mikudagur 4. apríl 2012síða 15

15 Mikudagur 4. apríl 2012 · Nr. 41 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kjak F øroyska samfelagið stendur yvir fyri ovur­ stórum avbjóð­ingum fyri­framman. Um vit skulu fáa hallið á fíggjarlógini burt­ ur í 2016, krevur hetta stórt mót og dirvi, og ópopuleru avgerðirnar eru nógvar, skulu vit fáa búskapin aftur á beint. Men skulu vit út til føroya fólk at greiða teimum frá, at vit verða noydd at gera inntriv í teirra viðurskifti, mugu vit í politisku skipanini ganga á odda. Politiska skip­ anin eigur at feia fyri egnum durum, áðrenn hon fer út at krevja broytingar hjá før­ oyska húsarhaldinum. Vit mugu og skulu taka tað í álvara, at fólkið í Føroyum so smátt hevur mist álitið á polit­isku skipanina. Vit kunnu ikki halda áfram at lata oyru og eygu aftur og lát­ast sum einki, tí tað, sum vit uppliva í dag er, at fólkið í Føroyum ikki orkar meira og hevur ikki álit á okkum í politisku skipanini, og tað er álvarsamt. Vit mugu ikki gloyma, at vit eru fólkins tænarar og hvørki meira ella minni enn tað. Vit skulu tískil ikki geva okkum sjálv­ um framíhjárættindi, hvat viðvíkur m.a. pensjón, løn, ferðaendurgjald í slíkum tíðum, sum vit hava í løtuni, tað er ikki rættvíst og ábyrgdar­fult. Vit skulu ikki misbrúka tað vald, okkum er givið, men umsita tað við størstu virðing og rættvísi sum yvirhøvur til ber. Vit vita væl, at tað liggja sera ópopulerar avgerðir fyri framm­an, har tað m.a. skal sparast, reformar skulu fremjast, sum tíverri ganga út yvir okkara borgarar, eldri sum yngri, reformar, sum eru neyðugir, um vit skulu hava eitt vælferðarsamfelag í framtíðini. Trupulleikin er bert, at um vit í politisku skip­anini ikki sjálvi ganga á odda við sparingum, er tað trupult at fáa fólkið í Før­oyum at trúgva tí, vit prædika. Tí er tað neyðugt, at vit endurskoða m.a ferða­endur­gjaldið til lands­ stýrisfólk, eisini sæð í mun til, at samferðslukervið er vorðið so mikið gott tey seinastu árini, at tað ber til at koyra til og frá arbeiði. Vit kunnu ikki skatta pen­sjón­ irnar við inngjaldi hjá okkara borgarum og so ikki gera tað sama hjá okkum sjálvum, og eg kundi hildið áfram. Sjálvsagt skal tað lønast væl at hava eitt álitisstarv sum politikarari, men í eini undan­taksstøðu, sum eg vil kalla tað, at vit eru í í Før­ oyum í dag, ber tað illa til, ikki eisini at lata tað ganga út yvir okkum politikarar. Í løt­uni kenni eg tíverri á mær, at fólkið í Føroyum upp­livir politisku skipanina líkasum Hans Scherfig lýsir skúla­skip­anina 1930'unum í skaldsøguni »Det forsømte forår«: »Skolen er en verden for sig. En lille isoleret afskåret verden uden forbindelse med den store omgivende verden. Et selvstændigt samfund midt i byen. En uafhængig statsdannelse med særlige love og traditioner... Ude i verden sker der store ting. Krig og revolution. Men i skolens lille samfund går livet sin gang, uforstyrret af verdensbegivenhederne. Når lektor Blomme går på gaden ude i den store verden, er han bare en lille mand med fip og briller. Han må overholde færdselsreglerne ligesom andre mennesker.« Um vit ikki taka okkum um reiggj, so fáa vit somu »lede« yvir fyri politisku skipanini, sum fólk høvdu fyri skúlaskipanini í 1930 unum. Gleðiligar páskir Hósdagur 29. mars 2012 Á Føroya Løg­tingi hós­ dagin 29. mars 2012, viðgjørdi tingið upp­skot frá landsstýrinum (Sam­bands­flokkinum, Fólka­ flokk­inum, Mið­flokkinum og Sjálv­stýris­flokkinum) um at minka útgjaldið til ar­beiðs­ leys við umleið 2.500 krónum um mánaðin. Í Føroyum eru í dag 1800 fulltíðar ar­beiðs­ leys. Undir orðaskiftinum sama dag kom fram, at løgmaður og landsstýrisfólk hava fingið millum 3000 og 4000 krónur eyka um mánaðin eftir skatt við flatskattaskipanini, sum tey sjálvi evnaðu til og fingu samtykt. Á sama fundi varð eisini sligið fast, at við forskattingini og brandskattingini av pen­ sjónsinngjøldum, hevur eitt vanligt verkafólk, sum rind­ ar til egna pensjón, mist upp móti 1.500 krónum um mán­ aðin. Hesir pengar verða flutt­ir til skattalætta til hægstu inntøkurnar. Alt hetta varð skrumblað ígjøgnum uppá minni enn tríggjar vikur fyri jól í fjør. Uttan nakra veruliga við­ gerð. Ímóti øllum ráðum frá fakfólki. Og við djúpu grund­ gevingini um, at tað loysti seg ikki at kanna nakað, ella at siga nakað um framtíðina. Hetta var »politikkur« (!). Fríggjadagur 30. mars 2012 Á Føroya Løgtingi fríggja­ dag­in 30. mars 2012, við­gjørdi tingið uppskot frá Javnaðar­ flokkinum um at endurskoða kostnaðarendurgjaldið til løg­tingsfólk og lands­stýris­ fólk. Uppskotini snúðu seg rætt og slætt um, at ávíkavist formansskapurin í tinginum og løgmaður fingu álagt at gera uppskot til broytingar. Fyri tey landsstýrisfólk, ið fáa størst endurgjald, er talan um 13.000 krónur skattafrítt um mánaðin, afturat lønini. (Ein ar­beiðsleysur skal annars fáa útgjald upp á 17.500 um mánaðin – og gjalda skatt av tí, sambært uppskotinum frá lands­stýrinum.) Uppskotini vórðu dygg­ iliga feld. Bert Tjóðveldi, Javnaðar­flokkurin og Fram­ sókn atkvøddu fyri. Samgongufólk og løg­ mað­ur vístu á, at broyt­ ingar kundu ikki fremjast í kostn­aðar­endurgjaldinum uttan gjølliga viðgerð. Her máttu nevndir setast og allir hugsandi serfrøðingar spyrjast. Tað var óðmanna­ verk at fara broyta tílíkt, utt­an langa fyrireiking og út­rokningar, hildu nú sam­ gongu­fólk. Sama dag løgdu Sam­ bands­flokkurin, Mið­flokk­ urin, Fólkaflokkurin og Sjálv­stýrisflokkurin fram upp­skot til játtanarkarmar fyri al­menna húsarhaldið kom­andi árini. Her varð m.a. fráboðað, at pensjónsaldurin skal setast til 68 ár frá næsta ári av. Hetta merkir fyri teir lægstløntu samfelagsbólkarnar, ið bara hava fólkapensjónina og sam­haldsfasta at dúva uppá, og sum skulu pensjónerast kom­andi árini, at tey í veru­ leikanum missa eina inn­ tøku uppá 120.000 krónur. Fyri tey, ið hava eina lága pensjónsuppsparing, skal hetta leggjast afturat miss­ inum av forskattingini av pen­sjónsinngjøldum frá fyrstu krónu. Tveir dagar í politisku søgu Føroya. Tveir dagar, ið lýsa grovastu gjáargraving mill­um stættir, ið sædd er í ein­um vesturheimskum sam­ felag. Og ja. Árið er 2012 – ikki 1812... Feia fyri egnum durum Annika Olsen Landsstýriskvinna fyri Fólkaflokkin Tveir dagar í politisku søgu Føroya – anno 2012 Grovari enn grovt. Skeivari enn skeivt. Meira niðurbrótandi enn áratiggjur við afturhaldspolitikki. Tað er kjarnin í teimum politisku avgerðum og ætlanum, sum Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin, Miðflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin fremja Høgni Hoydal Løgtingsmaður fyri Tjóðveldi