fríggjadagur 22. juni 2012síða 19

19 Fríggjadagur 22. juni 2012 · Nr. 71 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Í eini almennari kanning, sum júst er komin undir land, síggja vit hvussu hatur, illvilji og øvund beindu fyri eini arkitektoniskari perlu vesturi við Vatnið í Vági, og upplýst verður, at hagahúsið helst er í enn verri standi enn higartil hildið. Kring landið alt hoyrist nógvur grátur og nógv tannagrísl eftir almennum virksemi og almennum íløgum. Í Vági var øðrvísi. Har var polit­iski myndugleikin á staðnum trygdin fyri, at hesin fyrsti og einasti almenni stovnur av týdn­ing var sópaður útaftur av fjørðinum og fingin burtur úr fólka­eygum uttan nakrar kostnaðar­greiningar yvirhøvur. Størri asnaspark hevur eingin ungdómur nakrastaðni fingið. Ein longri røð av óvirðiligum politiskum viðurskiftum koma nú undan kavi í eini frágreiðing, sum løgtingið hevur biðið ein kanningarstjóra gera. Tá fullveldissamgongan árini 1998-2004, fekk skil á almenna búskapinum og tók stig til at menna landið eftir eini skipaðari ætlan, fekk miðnámsskúlin suðuri í Vági hægstu raðfesting, og honum á baki kom miðnámsskúlin í Havn. Breið semja var á tingi í 2004 um hesa ætlan. Einans formaðurin í javnaðarflokkinum andøvdi ímóti, og royndi at sáa ósemjur og split, men hetta eyðnaðist honum ikki, tá. Breið kommunal semja var somuleiðis í oynni um hesa ætlan, ja so breið, at Tvøroyrar og Vágs kommunur í apríl 2005 samdust um at leggja saman í eina kommunu treytað av, at júst henda ætlanin varð framd. Eftir landsstýrisskiftið í 2004 kom kortini kinkur í. Skúlin skuldi nú undir ongum umstøðum byggjast í Vági, tí “Tjóðveldi skuldi onga fjøður hava í hattin fyri nakað sum helst,” søgdu teir lokalu samgongumenninir. Í kanningini lesa vit víð­ari frásøgn frá einum av samgongu­ monn­unum: “Orðavalið hjá suðuroyartingmonnunum í sam­ gonguni var hart móti Tjóveldi,” ... “fá faklig atlit eru tikin við í avgerðina,“ ... “avgerðirnar í stóran mun vóru lokal- og parta­ politiskar.” Út kemur innispunnið tógv, og síggja vit her, at hatur, illvilji og útspilling vóru berandi grund­ gevingarnar fyri at morla niður ein miðnámsskúla ætlaðum øllum ungdóminum í Suðuroynni og lagdur niður í Vági, har eina ringast stóð til. Vavsturin gjørdist enn størri, og stýringin úr erva helt fram. Í oktober 2005 boðaði landsstýrið frá, at um suðuroyingar skuldu byggja eitt nýtt ellisheim, ja so var tað ein treyt, at tað skuldi byggjast har, sum miðnámsskúlin stóð í gerð. Einki annað pláss í oynni ella á teimum 49 merkrunum í Vági kundi nýtast til endamálið. Annars varð eingin stuðul latin frá almennari síðu, kurraðu friðardúgvurnar úti í Nesinum. Roknað varð ongantíð upp á nakrar avleiðingar av øllum teimum tápuligu avgerðunum, hendan samgongan tók, og tað var so heldur ikki gjørt í hesum føri. Í kanningini upplýsir LV, at rokningin bara fyri hesi einu herðindi - at flyta skúlan - kostaði skattgjaldaranum 28 mió.kr. Skúlin í Vági var tá komin longri ávegis, enn Marknagils­ depilin er komin í dag. Í drúgva kanningartilfarinum síggja vit eisini, at ein upprunan til alt tað kostnaðarmikla byggi­ sjuskið átti løgmaðurin, ið tá sat. Um nakrar forðingar vístu seg, so skuldi boðast sær frá, so skuldu “forðingar fjernast” – verður hann endurgivin fyri at siga. Løgmaðurin, sum var løntur fyri at ansa eftir, at lands­stýris­ maðurin í mentamálum umsat hetta málsøkið og hesa verkætlan á fullgóðan hátt, gjørdist nú sjálvur partur av málinum, og skilið gjørdist hareftir. Ein forðingin var, at granna­ kommunan ongar verðsins ætl­anir hevði um at byggja sær ein mið­ náms­skúla úti í haganum, og var tí sjálvsagt ikki før fyri at rinda 4 mió.kr. fyri byggibúning, vatn og kloakk, sum er ein lógarásett treyt, áðrenn tú kanst fara undir nakra bygging yvirhøvur. Henda kostnað hevði Vágs kommuna tá longu framman­ undan borið. Hesa lógaráseting, henda “forðing,” varð “fjerna,” og varð byggi­búgvingin, vatn og kloakk fyri 4 mió.kr. als ikki inn­roknað í verklagslógina, sum var løgd fyri tingið. Hon varð krógvað uttan­ fyri, vísir lands­grann­skoðanin á í kanningini. Gandaorðið hjá landsstýris­ mann­inum í mentamálum undir tingviðgerðini var, at talan nú gjørdist um ein partnerings­sátt­ mála fyri 60 mió.kr., sum ein donsk fyritøka, MT Højgaard, gjørdi saman við LV. Hetta merkti ma., at ikki ein fjøl kundi flytast uttan at semja varð gjørd partanna millum framm­ an­undan, og tí kom kostnaðar­ ætlanin at halda, segði lands­ stýrismaðurin víðari. Fjalarnar gjørdust kortini ikki so fáar, tí bygningurin, sum lands­ stýrismaðurin bað løgtingið um 60 mió.kr. til, kom at kosta 105 mió.kr. Vit minnast lokalar tingmenn skriva felags lesarabrøv um, hvussu umráðandi tað var at fáa hendan skúlan av vegnum og út í oyðimørkina onkrastaðni. Um tíðargrein Hergeir Nielsen Fyrrverandi tingformaður, løgtings- og landsstýrismaður fyri Tjóðveldi Arkitektonisk perla endaði sum saneringsbúgvið skrímsl Tórbjørn Jacobsen Jóannes Eidesgaard Hans Pauli Strøm Hergeir Nielsen Jógvan Sundstein Fyrrverandi politikarar skriva upp á skift Tíðargreinar til vikuskiftisblaðið. Tað kostaði tí almenna 28 mió.kr. at fara burtur í haga við miðnámsskúlanum í Vági • kostnaðurin fyri at flyta skúlan var 28 mió. kr., • eingin kostnaðarmeting varð gjørd av flytingini, • fundarfrásagnir og telefonupprit vóru ikki gjørd um umráðandi mál, • hvørki LV ella MMR bóðu um tilboð upp á príshækkingar, • skeivir og villleiðandi upplýsingar vóru latnir Føroya Løgtingi, • hvørki projektering ella detailprojektering vóru í lagi, • fleiri upplýsingar vóru ikki atkomiligir, tí skyldan at skriva niður var ikki hildin, • rætturin til skjalainnlit var ikki tryggjaður, • rættartrygdin var ikki á hægsta stigi, • tilfarskostnaður, løn til arbeiðstakarar og aðrar vanligar útreiðslur vóru ikki kannaðar, tá prísurin á miðnámsskúlanum varð latin løgtinginum, • MTH, sum var einasti tilboðsgevi, fekk verkætlanina fyri 60 mió. kr., men kravdi hana á seinni fundi í Gladsaxe hækkaða upp í 74 mió.kr. • hvørki fundarfrásøgn ella telefonupprit finnast frá Gladsaxefundinum, • landsstýrismaðurin játtaði umvegis telefon yvir nátt 14 mió.kr. eyka, uttan notat, uttan játtan og uttan at aðrir entreprenørar fingu høvið at bjóða, • Landsverk ásannar, at Landsverk hevur havt ov vánaliga projektleiðslu, • bygningurin var og er í nógv verri standi enn tað, sum óheftur sýns- og metingarmaðurin hevur mett. Fakta úr kanningini Framhald á næstu síðu