mikudagur 6. juni 2012síða 10

Mikudagur 6. juni 2012 · Nr. 64 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 í meldrinum Weihe frá. Einaferð setti eingin minni enn Paul Watson seg í samband við Pál Weihe fyri at fáa stuðul. – Paul Watson ringdi til mín úr Hollandi og ynskti mín stuðul, men tað hevði ikki mín áhuga yvirhøvur. Eg vil fegin hjálpa við at forða fyri dálking, soleiðis at hvalirnir kunnu verða reinir, og grind á tann hátt kann verða egnað sum mannaføði, sigur Pál Weihe. Fólk roykja í hjallinum Í sínum starvi sum yvirlækni á Deildini fyri Arbeiðs- og Al­ manna­heilsu og sum formaður í Fólkaheilsuráðnum hevur Pál Weihe mangan ávara føroy­ingar­ nar um vandarnar, ið standast av royking. Hann heldur, at stórar broytingar eru farnar fram í royki­vanunum hjá fólki seinastu 10 árini. – Hvat ið royking viðvíkur, er ein revolutión farin fram. Fyrr sást tú fólk roykja allastaðni, men soleiðis er ikki í dag. Í dag tykist tað nærmast taparakent, um ein per­sónur roykjur, heldur Pál Weihe. Hann átekur tó ikki sær sjálvum og Fólkaheilsuráðnum heið­urin fyri at færri føroyingar roykja. – Tað er ikki okkum fyri at takka, at alsamt færri fólk roykja. Tað er ein mentanarbroyting, sum er farin fram, og serliga eru tað fjølmiðlarnir, ið hava verið við til at broyta hugsanina hjá fólki mótvegis royking, sigur Pál Weihe, ið sjálvur kann kalla seg fyrr­veradi roykjandi. – Sum vaksin havi eg verið fastur roykjari í eitt tíðarskeið. Eg roykti ikki nógv, men jú, eg var roykjari, greiðir Pál Weihe frá og heldur áfram: – Fyrr sluppu gestir at roykja heima hjá okkum, men soleiðis er ikki í dag. Ikki tí, tey tora væl at festa sær í eina sigarett, men so biði eg tey bara um at fara útum ella út í hjallin at roykja. Samanumtikið blandi eg meg ikki í, tá fólk festa sær í, og eg fari á ongan hátt eftir fólki, sum roykja, sigur Pál Weihe. Er eingin fyrimynd Hóast Pál Weihe hevur eina rúgvu av vitan um heilsu og tað, at vera væl fyri kropsliga, so livir hann í stóran mun sum flest allir aðr­ir føroyingar, og hann sær á ongan hátt seg sjálvan sum eina fyri­mynd. – Eg eri eingin fyrimynd fyri fólk, um hvussu tey skulu síggja út, sigur Pál Weihe við einum og brosi og leggur afturat: – Til ber at siga, at eg havi holla vitan, um hvat ein rættur og heilsu­góður livimáti er, men tað merkir ikki, at eg sjálvur altíð livi heilsu­gott, sigur Pál Weihe, sum tó heldur seg hava góðar mat­vanar. – Tað er so heppið, at mær dámar fyri so vítt alt tað, sum Fólka­heilsuráðið viðmælir fólki at eta. Eg eri ikki kakufólk, men eg viðgangi, at stendur ein dós av Quality Street karamellum á borð­inum, ja so fái eg mær júst eins og flest onnur, sigur Pál Weihe. Fyri tveimum árum síð­ ani varpaði Fólkaheilsuráðið ljós á rørslu og týdningin av, at fólk røra seg dagliga. Tí roynir Pál Weihe eisini at fáa rørslu inn í sín egna og stundum rokaliga ger­ andis­dag, sum ofta er merktur av gransking, pappírsarbeiði og fundum. – Eg royni at ganga, men eg tími illa út, um veðrið ikki er nøkun­lundað gott. Ein gongu­ túrur tíðliga á morgni virkar onkurs­vegna sissandi, og gongur mann saman við onkrum, ber til at práta ímeðan, og tað dámar mær væl, greiðir Pál Weihe frá. Hann hevur eisini roynt seg innan fitness, men tað er ikki nak­að fyri hann. – Eg føli meg kiksaðan í eini venjingarmiðstøð, so tað er bara ikki eg. Men tað skal sigast, at umframt gongutúrar, so royni eg onkuntíð at toga eitt sindur í eini rógvimaskinu, sum stendur niðri í kjallaranum, har Deildin fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu heldur til, sigur Pál Weihe, sum dámar væl at fáast við heilsu hjá føroyingum. – Tað, sum ger mítt arbeiðið so spennandi, er, at eg dagliga sam­ skifti við nógv fólk. Mær dámar ótrúliga væl at práta, og práti eisini nógv við tey fólkini, sum koma til kanningar hjá mær, sigur hann og heldur áfram: – Fólk hava tað inntrykkið av mær, at eg eri ein øgiliga varin per­sónur, men veruleikin er tann, at eg eri ein risikotakari. Til dømis dámar mær væl at koyra skjótt á týska motorbananum, sigur Pál Weihe og flennir. Fyri stuttum var tað tó nakað, sum fekk hann at vera minni glaðan fyri sítt arbeiði í eina lítla løtu: – Herfyri, tá veðrið var framúr gott, skuldi eg í onkran fjølmiðil at ávara fólk móti sólini, og eg má siga sum er, at mær dámdi einki at skulu tosa ljótt um sólina, sum stórt sæð allir føroyingar hava longst eftir, sigur Pál Weihe. rannva@sosialurin.fo FAKTA Navn: Pál Weihe Aldur: 62 ár Bústaður: Hoyvík Útbúgving: Cand.med. á Københavns Universitet í 1977. Serlækni í samfelagslæknafrøði og arbeiðslæknafrøði í 1988. – Fólk hava tað inntrykkið av mær, at eg eri ein øgiliga varin persónur, men veruleikin er tann, at eg eri ein risikotakari. Til dømis dámar mær væl at koyra skjótt á týska motorbananum – Tað er ikki okkum fyri at takka, at alsamt færri fólk roykja. Tað er ein mentanarbroyting, sum er farin fram, og serliga eru tað fjølmiðlarnir, ið hava verið við til at broyta hugsanina hjá fólki mótvegis royking, sigur Pál Weihe Mynd: Heinesen Myndir