leygardagur 17. juni 2000síða 5

Dánjal Højgaard Møguleikin fyri, at ein tri›i partur kemur upp í samrá›- ingarnar millum Føroyar og Danmark er av álvara vor›in aktuellur. Eftir har›a fundin millum stjórnina og landsst‡ri› hós- dagin bo›a›i landsst‡ri › frá, at ta› umhugsar møgu- leikan at fáa ein tri›ja part upp í samrá›ingarnar. Poul Nyrup Rasmussen, forsætisrá›harri, vísti bein- anvegin møguleikanum frá sær. Fullveldi› er eitt mál millum Føroyar og Dan- mark, og ongan annan, sló hann fast. Mugu vera samd ST hevur veri› nevnt sum ein møguligur semings- stovnur í fullveldismáli- num. Og íslendska stjórnin hevur - eftir fyrispurningi úr Altinginum - bo›i› seg fram. Men Ísland fer neyvan at átaka sær uppgávuna sum meklari, uttan so at Dan- mark og Føroyar eru samd um, at fáa Ísland upp í mál- i›. Ta› sigur íslendski rá›- harrin, Siv Fri›leifsdóttur. -Ta› sigur seg sjálvt, at vilt tú hava ein tri›ja part upp í sum meklara, so má hetta vera eitt felags ynski frá pørtunum. -Vilja bæ›i Føroyar og Danmark hava Ísland uppí sum tri›ja part, so vildi Ís- land umhugsa› hetta. Men í dag er ikki líkt til, at hetta er eitt ynski úr Danmark - heldur tvørturímóti, sigur ís- lendski rá›harrin. Einki endamál Spurningurin er, hvat Ísland ger, um Føroyar av sínum eintingum venda sær til David Oddson, forsætisrá›- hara at fáa hann at vera sem- ingsmann. Íslendski rá›harrin dugir ikki at siga hvussu íslendska stjørnin hev›i handfari› ein slíkan fyrispurning. Men sambært hana er ta› ikki sannlíkt, at landsst‡ri › hev›i fingi› naka› burturúr - so leingi sum Danmark er ímóti uppílegging: -Eg dugi ikki at síggja, hvat gott i› kann koma burt- urúr at átaka sær leiklutin sum meklari, um annar av pørtum avgjørt er ímóti hes- um, sigur Siv Fri›leifsdóttir og sipar til Danmark. Siv Fri›leifsdótti sigur, at hon talar bert fyri seg sjálva. Ikki fyri íslendsku stjórnina. Men okkurt bendir á, at stø›an hjá íslendsku stjórn- ini neyvan er ólík hennara egnu. - Máli› er ikki vi›gjørt (í íslendsku stjørnini, red.) teir seinastu dagarnar. Men sjálv haldi eg ikki, at ta› ber til at mekla, uttan so at bá›ir partar taka undir vi› hesum, tekur Fri›leifsdóttir uppaft- ur. Sosialurin royndi at fáa eina vi›merking frá Davidi Oddssyni, forsætisrá›harra. Ta› eydna›ist ikki. Ísland neyvan meklari - Eg dugi ikki at síggja, hvat gott i› kann koma burturúr at átaka sær leiklutin sum meklari, um annar av pørtum avgjørt er ímóti hesum, sigur íslendski rá›harrin, Siv Fri›leifsdótttir. Dánjal Højgaard -Eg má vi›ganga at vit hava ikki fingi› hatta upp á pláss enn. Hetta seg›i Pól Joensen, lei›ari á Fossáverkinum vi› Sosialin mitt í vikuni. Ein familja vi› trimum børnum fekk eina skakandi uppliving, tá SEV uttan nakra ávaring slepti vatni› á tey. Hetta hendi í fjør summar, og familjan kærdi til SEV. Í vikuni Nú sigur lei›arin á Fossá- verkinum, at ávaringarskelti og alarmur ver›a sett upp vi› byrgingina fyrsta dagin. -Vit skuldu í øllum førum fingi› skelti› upp í hesi vik- uni, og vilja arbei›a fyri, at alarmurin eisini ver›ur kemur upp hesa vikuna, sig- ur lei›arin á Fossáverki- num. Váttligt upplivilsi Váttliga familjuútfer›in var› umrødd í Sosialinum í januar. Tvey vaksin og tr‡ børn- um vóru farin út at njóta ve›ri› ein gó›an summar- dag í fjør. Foreldrini slang- a›u sær í sólini ni›anfyri vatnbrunnin og børnini spældu í nánd, tá vatni› knappliga fossa›i oman ímóti teimum. Tey máttu renna undan vatninum, og soviposar og leikur fóru til stroks vi› fló›ini. SEV tappar av og á vatn úr nor›asta vatnbrunninum. Vatni› streymar út gjøgnum eitt stórt rør ni›ast í byrg- ingini, og ta› er ikki rá›iligt at standa fyri. Tappa› hevur veri› øll ár- ini. Men hvørki alarmur ella skelti hava bo›a› frá vanda. Á › renn fer›afólkatí›ina Tá máli› kom fram lova›i SEV-stjórin, Klæmint Weihe, at ein ávaringarskip- an fór at ver›a sett upp. Hann rokna›i vi›, at hetta fór at ver›a gjørt á›renn fer›amannatí›in byrja›i. Verklei›arin Pól Joensen váttar, at hann hevur fingi › bo›ini. Hann sigur, at hann hevur veri› burtur frá ar- bei›num í tríggjar mána›ir, og at hetta er ein grund til, at skelti og alarmur ikki eru sett upp enn. Men sambært verklei›- aranum ver›ur trygdin nú fingin í rættlag fyrsta dagin. SEV drálar vi› trygdini Tá søgan um dramatisku hendingina vi› eina av vatnbrunnu- num hjá SEV kom fram í januar lova›i lova›i Klæmint Weihe, SEV-stjóri, at fáa trygdina í rættlag. Ísland fer neyvan at mekla í fullveldismálinum, uttan so at bæ›i Danmark og Føroyar bi›ja um hetta. Ta› sigur íslendski rá›harrin, Siv Fri›leifsdóttir, sum vitjar í Føroyum í hesum døgum Fimm mána›ir eftir, at SEV lova›i at seta upp eina ávaringarskipan vi› nor›asta vatnbrunnin vi› Vestmanna, er framvegis einki hent 9 tíðindablaðið sosialurin Nr. 114 - 17. juni 2000 8 tíðindablaðið sosialurin Nr. 114 - 17. juni 2000 ÁKI BERTHOLDSEN Arbeiðið at fyrireika bygg- ingina av einum nýggjum strandfaraskipi til surðuroy- arsiglingina gongur sína gongd. Og nú eru fyrireikingar- nar komnar so langt, at ar- beiðið at projektera tann nýggja Smyrilin, verður boðið út longu í summar. Magnus Magnussen, tekniskur stjóri á Strand- ferðsluni, sigur, at arbeiðið er nú so mikið langt, at ætl- anin er at bjóða arbeiðið at projektera skipið út longu nú, áðrenn summarfrítíðin byrjar av álvara. Hann sigur, at projektið skuldi kunnað verið inni aft- ur í september, oktober. – Tá hava vit okkurt ítøki- ligt at taka støðu til. Men so skal arbeiðið at byggja skipið bjóðast út. Magnus Magnussen sig- ur, at tað er avgjørt sannlíkt, at tað skuldi borið til at byrja at byggja sjálvt skipið einaferð næsta summar. – Hvussu leingi tað tekur at byggja eitt slíkt skip, veldst alt um, hvar skipið verður bygt og, hvussu stóra arbeiðsorku skipasmiðjan hevur. –Men gongur heilt væl, hava vit eitt nýtt Suðuroy- arskip seint í 2002. Men í Nýtt Suðuroyarskip skal nú projekterast Tann nýggi Smyril fer at sigla 21 míl og tá fer tað at taka ein góðan hálvan annan tíma at sigla ímillum Suðuroynna og Havnina øllum førum skuldi skipið verið liðugt einaferð í 2003 Skal sigla 21 míl Tann nýggi Smyril verður eitt stórt framstig á nógvum økjum, afturímóti honum, sum er. Hann verður bygdur eftir teimum krøvum, sum Strandferðslan hevur sett upp í tí stóra heftinum, sum varð gjørt um skipið í fjør, og sum varð lagt fyri suð- uroyingar á almennum fundi seinasta heyst Tó eru onkrar ábøtur gjørdar afturat. Eitt nú var upprunaliga ætlanin, at nýggi Smyril skuldi sigla 18 míl. Men tað er nú broytt, so at hann skal sigla 21 míl. – Tað gevur eina siglings- tíð ímillum Suðuroynna og Havnina uppá hálvan ann- an tíma, ella fimm minuttir útyir tað. Annars verður ferða- fólkatalið áleið tað sama, sum við hesum Smyrlinum. Tvs, at nýggi Smyril fer at taka 800 ferðafólk um summarið og 500 um vet- urin. Men umstøðurnar hjá ferðafólki verða munandi betri, enn tær eru nú. –Luftskiftið verður betri og gongubreyt verður niðri á biladekkinum. – Fult útgjørt sjúkrakam- ar verður umborð, eins og eitt kamar verður á bila- dekkinum til líkkistur. Ferðafólkarúm, wc, gongir og lyftir fara at lúka øll krøv, spælipláss verður umborð til børn, hóskandi ferðafólkarúm, wc, gongdir og lyftir verða gjørd til rørslutarnað. Og umborð verður eisini eitt fundar- og arbeiðshøli til 20-25 fólk, umframt at nøkur arbeiðskømur verða útgjørd við ymsari útgerð, eitt nú stikki til teldu. Sostatt fer tað bæði at bera til hjá bólkum at hava fundir umborð, meðan siglt verður, og tað fer at bera til hjá fólki at arbeiða einsa- ÁKI BERTHOLDSEN Tað er onki at ivast í, at samstarvið ímillum Lands- verkfrøðingin og P/F Vága- tunnilin hevur fingið eitt hart skot fyri bógvin eftir tí, sum er farið fram sein- astu dagarnar. Landsverkfrøðingurin og P/F Vágatunnilin hava skriva undir eina avtalu um samstarv í sambandi við vegirnar tilVágatunnilin. Eftir hesi avtaluni skuldi Landsverkfrøðingurin standa fyri at bjóða vegirnar út og tá ið tilboðini vóru komin inn, skuldi hann eis- ini gera eitt tilmæli um, hvør skuldi fáa arbeiðið. Men síðani eru Lands- verkfrøðingurin og P/F Vágatunnilin farin heilt skeivt av hvørjum øðrum. Landsverkfrøðingurin mælti til at Byggitek skuldi fáa arbeiðið, tí teir høvdu tað lægsta tilboðið. Og hann hevur somuleiðis funnist at framferðini hjá Vágatunlin- um. Hinvegin hevur P/F Vága- tunnilin gjørt av at ganga ímóti tilmælinum hjá Landsverkfrøðinginum. Og samstundis hevur nevndarformaðurin í P/F Vágatunlinum, Klæmint Weihe, funnist at Lands- verkfrøðinginum fyri at hava brotið tagnarskylduna. Men hvat verri er: Hann hevur eisini funnist at, at ráðgevingin hjá Landsverk- frøðinginum í hesum máli, hevur ikki verið nøktandi. Hann sipar m.a. til, at eftir avtaluni skuldi Landsverk- frøðingurin seta seg væl og virðiliga inn í tilboðini. Men hetta heldur Klæm- int Weihe ikki at hann hev- ur gjørt, áðrenn hann gav P/F Vágatunlinum sítt til- mæli. Tvørturímóti mátti leiðslan í P/F Vágatunlinum sjálv útvega sær ymsar upp- lýsingar, sum ráðgevarin átti at havt útvegað. Og tað vóru hesir upplýs- ingar, sum gjørdi at P/F Vágatunnilin kom til ta nið- urstøðu, at uppskotið hjá J&K Petersen var best, hó- ast tað ikki var tað lægsta. Leiðslan í P/F Vágatun- linum sigur, at hon er komin til hesa niðurstøðuna, eftir at ymisk viðurskifti eru kannað, eitt nú fíggjarlig styrki hjá feløgunum, tekn- iskur førleiki. Og eitt, sum talaði nógv ímóti Byggitek var, at Pihl & Søn skuldi verða undirarbeiðstakari og tað stríðir ímóti endamál- inum at føroyingar skuldu gera so stóran part av ar- beiðnum, sum gjørligt. Trýst elvir til móttrýst Vit hava spurt nevndarfor- mannin í P/F Vágatunlin- um, um tað fær nakrar av- leiðingar fyri avtaluna við Landsverkfrøðingin, at part- arnir beinanvegin blivu so ósamdir. Men eftir, hvat skilst á honum, er støðan eitt sindur flótandi í løtuni. – Trýst elvir til móttrýst, hevur onkur navnframur sagt. Men Klæmint Weihe heldur, at tað er neyðugt, at partarnir setast niður at tosa um viðurskiftini. Men hann heldur ikki, at samskiftið ímillum Lands- verkfrøðingin og P/F Vága- tunnilin skal fara fram í fjøl- miðlunum. – Nú eg eisini havi sagt mína hugsan alment í hes- um máli, er tíðin komin til at partarnir setast saman at tosa um hetta, heldur enn at nýta fjølmiðlarnar at bera boð okkara millum, sigur hann. Hann sigur, at tá ið tey fólk, sum hava við málið at gera, eru aftur í Føroyum, verður tosað nærri um hvat kann gerast, fyri at finna stevið aftur. Hann sipar m.a. til, at stjórin í P/F Vágatun- linum, Dávid Reinert Han- sen er burtur hesa vikuna. Landsverkfrøðingurin er uttanlands og verður ikki aftur, fyrrenn mitt í næstu viku. Nú mugu vit royna at finna stevið aftur møll í friði og náðum inni á einum kamari. T.d. kann hugsast, at skúlaungdómur fer at brúka hetta høvi at gera fyrireika seg til skúlan. Annars verða 100 kømur í nýggja Smyrli. Ikki minst verður tað niðri á biladekkinum, at stór framstig verða. Nýggi Smyril fer at taka um 200 bilar afturímóti teimum 110 bilunum, sum hesin Smyril tekur. Hann verður einar 20 metrar breiður, tað er næst- an fýra metrar breiðari enn Smyril sum er. Biladekkið og portrið verður bæði breiðari og hægri enn á hesum Smyrl- inum, og ferðafólk og bilar skulu verða heilt hvør fyri seg. Eitt stórt framstig fyri bæði bilar og ferðafólk, verður, at gongubreytir verða gjørdar niðri á bila- dekkinum so at fólk sleppa frá at ganga inn ímillum bil- arnar, tá ið farið verður í land, ella komið verður um- borð. Nýggi Smyril verður um 100 metrar langur. Tað er ein sera hóskandi stødd, sum gevur møguleik- ar fyri bíligum rakstri.