fólkum innlit í lívið hjá teimum blindu og haraftrat fáa serligar upplivingar Randi Jacobsen Tá ið Dansk Blindesamfund í fjør fylti 100 ár varð skipað fyri fleiri ymiskum tiltøkum fyri at geva síggjandi folki innlit, hvussu tað er onga sjón at hava. Eitt av tiltøkunum var ein døgurði í myrkri. Hetta tiltakið hildu tey í Blindafelagnum ljóða áhuga­ vert, og í heyst fóru nøkur umboð fyri felagið til Dan­ markar, har tey royndu at eta í bølamyrkri. Hetta var ein so stór upp­ living, at tey valdu at royna hetta í Føroyum í ár, nú Blinda­felagið hevur 40 ár á baki. Tey vendu sær til Hotel Føroya, sum tók væl ímóti hugskotinum, og kokk­urin Leif Sørensen var beinan­ vegin til dystin fús. Máltíðin í bølamyrkri verð­ur flaggdagin 25. apríl í einum høli við síðuna av sjálv­ari matstovuni. Tað verður har, bæði tí hølið ikki er so stórt, og tað er nærri køkinum. Eitt stórt arbeiði er at syrgja fyri, at einki ljós slepp­ ur inn, og neyðugt verður tí at seta plátur fyri veindeyguni og hava tjúkkar gardinur. Í gongini má ljósið eisin vera sløkt. Blindir tænarar Fýra tænarar verða. Ein teirra verður Ruth Thomsen, sum er starblind, og sær bara mun á ljósi og myrki. Hon er von við at klára seg við ongari sjón. Jannie Hammershøj, sum er føroysk og blind kem­ ur til Føroya saman við ein­ ari aðrari blindari kvinnu at vera tænari. Leif Sørensen gleðir seg til at fara undir uppgávuna. – Vanliga leggja vit stóran dent á litir, og hvussu maturin liggur á borðiskinum, tí eyg­ að skal hava sítt. Her skal hugsast øðrvísi, sigur Leif Sørensen. Tað verður ein døgurði við fýra rættum, og við hvønn borðisk fara at standa fimm gløs. Tænararnir skeinkja. Á borðinum verður vatn, breyð og smør, sum gestirnir sjálvir fáa sær av, tá ið teir sessast. Royndirnar eru, at tað tekur sína tíð at koma gjøgnum henda partin av skránni. Reinur smakkur Ruth Thomsen sigur, at tá ið tey ótu døgurða í myrkri í Danmark, fingu tey ikki at vita, hvat var á borðiskinum, og soleiðis verður eisini flagg­ dagin á Hotel Føroyum. Hon sigur, at tað var ikki so tupult hjá fólki, sum annars síggja, at eta í myrkri, men hon hjálpti tó mann­ inum at skera kjøtið, tí har var hon tann fermara. Tiltakið við máltíðini er ikki bara fyri at geva síggj­ andi fólki møguleikan at seta seg inn í, hvussu tað er at vera blind. Tað er ein sann­ roynd, at 80 prosent av eini upp­living er gjøgnum eyg­ uni. Tann sansurin vinnur á hinum sansinum. So tá ikki ber til at brúka eyguni, menn­ast hinir sansirnir. Mat­ urin smakkar tí meira. Ruth Thomsen og Karin Kass, samskipari í Blinda­ felagnum siga, at væl gekk hjá fólki at eta í myrkri, og tað var eingin trupuleiki, at fólk mistu mat niður á seg ella stoyttu. Men hvussu dúk­urin sá út aftaná, sluppu tey ikki at síggja. Ikki fleiri enn 30 gestir sleppa við til máltíðina í myrkri, tí tað hevði verið ov stríggið, um fleiri fólk eru inni. Eisini tí at tá ið fólk ikki síggja, tosa tey harðari. Um áhugin vísir seg at vera stórur, verða kanska tvey borðhald. Í Danmark skipaði Dansk Blindesamfund fyri kon­sert í konserthøllini hjá Dan­ marks Radio. Har sang eitt gentukór. Konsert bara fyri oyruni 9. mai verður konsert í myrki í Norðurlandahúsinum, og tað verður ein konsert við nogvum ymiskum tónleiki. Ikki er tað løtuverk at myrkaleggja stóra salin í Norður­landahúsinum, tí hóast gardinur eru, gloppar nógva­staðni, og perurnar undir loftinum eru nógvar. Í Norður­landahusinum hava tey verið so beinasom at seta nakrar dagar av framman­ undan til hetta arbeiðið. Ólavur Olsen hevur átikið sær at samskipa konsertina. Hann hevur sett saman eitt húsaorkestur, og har kunnu bara royndir tónleikarar verða við, tí ikki ber til at spæla eftir nótum. Blindafelagið avdúkar, at millum tónleikarrnar verða eitt nú Hallur Joensen, Lena Andersen og Martin Joensen. Fleiri nøvn verða ikki avdúkað enn. Eins og við máltíðini krev­ur tað nógv at hava eina konsert í myrkri, tí eingi ljós órógva, og sjálva fram­førsl­ una sær eingin. Upplivingin talar burturav til hoyrnina. Ávikavist Hotel Føroyar og Norðurlandahúsið fara í vikuni at lýsa við, hvar at­ gongmerki kunnu keypast. randi@sosialurin.fo Tá ið tú ikki sær matin, er øll upplivingin fyri góman. Í Berlin er ein slík matstova, og hon hevur altjóða áhuga. Sámal Bláhamar á Tora Tourist heldur, at ein matstova í myrkri í Føroyum væl kundi givi eitt íkast til ferðavinnuna Formenninir í stóru andstøðuflokkunum taka sær ikki nær, at Jóannes Eidesgaard kallar teir hugsjónarleysar og sigur teir minna um sunnudagsskúladreingir Randi Jacobsen Í Sosialinum fríggjadagin í seinastu langaði Jóannes Eidesgaard, fyrr­ver­andi formaður Javn­aðar­floksins hart út eftir and­støðuni á tingi. Andstøðan er alt ov bitleys, og báðir and­ støðu­leiðararnir minna mest um sunnudags­ skúla­dreingir, skrivaði Jóannes Eidesgaard í tíðargrein síni. Aksel V. Johannesen, formaður Javnaðar­ floksins heldur ikki, at flokk­urin hugsjónarliga er broyttur. Hugsjónar­ liga støðan er tann sama, antin flokkurin er í andstøðu ella í sam­ gongu. Hann viðgongur, at hann ikki hevur buldrað so nógv, men tað liggur ikki til hansara, sigur Aksel V. Johannesen. – Vit eru kanska so ymiskir sum per­són­ ar, men eg vóni, at vit kunnu vinna fram við skila­góðum sjónar­mið­ um. Tað hevur ikki skatt flokkin, at vit ikki hava buldrað so nógv, og eg ivist ikki í, at hóliga koma vit líka langt, sigur Aksel V. Johannesen, sum væl tolir atfinningarnar frá undanfarna formann­ inum. Høgni Hoydal, for­ maður í Tjóðveldi vísir aftur, at einki veiggj er í andstøðuni. Hann nevnir, at and­ støðuflokkarnir hava samstarvað væl og tik­ið allar dystirnar við sam­ gonguna. – Og allir tinglimir í and­støðu hava tikið sera virknan lut – ikki bert formenninir, sigur Høgni Hoydal. Hann nevnir orða­ skiftini, sum vóru um skatt, pensjónsskatting og fíggjarlóg, og hann held­ur andstøðuna hava verið sera virkna á øðr­um økjum eisini. And­støðan hevur sam­ starvað og samskift við fakfeløg, vinnufeløg og ung­dómsfeløg, hon skip­aði fyri ráðstevnu um fiski­vinnupolitikk og fólks­ins ogn. Og so víð­ari. randi@sosialurin.fo Andstøðan vil ikki buldra Hvørgin av formonn­unum í stóru and­støðu­flokkunum tekur sær tykni av, at Jóannes Eidesgaard, fyrr­ ver­andi for­maður Javnaðar­ floks­ins, heldur teir vera ov tamar og hug­sjónar­leysar