fríggjadagur 8. juni 2012síða 18

Fríggjadagur 8. juni 2012 · Nr. 65 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Ghetto Føroyar Góð ráð til politikarar: Tað er týdningarmikið, at um tit vilja leiða okkum, so mugu tit siga, hvar tit leiða okk­um. Sum nú er, er eingin kós at hóma, og tit hava ikki sagt okkum hvar vit skulu flyta okkum, og hvat skal ger­ast. All­ar avgerðir tykjast til­vild­ ar­ligar, og meiningin er ring at fáa eiga á. So um tit vilja, at vit skulu skilja tykkum, so mugu tit siga hvat tit vilja við okk­um. Hesi orðini eigur for­sang­ arin í bólkinum 200, Niels Arge Galán. Ghetto Føroyar fólk­ini hittu oddamannin í 200, tá ið bólkurin vitjaði í Keyp­mannahavn, har teir fram­førdu á Christiania. Síðani 200 fyrstu ferð trein á pallin í 2001 hev­ur talan verið um ein pro­vo­ ker­andi bólk, sum viðger sam­felags­lig mál umvegis tón­leikin. Tað ger bólkurin eisini við nýggjastu fløguni, sum kom út í ár, og tað er politiska støðan í Føroyum, sum er høvið til hesa nýggju fløgu­na. Niels Arge Galán stað­festir, at teir vóru noydd­ ir at gera eina fløgu júst nú. - Hvønn einasta dag verður okkara sam­f­ elag oyðilagt eitt lítið sind­ur aftrat. Tað væl­ferðar­sam­ felagið, sum eg helt Føroyar vóru bygdar á, verður mið­ víst pilkað sundur, og tað broyt­ist øgiliga skjótt, uttan at vit hava kjakast um, at tað er tað, sum vit vilja, sigur Niels Arge Galán. Farin frá at vera býtt til at vera ónd Mótmælistiltøkini byrjaðu við at eita ”ypp øksl”, har man bara flenti eftir politik­ ar­unum, tí teir eru klikkaðir. Men nú hevur føroyska sam­ felag­ið staðið í stað í fleiri ár, og búskaparkreppa hevur verið um allan heimin, men í Føroyum hevur man einki gjørt. Man hevur bara staðið í stað. So nú er tað farið frá, at man flennur eftir teimum, tí teir eru býttir, til at man veru­liga hevur hug til at reisa seg úr stólinum og tala at, sigur Niels Arge Galán. Hann heldur, at politiska støð­an er so álvarsom, at onk­ur má tala at. - Onkur noyðist at siga sum er, og onkur noyðist at tala at, og tað er tað, sum vit gera. Vit eru 200 og vit rópa hart, sigur Niels Arge Galán. GHETTO FØROYAR Hvussu langt kunnu før­oysk­ ir fjølmiðlar loyva sær at fara? Hetta varð kjakast um í Ghetto Føroyar mikudagin. Í Danmark er tað nærum ger­andis­kostur, at vit hoyra um privatlívið hjá leiðandi per­són­um í litríku donsku pressu­ni. Alt frá politiskum av­gerð­um til sexvanar verða lýst­ir í miðlunum, meðan slík­ar søgur sjáldan eru at síggja í føroyskum miðlum. Eing­in ivi er um, at stórur mun­ur er á føroyskum og hinum norðurlendsku miðlu­ num. Í Ghetto Føroyum und­ ra vit okkum um, hví tað er so­leiðis, og um miðlarnir í Før­oyum kunnu liva upp til sín leiklut sum 4. statsvaldið, um tey ikki lýsa persónin aftan­fyri politikaran. Til at kjakast hetta evn­ ið vóru Ann Kristina Svabo Simonsen, sum lesur journa­ l­ist­ik á Roskilde Universitet, og júst hevur skrivað eitt pro­jekt um hetta evnið, og Sigur­jón Einarsson, ið eisini les­ur journalistikk á RUC, kom­in í studio. – Vit hava við nøkur etisk og moralsk mørk í journal­ istik­kinum, og har er tað so upp til einstaka journalistin at meta um, hvat er ein søga og hvat ikki er. Men í Før­oy­ um er tað øgiliga skjótt at koma ov nær, og vit skulu eisini kunna hyggja hvønn ann­an í eyguni dagin eftir, tá vit hava gjørt eina søgu, sig­ ur Sigurjón. Ann Kristina Svabo Simon­sen er ikki ósamd men leggur aftrat, at fjølmiðlarnir eiga at minnast til leiklutin sum vakthundurin í sam­ felag­num. – Tað er ikki bara ein spurn­ingur um at fyrihalda seg til politisku útsagnirnar, men tað er eisini ein spurn­ ing­ur, um politikarin so livir upp til hetta. Tað hongur ikki sam­an, um vit hava ein polit­ ik­ara, sum tosar um týdn­ing­ in av at verja um­hvørvið, um hesin ikki soldar skrell sjálv­ ur, heldur hon. Ov lætt spæl Bæði vístu tey eisini á, at ein trupulleiki við føroysku fjøl­ miðlunum er, at politik­ar­ar­ nir hava ov lætt spæl. Journ­ al­ist­ar­nir eru ikki nóg væl fyri­reik­aðir, halda tey. Og eru tað ikki umstøður til at hava kjak í Kringvarpinum, jam­en so áttu tey heldur at gjørt færri samrøður, men har farið varð í dýpdina, so journalisturin hevur tíð at seta seg inn í evnið, held­ur enn at tað fær eina yvir­flad­ iska viðgerð. – Journalistar eru sam­ felag­sins vakthundar, men í Danmark hava miðlarnir ver­ið undir ákoyringum fyri at vera ov nógv jakthundar held­ur enn vakthundar. So­ leið­is kunnu vit siga, at tey í Dan­mark eru farin ov langt, með­an vit í Føroyum eru kom­in ov stutt, halda tey bæði. Politikarin og privatpersónurin Tá hetta er sagt, so er tað ikki tað sama sum, at Sigurjón Einarsson og Ann Kristina Sva­bo Simonsen halda, at tað, politikarar gera privat, yvir­høvur ikki skal dekkast av fjølmiðlunum. – Tað er umráðandi at dekka innihaldið í tí, sagt verð­ur. Og stendur innihaldið av tí, politikarin førir fram, í beinari andsøgn við tað, hann sum privatpersónur ger, so skal hetta dekkast. Polit­ikar­ar eiga jú at gera so­leið­is sum teir sjálvir siga, og ikki bara siga eina rúg­ vu og so liva heilt øðrvísi. Har spælir persónurin og karakterurin handan po­li­ tik­arin inn, tí tað vísir hvør tú viðkomandi er og tí er tað fram­vegis relevant at dekka privat­persónin eisini. Munur á vakt­hundum og jakthundum Ghetto Føroyar Fjølmiðlar í Føroyum røkja ikki sína uppgávu sum vakthundur nóg væl, meðan danska pressan uppførir seg ov nógv sum jakthund, siga føroysk journalistiklesandi í Keypmannahavn 200: Politik­ arar mugu siga hvat teir ætla við okkum Tað er ikki bara ein spurn­ingur um at fyri­halda seg til politisku út­sag­ nirnar, men tað er ei­sini ein spurningur, um po­lit­ik­arin so livir upp til hetta Sigurjón Einarsson og Ann Kristina Svabo Simonsen kring borðið á studionum á Øresundskollegiet saman við Barbaru Holm og Rógva Nybo