fríggjadagur 27. apríl 2012síða 17

17 Fríggjadagur 27. apríl 2012 · Nr. 48 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 nøvn Edvard Nyholm Debes hevur leygarkvøldið kl. 20.00 útgávukonsert í Perluni í Havn. Hann hevur júst givið fløguna Á Leið út. Á ein hátt kann sigast, at Palli er vorðin ein institutión. Hann er kendur av at kalla øllum føroyingum sum arki­tektur, og so hevur hann eisini gjørt vart við seg gjøg­num sendingarnar um arki­tektur ella byggilist, sum hann so hegnisliga hevur ført fram í Sjónvarpi Føroya, til stóra gleði fyri leik og lærd. Vit hava flest øll, sum vóru útbúgvin til arkitekt í 70unum og kanska onkur í 80unum, verið á teknistovuni hjá Palla, antin í føstum arbeiði, sum arkitektar ella sum praktikantar í summ­ ar­frítíðini, ella eitt skiftið verið og vent har, fyri at fáa tað fakliga á beint í eitt tíðar­ skeið. Tað kann soleiðis sigast, at Palli hevur havt árin á tey nógvu av okkum, og hevur havt ávirkan gjøgnum okkum á byggilistina í Før­oy­um. Sum arkitektur myndar hann serliga eitt tíðarskeið, sum verið hevur, men hann hevur dugað at flutt seg inn í nýggjari tíð. Tað síggja vit týðuliga í hansara verki í sambandi við umbyggingina av Vestmanna Kirkju – her síggja vit sanna byggi­lista­ mannin í verki skapa nakað nýtt burtur úr gomlum og lyfta nakað verandi inn í nýggj­an heim. Hvussu Palli hevur stríðst ímóti ignoransu og jantelóg, hugsi eg hesi fylgjandi tvey dømi um góðan byggisið vísa. Síðan eg var hálvvaksin, havi eg vitað, hvør Palli var, og eg gloymi ongantíð fram­ sýningarnar við tekningum og modellum av nýggja bóka­savninum og nýggja bý­ ráðshúsinum, sum tá var ætl­ anin at byggja í Havn - minn­ist meg rætt var fram­sýningin í Føroya Banka, sum tá var nógv brúktur til list­aframsýningar. Hatta var íblástur fyri meg. Men, hvussu við hesum projektum? Jú, bókasavnið, sum var eitt satt arkitekturverk, átti ongan góðan, og tí var ong­in vilji at fremja hetta verk, so sum Palli av fyrstan tíð hevði hugsað tað – her skuldi ongin byggilist vinna frama nei, tað sum brúk var fyri, var so og so nógvar fermetrar til bøkur v.m. og so var uppgávan at skapa verju móti vindi og regni til tess at verða karmur um hetta virksemi - onki “dýrt arkitektonisk” byggi­verk her!!! Hvussu so við hinum pro­ jektinum? Jú, her hendi onki annað enn, at býráðið flutti inn í gamla kommunuskúlan, og enn aftur vísti føroyski illviljin at skapa nýggjan arkitektur sítt gráa andlit, og enn einaferð fór møguleikan at fáa ein vakran bygning í miðbýnum fyri skeyti. Tað var um hetta mundið, eg var blivin hugtikin av amerikanska arkitektinum Frank Lloyd Wright, og sum eg veit, tú Palli, eisini heldur so nógv av – hesin sigur onku­ staðni: The longer I live, the more beautiful life becomes. Og Palli, tú gavst ikki á hondum, og takk hevur tú fyri tað. Vit hava sæð, at tú ert við og við fullum seglum, og við fynd í tínum verkum við tínum ósvikaliga sansi fyri tilfari og proportión. Nógv verk eru, sum tú hevur latið úr hondum, og eru hesi millum tað besta innan byggilist, vit hava her á landi, og altíð við tí skili og umhugsni, sum seriøst ar­beiði innan byggilist krevur, ella sum okkara felags fyri­mynd, um eg so má siga, Frank Lloyd Wright segði: Form follows function - that has been misunderstood. Form and function should be one, joined in a spiritual union. Eisini í tínum mongu frí­ honds­tekningum, hevur tú víst á leiðir at lýsa okkara bygdaløg, býarmyndir, kirkjur og serlig hús í svørthvítum eins og í litaðum tekningum og skitsum. Eg minnist frá tíðini, eg arbeiddi á teknistovuni hjá Palla, at hann er ein maður av fáum orðum í tí dagliga, kanska skuldi mann sagt stuttorðaður, men mann visti altíð, hvat hann meinti við, hóast talan ofta ljóðaði sum gátur - aftanfyri lá ein stillisligur humor - men hetta skuldu vit venja okkum við, og tað merktist í arbeiðinum t.d. tá ið mann vildið havað hansara viðmerking, kundi hann hyggja eitt sindur at tekningini og so hetta ”er tað gott”, tá visti mann, at arbeiðast skuldi meira við málinum; segði hann har­ aftur ímóti ” hatta er gott, ha ” so var í lagi ella á leið, men altíð var líkasum ein ivi hjá honum, sum fekk okkum at gera okkara besta - her vart tú okkum góður kveikjari. Onkuntíð hevur hjá Palla, sum hjá okkum øllum í vinn­ uni, verið mótburður og brotas­jógvar. Vit hava sæð, at byggi­listin hevði tað ikki gott her á landi – her mátti ger­ast nakað. Og so bleiv, við Palla í fyrstu røð, at vit mettu tíðin var búgvin at stovna arki­ tekta­felag. Fyrsta stigið til Arki­tekta­felag Føroya varð tikið á fundi úti á tekni­stov­ uni hjá Palla, hetta hev­ur verið í 1981 - Gunnar Hoy­dal fekk til uppgávu at snikka felagsins lógir. Tað var beinanvegin, at allir arki­tektar landsins tóku arki­tekta­felagið til sín. Eisini í arkitektafelagnum hevur tú gjørt eitt gott arbeiði, og hevur fyri okkum tá ungu verið góður ráðgevari og mentor. At enda, hvør er Palli - Palli er sum grógvin úr tí før­oyska jørðildinum, eitt sind­ur av einum frá tí gomlu tíðini og altíð trúgvur móti sín­um. Palli er eisini eitt renne­sansu­ menniskja og gentle­maður, sum hevur evni at skapa nakað nýtt, og við­hvørt er hann, tá ið ástendur, ein sannur “frí­bytt­ ari” og pirat, ella sum Tommy Arge einaferð segði: Palli er alt møguligt. Sum áður sagt, er Palli stutt­orðaður maður, og skal eg her lýsa hesa síðu hjá hon­um. Einaferð Sverri Dahl, Palli og eg vóru í Klakksvík í arbeiðs­ørindum, letur í Palla, tá ið vit koyra framvið post­ húsinum og Sverri spyr um henda bygning, svarar Palli stutt: ”Ein ungdómssynd” - Deiligt posthús” sigur Sverri og so var ikki meira sagt um tað. Ein dagin Palli kom at vitja meg undir Fjalli - tað var heldur langt síðan, eg hevði vitjað hann - helt hann fyri, beint áðrenn hann fór avstað aftur ”Eg havi mótbrekku og tú hevur undanbrekku” so stutt kan tað sigast: kom f.h. og vitja. Góði Palli, eg fari við hes­um orðum at enda við at ynskja tær tillukku og all the best á lívsleið tíni, nú tú ert blivin áttati. Við vinarkvøðu Albert Isfeld Palli Gregoriussen, arkitektur 80 ár Slóðbrótarin og kveikjarin, Jákup Pauli Gregoriussen, sum vit øll kenna sum Palla, verður 80 ár 24 apríl. Ranva Maria Heinesen, Klaks­vík andaðist á Klaks­ víkar sjúkra­húsi, týs­dag­in 66 ára gomul. Kist­an fer úr kapell­in­um fríggja­dag­in klokkan 18 heim í Christ­ ianskirkjuna. Jarð­ar­ferðin verður úr Christ­ians­kirkjuni leygar­dagin kl. 13.30. Tey ið vilja minn­ast Ranvu kunnu lata Sclerosufelagnum eina pen­ingagávu. Elias Joensen, ættaður úr Sørvági, búsitandi í Vági, andaðist á Suðuroyar Sjúkra­ húsi, flaggdagin 25 apríl, 93 ára gamal. Jarðar­ferðin verður lýst seinni. Maja Jacobsen, ættað úr Mykinesi búsitandi í Tórs­ havn, andaðist týs­dag­in 95 ára gomul. Jarð­ar­ferðin verð­ ur úr Kirkju­garðs­kapell­inum sunnudagin kl. 14.00 Hanna Valdemarsdóttir Joen­sen andaðist á Lands­ sjúkrahúsinum týsdagin 24. apríl, 53 ára gomul. Kistan fer úr kapellinum fríggjadagin kl. 18. Jarðarferðin verður úr Kirkjugarðskapellinum leyg­ardagin kl. 13. Tey ið vilja minnast Hannu kunnu lata Sinnisbata eina pen­inga­ gávu, konto í Eik. Súsanna Lamhauge, Ritu­vík, vanliga nevnd Sanna, and­ aðist á Vesturskin týs­dagin 24. apríl, 99 ára gom­ul. Elsebet Carney, vanliga nevnd Ebbet, andaðist á Sambýlinum Vesturskin í dag, 92 ára gomul. Mathilda Simonsen fødd Vang úr Kvívík búsitandi í Vestmanna, andaðist á Lands­sjúkrahúsinum leyg­ ar­dagin 91 ára gomul. Jarðar­ ferðin verður úr Vest­manna Sonja í Nesinum, ættað úr Hósvík búsitandi á Argjum, andaðist á sjúkrahúsinum í Slagelse, sunnudagin 78 ára gomul. Ása Fjallstein, ættað úr Leir­vík, búsitandi í Reykja­ vík, andaðist 21. apríl, 68 ára gomul. Amanda Jacobsen av Eiði andaðist leygardagin á Eyst­ uroyar Ellis- og Røkt­arheimi, 94 ára gomul. Palli Mortensen av Tvør­ oyri andaðist 22. apríl, 68 ára gamal. Mathilda Simonsen, fødd Vang úr Kvívík, búsitandi í Vestmanna, andaðist á Landssjúkrahúsinum leyg­ ardagin, 91 ára gomul. Mia Hansen, Mia hjá Willi­am, Klaksvík, andaðist fríggja­ dagin 20.apríl á Klaks­víkar Sjúkrahúsi, 88 ára gomul. Karolina Poulsen, Hósvík, andaðist fríggjadagin 20. apríl á Mørkini, 96 ára gom­ ul. Jákup Finnbogi Jacobsen, Tórshavn, andaðist á Lands­ sjúkrahúsinum fríggjadagin 20. apríl, 68 ára gamal. Andlát