mikudagur 23. mai 2012síða 19

19 Mikudagur 23. mai 2012 · Nr. 59 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vit skulu røkka málinum Rósa Samuelsen løgtingskvinna fyri sambandsflokkin Fólk við serligum tørvi skulu hava møguleikan at hava per­sónligan stuðul í egnum heimi, og miðnámsskúlatilboð skulu verða fyri øll: Fólk við serligum tørvi hava sama dreym sum øll onnur. Ynski um eina framtíð við maka, íbúð, frítíð og ar­ beiði, so at tey kunnu for­ syrgja sær og sínum og liva eitt vanligt lív. Ein dreymur gerst ikki altíð veruleiki, men vit hava øll rætt at droyma. Vit duga kanska ikki altíð at seta okkum inn í dreymar hjá hvørjum øðrum, og tí kann bert eitt orð gera, at ein dreymur brestur, og lívs­neistin verður køvdur. Tá Føroya Løgting sam­ tykti, at ST- sáttmálin fyri fólk við breki, varð settur í gildi fyri Føroyar, vóru tað fleiri, sum aftur kundu hóma vónina. Serliga vóru tað tey nærmastu hjá fólki sum bera brek, men eisini áhugafeløg fegnaðust og fingu vónina aftur. Eldsálirnar sóu nú vón fyri framman, nú var málið vunnið. Vit fegnaðust øll. Hóast nógv er gjørt, so røkka vit ikki øllum áset­ ingum í ST-sáttmálanum, men vit eiga miðvíst at ar­ beiða fram ímóti at skapa um­støðurnar soleiðis, at børn og ungdómur okkara skulu hava javnbjóðis møgu­ leikar til útbúgving og til menn­andi virksemi Øll hava sama rætt til umsorgan, lær­ ing og avbjóðingar, so tey kunnu skapa sær innihald og lívsvirði í gerandisdegnum, og gera dreymin til veruleika. Nakað er gjørt. Lóg um uppihald á stovni er strikað. Fólk sum búgva á sambýli og røktarheimi fáa í dag pensjón og gjalda fyri seg. Tað er við til at geva teimum størri ávirkan og hervið frælsi og sjálvs­avgerðarrætt. Lóg um arbeiðsfremjandi tiltøk og uppfylging av sjúkra­dag­ peningalógini, sum skal tryggja fólki tilknýti til ar­ beiðs­marknaðin. Lóg um Húsa­lánsgrunnin, sum nú eisini kann veita lán til luta- og leiguíbúðir, og sum hevur gjørt, at kommunur og onnur runt landið hava víst stóran áhuga fyri at byggja íbúðir, so møguleikar eru eisini hjá fólki við serligum tørvi at fáa til vega hóskandi bústaðir. Byggilóg, sum kann tryggja atkomu, er eisini samtykt, fyri at nevna nakrir batar. Men framvegis er nakað eftir á mál. Í samband við at Húsa­ láns­grunnurin nú kann veita lán til bústaðir til fólk við serligum tørvi, er al­neyðugt at endurskoða stuðuls­fólkaskipanina, til at stuðul kann veitast inn í heimið, so møguligt er at búgva í egnari íbúð. Tað skal vera lógartryggjaður rættur at fáa stuðul, og peningurin skal fylgja borgaranum, heldur enn at borgarin skal fyrihalda seg eina skipan. Í okkara grannalondum er man farin yvir til (PBA) Persónligan brúkarastýrdan stuðul . Tvs. at stuðulin er knýttur at persóninum. Hetta er við til at hjálpa viðkomandi at megna ein gerandisdag. Td. skal ein í føðingardag, til konsert, á feriu ella í skúla, so er tað borgarin sjálvur, sum raðfestir, alt eftir hvønn tørv hann hevur. Tað eru sera góðar royndir av hesi skipan, serligan í Noregi og Svøríki. Bústaður og stuðul eru skild frá hvørjum øðrum. Tað hevur verið við til at stovnshugtakið (instutitión) so at siga er burtur. Vit eru eftirbátar, tá tað kemur til skúlatilboð. Øll kenna tær syrgiligu søgurnar, tá okkara menningartarnaðu vórðu send av landidum, og stríðið fyri at fáa hesi fólk heim aftur, síðan og gleðina, tá tað eydnaðist. Tíðirnar eru broyttar, og tørv­urin eisini, men enn eru vit noydd at kempa. fólka­ skúlin skal vera fyri øll, men er hann nú tað? Vit mangla serliga tilrættaløgd skúla­til­ boð í fólkaskúlanum, tí­skil eru tað børn, sum einki fáa burturúr og keða seg. Onnur hava stuðul, men inni­haldið er lítið og einki, og tíverri eru nøkur, sum als einki skúlatilboð megna. Tó eru nøkur tilrættaløgd skúla­til­ boð, sum eydnast væl. Vita hava alt ov lítið, ella lættari sagt einki mið­ náms­skúlatilboð til fólk við serligum tørvi. Eftir fólka­ skúlan er ikki nógv at velja í. Nevnast kann tilboðið til 7 fólk við menningartarni á Rásini triðja hvørt ár. Tað eru ung og heilar familj­ur, sum flyta av land­in­ um. tí einki skúlatilboð er til teirra børn eftir fólkaskúlan. Tað er ikki virðiligt, og tað kunnu vit ikki bjóða okkara borgarum. Stór orka hevur verið brúkt at fyribyrgja, at fólk verða send av landinum, men av tí at vit ikki hava skúlatilboð, so hendir tað framvegis í dag, at fólk mugu flyta, ikki tí at tey vilja, men tí tey kenna seg noydd til tað fyri at tryggja børnum sínum eitt gott lív. Fleiri ung eru eisini farin uttanlands í skúla, men trupulleikin er, tá tey koma heim aftur, tí hvørki bú- ella virkistilboð eru at koma heim til. Vit hava í SVF sæð hesar sólstrálur av Rásini fyri kort­ um, ungdómar sum hava víst okkum, hvat tey hava lært. Høvuðsdentur hevur verið lagdur á praktiska upp­ læring. Tey hava fingið eitt tilrættalagt tilboð, har tey eru ment og síðani búgvin til at flyta í egna íbúð. Hetta er næsta holdið av næmingum, sum er komin frá Rásini og eru búgvin til at klára seg við stuðli í egnum heimi, saman við øðrum ella fyri seg sjálv. Vit geva tíverri ikki øllum møguleikan. Tað er at frøast um, at alt verður gjørt fyri, at tey, sum hava søkt inn á miðnáms­ skúla ella til víðari lesnað, skulu fáa møguleikan, tað er jú ein rættur.. Men sam­ stundis er tað hugstoytt, og lítið virðiligt, at umleið 30 ung­dómar við serligum tørvi hvørt ár ikki fáa møguleikan. Sjálvt um tilboð er fyri øll, so er tað ikki soleiðis, tí skal tað tryggjast við lóg, at ung við serligum tørvi fáa møgu­ leikan til tilrættalagt skúla- og menningartilboð. Her er langt eftir á mál, nógv ung eru, sum eins og øll onnur hava ein dreym um at halda fram við skúlagongd og fáa arbeiði, men tíverri er einki tilboð til teirra. Stríðið er ikki av, men kempast skal mið­víst víðari fyri at røkka málinum. Eg saman við Sambands­ flokkin vil gera alt fyri at fáa broytt viðurskiftini, so øll hava ein møguleika. GYLTI MØGULEIKIN: Víð­sjónafólk hava ætl­ an­ir um ein nýggjan, tíð­arhóskandi skúla í vestur­býnum heimi í Havn. Hesar framskygdu ætlanir gera, at tit havnarfólk fáa ein gylt­ an møguleika til at skapa ein ómetaliga vakr­an miðbý, sum kann gerast tiltikin millum manna. Her verður hugsað um eina sera vakra miðbýarlund, har uppafturlatingin av Havn­ará verður ein partu­r av verkætlanini. KLINGRULEIKHÚS: Neyvan verður pláss fyri tjóðleikhúsinum á rudd- aða økinum, men helst hevði borið til at gjørt eitt opið klingruleikhús (amfiteatur) í miðbýar­ lund­ini. KLAKSVÍK: Í Klaksvík hava tey stóra hug­skots­ kapp­ing um mið­býin har norðuri. Meir enn 150 uppskot eru kom­in úr ymsum heraðs­horn­ um. Skipið tit í Tórs­ havn eisini fyri slíkari hugskotskapping um miðbýarlundina! BETONGKASSIN: Hug­ stoytt, ella tað, sum verri er, at hoyra fólk tosa um at lata soppafongda betong­kassan standa. Hugs­ið nú eitt sindur størri, víðari, grønari! LISTAVERKINI: Bjargið listaverkunum, bæði inn­an- og uttandura, og ruddið so økið til fram­ tíðarinnar fagra miðbý! Við grønari miðbýarkvøðu Miðbýarlund ella soppa­ skrímsl Framúr vakran miðbý ella Eyðun á Borg á Borg í gýtusól 2012 Vit hava í SVF sæð hesar sólstrálur av Rásini fyri kort­um, ungdómar sum hava víst okkum, hvat tey hava lært. Høvuðsdentur hevur verið lagdur á praktiska upp­læring. Tey hava fingið eitt tilrættalagt tilboð, har tey eru ment og síðani búgvin til at flyta í egna íbúð